II AKa 447/18
Суди загальної юрисдикції2018-12-20
Номер справи
II AKa 447/18
Дата рішення
2018-12-20
Тип
SENTENCE
Судді
Adam WrzosekKatarzyna CapałowskaMarek Motuk (PRESIDING_JUDGE)
Правова підстава
Текст рішення
<p>
<strong>
<!-- -->Sygn. akt II AKa 447/18</strong>
</p>
<div>
<h2>WYROK</h2>
<h5>W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ</h5>
<p>
<strong>
<!-- -->Dnia 20 grudnia 2018 r.</strong>
</p>
<p>
<strong>
<!-- -->Sąd Apelacyjny w Warszawie II Wydział Karny w składzie: </strong>
</p>
<p>
<strong>
<!-- -->Przewodniczący: SSA – Marek Motuk</strong>
</p>
<p>
<strong>
<!-- -->Sędziowie: SA – Adam Wrzosek (spr.)</strong>
</p>
<p>
<strong>
<!-- --> SO (del.) – Katarzyna Capałowska</strong>
</p>
<p>
<strong>
<!-- -->Protokolant: – st. sekr. sąd. Marzena Brzozowska</strong>
</p>
<p>
<strong>
<!-- -->przy udziale Prokuratora Anny Adamiak</strong>
</p>
<p>
<strong>
<!-- -->po rozpoznaniu w dniu 20 grudnia 2018 r.</strong>
</p>
<p>
<strong>
<!-- -->sprawy <span class="anon-block">P. H.</span>, syna <span class="anon-block">W.</span> i <span class="anon-block">E. z domu S.</span>, <span class="anon-block">urodz. (...)</span> w <span class="anon-block">S.</span> </strong>
</p>
<p>
<strong>
<!-- -->oskarżonego z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970880553" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny - Dz. U. z 1997 r. Nr 88, poz. 553 (art. 148;art. 148 § 1)">art. 148 § 1 k.k.</a> </strong>
</p>
<p>
<strong>
<!-- -->na skutek apelacji, wniesionej przez obrońcę oskarżonego </strong>
</p>
<p>
<strong>
<!-- -->od wyroku Sądu Okręgowego w Warszawie</strong>
</p>
<p>
<strong>
<!-- -->z dnia 21 czerwca 2018 r. sygn. akt XVIII K266/17</strong>
</p>
<p>I.
<strong>
<!-- -->utrzymuje w mocy zaskarżony wyrok; </strong>
</p>
<p>I.
<strong>
<!-- -->zwalnia oskarżonego <span class="anon-block">P. H.</span> od kosztów sądowych za postępowanie odwoławcze, obciążając wydatkami w tym zakresie Skarb Państwa; </strong>
</p>
<p>II.
<strong>
<!-- -->zasądza od Skarbu Państwa na rzecz adw. <span class="anon-block">A. Z.</span> Kancelaria Adwokacka w <span class="anon-block">W.</span> kwotę 738 (siedemset trzydzieści osiem) zł, zawierającą 23 % VAT, tytułem wynagrodzenia za obronę z urzędu oskarżonego przed Sądem Apelacyjnym. </strong>
</p>
</div>
<div>
<h2>UZASADNIENIE</h2>
<p>W sprawie Sądu Okręgowego w Warszawie sygn. akt XVIII K 266/17 <strong>
<!-- -->
<span class="anon-block">P. H.</span>
</strong> oskarżono o to, że:</p>
<p>- w dniu 30 maja 2017 r. przy <span class="anon-block">ul. (...)</span> w <span class="anon-block">W.</span>, działając z zamiarem ewentualnym, zabił <span class="anon-block">A. S.</span> zadając wyżej wymienionemu cios nożem typu finka o długości ostrza 14 cm w okolice lewego podżebrza, powodując u niego ranę kłutą brzucha po stronie lewej, o głębokości około 14 cm, z uszkodzeniem na przebiegu kanału rany X międzyżebrza oraz z odcięciem niewielkiego fragmentu XI żebra, drążącą do jamy otrzewnej i przestrzeni zaotrzewnowej z dwumiejscowym uszkodzeniem ściany tętnicy głównej (przekłuciem), skutkującą krwotokiem do jamy otrzewnowej i przestrzeni zaotrzewnowej, z następowym wstrząsem urazo - krwotocznym i w konsekwencji skutkującą jego zgonem w <span class="anon-block"> Szpitalu (...)</span>,</p>
<p>
<strong>
<!-- -->to jest o czyn z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970880553" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny - Dz. U. z 1997 r. Nr 88, poz. 553 (art. 148;art. 148 § 1)">art. 148 § 1 k.k.</a>
</strong>
</p>
<p>
<strong>
<!-- -->Sąd Okręgowy wyrokiem z dnia 21 czerwca 2018 r.:</strong>
</p>
<p>1. <span class="anon-block">P. H.</span> uznał za winnego popełnienia zarzuconego mu czynu i za to z mocy <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970880553" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny - Dz. U. z 1997 r. Nr 88, poz. 553 (art. 148;art. 148 § 1)">art. 148 § 1 k.k.</a> skazał go i wymierzył karę 15 (piętnastu) lat pozbawienia wolności;</p>
<p>2. na podstawie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970880553" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny - Dz. U. z 1997 r. Nr 88, poz. 553 (art. 63;art. 63 § 1)">art. 63 § 1 k.k.</a> na poczet orzeczonej kary pozbawienia wolności zaliczył <span class="anon-block">P. H.</span> okresy rzeczywistego pozbawienia wolności w sprawie od dnia 30 maja 2017 r. do dnia 20 lipca 2017 r. i od dnia 30 lipca 2017 r. do dnia 21 czerwca 2018 r.;</p>
<p>3. na podstawie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970880553" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny - Dz. U. z 1997 r. Nr 88, poz. 553 (art. 46;art. 46 § 1)">art. 46 § 1 k.k.</a> zasądził tytułem zadośćuczynienia od <span class="anon-block">P. H.</span> na rzecz <span class="anon-block">M. S. (1)</span> kwotę 15.000 (piętnastu tysięcy) zł, <span class="anon-block">P. S. (1)</span> i <span class="anon-block">P. S. (2)</span> kwoty po 5.000 (pięć tysięcy) zł, małoletnich <span class="anon-block">M. S. (2)</span> i <span class="anon-block">N. S.</span> kwoty po 10.000 (dziesięć tysięcy) zł.</p>
<p>Wyrok zawiera rozstrzygnięcie w przedmiocie dowodów rzeczowych, kosztów sądowych i wynagrodzenia dla obrońcy z urzędu.</p>
<p>Od powyższego wyroku apelację złożyła <strong>
<!-- -->
<em>
<!-- -->obrońca</em>
</strong> oskarżonego. Zaskarżyła ona wyrok w całości, zarzucając:</p>
<p>- obrazę <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970890555" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks postępowania karnego - Dz. U. z 1997 r. Nr 89, poz. 555 (art. 5)">art. 5 k.p.k.</a> z uwagi na przypisanie oskarżanemu przestępstwa zabójstwa w zamiarze ewentualnym;</p>
<p>- obrazę <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970890555" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks postępowania karnego - Dz. U. z 1997 r. Nr 89, poz. 555 (art. 7;art. 410)">art. 7 i art. 410 k.p.k.</a> z uwagi na wybiórczą i dowolną ocenę dowodów, zwłaszcza opinii sądowo – psychiatrycznej i sądowo – psychologicznej, a także zeznań świadków <span class="anon-block">M. K.</span>, <span class="anon-block">A. M.</span>, <span class="anon-block">C. R.</span> i <span class="anon-block">A. B.</span>;</p>
<p>- obrazę <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970890555" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks postępowania karnego - Dz. U. z 1997 r. Nr 89, poz. 555 (art. 170)">art. 170 k.p.k.</a> z uwagi na oddalenie wniosków o bezpośrednie przesłuchanie świadków <span class="anon-block">M. K.</span> i <span class="anon-block">A. M.</span> oraz oddalenie wniosków o dopuszczenie dowodów z obserwacji psychiatrycznej oskarżonego,</p>
<p>co skutkowało błędnymi ustaleniami stanu faktycznego co do:</p>
<p>a) poczytalności oskarżonego w trakcie zdarzenia,</p>
<p>b) działania w wyniku szczególnego wzburzenia,</p>
<p>c) roli pokrzywdzonego w rodzinie pokrzywdzonego i jego relacji rodzinnych,</p>
<p>przy czym miało to wpływ na orzeczenie nadmiernie:</p>
<p>- wysokiej kary pozbawienia wolności,</p>
<p>- wysokiego zadośćuczynienia na rzecz członków rodziny pokrzywdzonego mimo braku pozytywnej oceny roli pokrzywdzonego w rodzinie i jego perspektyw zarobkowych.</p>
<p>
<strong>
<!-- -->Sąd Apelacyjny zważył, co następuje:</strong>
</p>
<p>
<strong>
<!-- -->Apelacja nie zasługuje na uwzględnienie.</strong>
</p>
<p>Z relacji <span class="anon-block">M. K.</span> wynika, że wracając z <span class="anon-block">W.</span> <span class="anon-block">B.</span> ze sklepu monopolowego spotkały pokrzywdzonego <span class="anon-block">A. S.</span> z jego nową dziewczyną <span class="anon-block">A. M.</span>, z którą świadek chciała porozmawiać i przeprosić za swoje wcześniejsze groźby, iż ją pobije. Czekając na <span class="anon-block">A. M.</span>, która z pokrzywdzonym również kupowała alkohol, wysłała sms-a do <span class="anon-block">P. H.</span>, aby przyszedł i przyniósł nóż albowiem bała się oskarżonego z uwagi na jego wcześniejsze agresywne zachowanie. Po przyjściu <span class="anon-block">P. H.</span>, pokrzywdzony użył wobec <span class="anon-block">M. K.</span> słów wulgarnych i wtedy oskarżony pobiegł w jego kierunku. Świadek stwierdziła, że nie lubi patrzeć na bójki i nie obserwowała zdarzenia, które nastąpiło po dobiegnięciu oskarżonego do pokrzywdzonego. Idąc do miejsca zamieszkania <span class="anon-block">M. K.</span> słyszała jedynie dwukrotnie trzask paralizatora, który wcześniej miał ze sobą pokrzywdzony. Pod blokiem, w którym mieszka dogonił ich oskarżony. W ręku trzymał nóż z zabrudzeniami koloru czerwonego (k. 178 – 180 tom I).</p>
<p>
<span class="anon-block">A. M.</span> zeznała, że gdy wracała z pokrzywdzonym ze sklepu monopolowego, to podeszła do nich <span class="anon-block">M. K.</span> z inną kobietą i mężczyzną, a następnie: „ <em>
<!-- -->... mężczyzna, który był z <span class="anon-block">M.</span> podszedł do <span class="anon-block">A.</span> od tyłu i ostrym narzędziem prawdopodobnie nożem ugodził <span class="anon-block">A.</span> w bok brzucha</em>”. Po zadaniu ciosu mężczyzna uciekł, uciekła też <span class="anon-block">M. K.</span> i towarzysząca jej kobieta. Po chwili pokrzywdzony stracił przytomność. Świadek nie widziała, aby pokrzywdzony bądź ktoś inny posiadał paralizator (k. 46 – 47 tom I).</p>
<p>Relacja <span class="anon-block">W.</span> <span class="anon-block">B.</span> w zakresie zdarzeń dotyczących wyjścia po alkohol, spotkania pokrzywdzonego i jego dziewczyny, a także wysłania przez <span class="anon-block">M. K.</span> sms-a do oskarżonego, korelują z zeznaniami <span class="anon-block">M. K.</span>. Po przybyciu <span class="anon-block">P. H.</span> świadek zauważyła, że pokrzywdzony trzyma w ręku paralizator i nim – jak to określiła – „<em>
<!-- -->strzelał</em>” gdyż z urządzenia wyskakiwały iskry. Paralizatora pokrzywdzony nie używał jednakże w stosunku do osób, które się znajdowały w jego pobliżu. W obecności oskarżonego <span class="anon-block">M. K.</span> poczuła się raźniej i zaczęła ubliżać pokrzywdzonemu, który w stosunku do niej również użył wulgarnych określeń. Doszło również do wymiany zdań pomiędzy pokrzywdzonym i oskarżonym. Pokrzywdzony m. in. nazwał oskarżonego frajerem. Następnie pokrzywdzony ze swoją dziewczyną szli w pewnej odległości od świadka i pozostałych osób. W pewnym momencie <span class="anon-block">M. K.</span> stwierdziła, że usłyszała, iż pokrzywdzony użył pod jej adresem wulgarnego określenia. Wówczas oskarżony wyjął nóż i pobiegł w kierunku pokrzywdzonego. <span class="anon-block">M. K.</span> widząc nóż w ręku oskarżonego zaczęła krzyczeć, aby zawrócił. Świadek również krzyczała, aby <span class="anon-block">P. H.</span> zawrócił. Oskarżony na te okrzyki nie zareagował. Świadek widziała jak po dobiegnięciu do pokrzywdzonego oskarżony zamachnął się ręką, w której trzymał nóż. W tym zakresie świadek stwierdziła: <em>
<!-- -->„On się tą ręką zamachnął na niego od góry, tak jakby nad głową Arka. Nie widziałam momentu, czy go tym nożem w jakąś część ciała ugodził. Było za daleko, nie było tego widać”.</em> Świadek widziała też jak pokrzywdzony strzelał paralizatorem w kierunku oskarżonego. Dalej świadek stwierdziła: <em>
<!-- -->„Po chwili <span class="anon-block">A.</span> kopnął prawą nogą <span class="anon-block">P.</span> na wysokości żeber po lewej stronie pleców. <span class="anon-block">P.</span> w tym momencie się przewrócił na ziemię. Nie wiem, bo nie widziałam jak do tego doszło, ale po chwili przewrócił się także <span class="anon-block">A.</span>. Obydwaj leżeli na ziemi nie uderzając się nawzajem. My cały czas stałyśmy pod blokiem, nie krzyczałyśmy nic w ich kierunku. Po chwili jeden i drugi wstał o własnych siłach. <span class="anon-block">A.</span> podszedł do stojącej obok <span class="anon-block">A.</span>. <span class="anon-block">P.</span> szedł w naszą stronę i wtedy <span class="anon-block">A.</span> krzyknął w kierunku <span class="anon-block">P.</span>: <Już i tak nie żyjesz frajerze>. Jestem tego pewna, dokładnie to słyszałam”. Słysząc to <span class="anon-block">P.</span> nadal szedł w naszą stronę, nawet nie odwrócił się w kierunku Arka i nic mu nie odpowiedział. <span class="anon-block">P.</span> w końcu do nas doszedł, nóż trzymał w prawym ręku schowany za swoim prawym udem. Pamiętam, że pokazał mi i <span class="anon-block">M.</span> czubek ostrza tego noża, i na tym ostrzu było widać według mnie krew” </em>oraz: <em>
<!-- -->„<span class="anon-block">P.</span> powiedział coś na kształt „<trafiłem go>, ale nie jestem pewna czy to dokładnie, natomiast chodziło mu o to, że ugodził Arka tym nożem”.</em> (k. 208 – 212 tom I, a także k. 868 – 872 tom V).</p>
<p>W oparciu o relację <span class="anon-block">W.</span> <span class="anon-block">B.</span> Sąd Okręgowy ustalił, że oskarżony biegnąc do pokrzywdzonego trzymał w ręku nóż. Zdaniem Sądu I instancji brak jest podstaw do podważenia wiarygodności tych relacji, opisujących dokładnie przebieg zdarzenia. Sąd Okręgowy podniósł, że <span class="anon-block">W. B.</span> jest związana z <span class="anon-block">M. K.</span>, z którą przyjaźniła się i u której mieszkała, a pomimo to jej zeznania nie są korzystne dla oskarżonego, który z kolei był związany z <span class="anon-block">M. K.</span>. Sąd Okręgowy zauważył nadto, że <span class="anon-block">W. B.</span> na rozprawie złożyła wyważone zeznania, starała się dokładnie i precyzyjnie podać szczegóły zdarzenia i potwierdziła zeznania złożone bezpośrednio po zdarzeniu w postępowaniu przygotowawczym (str. 6 uzasadnienia zaskarżonego wyroku). Brak jest podstaw do kwestionowania powyższej oceny zeznań tegoż świadka. Skarżąca nie przedstawiła w apelacji argumentacji podważającej ustalenia Sądu Okręgowego poczynione w oparciu o zeznania <span class="anon-block">W.</span> <span class="anon-block">B.</span>.</p>
<p>Sąd Okręgowy ustalił, że po dobiegnięciu do pokrzywdzonego oskarżony go zaatakował. Pokrzywdzony bronił się paralizatorem. Mężczyźni się przewrócili. Kiedy się podnieśli oskarżony zadał cios nożem w okolice brzucha pokrzywdzonego, a następnie uciekł (str. 3 uzasadnienia zaskarżonego wyroku). Koreluje to z wyjaśnieniami oskarżonego, który stwierdził, że po dobiegnięciu do pokrzywdzonego zaczął on strzelać paralizatorem: <em>
<!-- -->„Dotknął mnie tym paralizatorem pod lewą pachą, przy żebrach, ale musiał mieć go wyładowany bo poczułem tylko gilgotanie. Odruchowo <span class="anon-block">S.</span> dostał ode mnie z otwartej ręki raz w twarz i ręką pod żebra. Wtedy on złapał mnie za koszulkę, przewróciliśmy się na ziemię i wtedy mi wypadł nóż z kieszeni”.</em> Następnie oskarżony stwierdził, że po tym jak się podnieśli chciał wystrzyc pokrzywdzonego i zadał cios nożem, a pokrzywdzony: <em>
<!-- -->„ ... zamiast odsunąć, to się przysunął</em>”. Oskarżony kopnął jeszcze pokrzywdzonego i odszedł (k. 253 – 257 tom II). Opisując podczas kolejnego przesłuchania moment zadania ciosu oskarżony stwierdził: <em>
<!-- -->„....chciałem go nastraszyć by się odsunął ode mnie, ja się zamachnąłem on się przybliżył i został ugodzony” </em>(k. 273 – 275 tom II).</p>
<p>Sąd Okręgowy zasadnie przyjął, że skoro oskarżony udał się w kierunku pokrzywdzonego z nożem w ręku, to twierdzenie oskarżonego, iż użycie przez niego noża <em>
<!-- -->„.. było czysto przypadkowe i nieintencyjne”</em> stanowi linię obrony oskarżonego i nie zasługuje na wiarę (str. 6 uzasadnienia zaskarżonego wyroku). Zważywszy przy tym na siłę uderzenia, a mianowicie, że zostało ono zadane z co najmniej średnią siłą, w wyniku którego całe ostrze noża o długości 14 cm zagłębiło się w ciało pokrzywdzonego oraz miejsce ciosu, tj. okolice lewego podżebrza, skutkujące raną kłutą brzucha, Sąd I instancji prawidłowo ustalił, że oskarżony zadając cios nożem godził się na spowodowanie śmierci pokrzywdzonego. Tym samym przypisanie oskarżonemu zbrodni zabójstwa należy uznać za trafne.</p>
<p>Biegli lekarze psychiatrzy nie stwierdzili u oskarżonego choroby psychiatrycznej ani upośledzenia umysłowego. Rozpoznali cechy osobowości nieprawidłowej. Stan psychiczny oskarżonego w czasie czynu nie znosił ani nie ograniczał jego zdolności do rozpoznania znaczenia czynu ani pokierowania swoim postępowaniem (k. 472 - 474). Z opinii psychologicznej wynika, że:</p>
<p>- intelekt oraz pamięć <span class="anon-block">P. H.</span> mieszczą się w normie, na poziomie przeciętnym, brak jest przesłanek świadczących o zmianach organicznych w ośrodkowym układzie nerwowym,</p>
<p>- u oskarżonego nie występują formalne zaburzenia myślenia, nie wypowiada on treści urojeniowych, wypowiedzi nie miały cech dziwaczności, które sugerowałyby występowanie psychozy lub głębokich zaburzeń osobowości,</p>
<p>- w osobowości oskarżonego występuje skłonność do kumulowania napięcia i okresowego rozładowywania go w postaci zachowań agresywnych. Jest on nastawiony konfrontacyjnie do otoczenia, posiada skłonność do działania bez uwzględnienia negatywnych konsekwencji swoich poczynań. Oskarżony umniejsza przyczyny swojego zachowania pochodzące od niego, uwypukla natomiast te stanowiące wpływ innych osób. Jednocześnie posiada on prawidłowe rozumienie zasad obowiązujących w relacjach społecznych (k. 437 - 444).</p>
<p>Zważywszy na treść powyższych opinii, a także, że oskarżony znał się z <span class="anon-block">M. K.</span> od ok. 2 tygodni przed zdarzeniem, a łączące ich więzi emocjonalne – jak zauważył Sąd Okręgowy – nie były szczególnie silne bądź bliskie, o czym świadczy stwierdzenie oskarżonego, iż z <span class="anon-block">M. K.</span> łączyły go relacje koleżeńskie, to brak jest podstaw do twierdzenia, że oskarżony znajdował się pod takim jej wpływem, że nie miał możliwości swobodnego podejmowania decyzji. Do tego rodzaju twierdzeń nie daje też podstaw to, że oskarżony na prośbę <span class="anon-block">M. K.</span> zabrał z mieszkania nóż. Należy zauważyć, że przed przystąpieniem do ataku na pokrzywdzonego oskarżony nie był zachęcany przez <span class="anon-block">M. K.</span> do tego rodzaju akcji, w szczególności do użycia noża. Z relacji <span class="anon-block">W.</span> <span class="anon-block">B.</span> wynika nawet, że zarówno ona jak i <span class="anon-block">M. K.</span> krzyczały do oskarżonego, aby nie biegł w kierunku pokrzywdzonego.</p>
<p>Nie można zgodzić się ze stanowiskiem skarżącego, że wobec oskarżonego ma zastosowanie instytucja określona w <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970880553" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny - Dz. U. z 1997 r. Nr 88, poz. 553 (art. 25;art. 25 § 3)">art. 25 § 3 k.k.</a>, która przewiduje, że nie podlega karze, kto przekracza granice obrony koniecznej pod wpływem strachu lub wzburzenia usprawiedliwionych okolicznościami. Przeżycia psychiczne sprawcy w postaci strachu lub wzburzenia wtedy tylko powodują niekaralność czynu, jeżeli są usprawiedliwione okolicznościami zamachu. Tym samym indywidualna skłonność sprawcy do popadania we wzburzenie lub ulegania uczuciu strachu nie wystarcza. Konieczne jest bowiem ustalenie, że w danych okolicznościach sprawca miał podstawy do takiej reakcji. Pozwala to na racjonalne stosowanie powyższego przepisu zgodnie z poczuciem prawnym społeczeństwa. W szczególności przyjmuje się, że ze wskazanego wyżej przywileju nie może korzystać sprawca, który w stanie wzburzenia wywołanego agresją słowną skierowaną do niego lub innej osoby stosuje sposób obrony całkowicie niewspółmierny do niebezpieczeństwa zamachu, a mianowicie dopuszcza się ataku przy użyciu noża. Również użycie przez pokrzywdzonego paralizatora nie uprawniało oskarżonego do zadania mu ciosu nożem. Z relacji oskarżonego wynika wprost, że była to jedynie forma obrony jaką podjął pokrzywdzony, a użycie paralizatora nie odniosło na oskarżonym większego wrażenia. Przebieg ataku na pokrzywdzonego nie daje zresztą podstaw do twierdzenia, że w jakimkolwiek jego momencie oskarżony działał pod wpływem strachu, w tym w ostatniej jego fazie kiedy miało miejsce użycie noża. Z wyjaśnień <span class="anon-block">P. H.</span> nie wynika, aby pokrzywdzony - po tym jak obaj podnieśli się z ziemi - podjął wobec niego jakiekolwiek agresywne działania. Pomimo to oskarżony ugodził go nożem.</p>
<p>
<a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970880553" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny - Dz. U. z 1997 r. Nr 88, poz. 553 (art. 148;art. 148 § 4)">Art. 148 § 4 k.k.</a> penalizuje uprzywilejowany typ zabójstwa, a mianowicie zabicie człowieka pod wpływem silnego wzburzenia usprawiedliwionego okolicznościami. W tym również przypadku wzburzenie sprawcy, które jest silne, musi być usprawiedliwione okolicznościami, tzn. zasługiwać na zrozumienie z punktu widzenia funkcjonujących w społeczeństwie zasad moralnych, będące reakcją współmierną do wywołującej je przyczyny. Skierowanie przez pokrzywdzonego słów wulgarnych do towarzyszącej oskarżonemu <span class="anon-block">M. K.</span>, bądź też użycie przez pokrzywdzonego paralizatora w celu obrony przed atakiem, nie uprawniało oskarżonego do zadania pokrzywdzonemu ciosu nożem. Nie można też odmówić słuszności poglądowi Sądu I instancji, że rodzaj relacji łączących oskarżonego z pokrzywdzoną, o czym mowa wyżej, przy uwzględnieniu opisanych też wyżej cech osobowości oskarżonego, nie stanowiło podstawy do twierdzenia, iż relacje te były źródłem zachowania oskarżonego, a tym samym nie można w okolicznościach sprawy i zachowaniu oskarżonego dopatrywać się cech <em>
<!-- -->„silnego wzburzenia”,</em> o których mowa w <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970880553" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny - Dz. U. z 1997 r. Nr 88, poz. 553 (art. 148;art. 148 § 4)">art. 148 § 4 k.k.</a>
</p>
<p>Angażowanie przez <span class="anon-block">M. K.</span> osób, z którymi miała ona kontakt, w jej konflikt z pokrzywdzonym i wywieranie na tych osobach swoistej presji – wbrew twierdzeniom skarżącej – nie daje podstawy do stosowania wobec oskarżonego uregulowania zawartego w <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970880553" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny - Dz. U. z 1997 r. Nr 88, poz. 553 (art. 25;art. 25 § 3)">art. 25 § 3 k.k.</a> bądź też do poczynienia ustaleń, że działał on w warunkach określonych w <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970880553" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny - Dz. U. z 1997 r. Nr 88, poz. 553 (art. 148;art. 148 § 4)">art. 148 § 4 k.k.</a>
</p>
<p>W odniesieniu do zawartych w apelacji wniosków dowodowych Sąd Apelacyjny zajął stanowisko na rozprawie odwoławczej w dniu 20 grudnia 2018 r. i na podstawie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970890555" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks postępowania karnego - Dz. U. z 1997 r. Nr 89, poz. 555 (art. 170;art. 170 § 1;art. 170 § 1 pkt. 2)">art. 170 § 1 pkt 2 k.p.k.</a> oddalił wniosek o zwrócenie się do <span class="anon-block"> (...)</span> w <span class="anon-block">S.</span> o nadesłanie wydanego w 2000 r. orzeczenia o niepełnosprawności oskarżonego i dokumentacji związanej z tym orzeczeniem oraz wniosek o przesłuchanie w charakterze świadka matki oskarżonego <span class="anon-block">E. H.</span> albowiem przeprowadzenie powyższych dowodów nie ma znaczenia dla rozstrzygnięcia sprawy. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia Sąd odwoławczy podniósł, że w przedmiotowej sprawie istotne znaczenie miało poczynienie ustaleń co do poczytalności oskarżonego w chwili popełnienia zarzucanego mu czynu, co było przedmiotem opinii wydanej w tym zakresie w niniejszym postępowaniu. To, że oskarżony sygnalizował, iż w 2001 r. miał problemy psychiatryczne, zostało uwzględnione przez biegłych psychiatrów w sporządzonej opinii. Nie było też potrzeby przesłuchania matki oskarżonego na okoliczności dotyczące wykształcenia oskarżonego, w tym weryfikowania w oparciu o to źródło dowodowe twierdzeń oskarżonego, dotyczących posiadanego przez niego wykształcenia. Jednocześnie Sąd Apelacyjny na podstawie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970890555" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks postępowania karnego - Dz. U. z 1997 r. Nr 89, poz. 555 (art. 203;art. 203 § 1)">art. 203 § 1 k.p.k.</a> <em>
<!-- -->a contrario</em> oddalił wniosek o przeprowadzenie obserwacji psychiatrycznej oskarżonego. Uzasadniając powyższe stanowisko Sąd II instancji stwierdził, że zgodnie z treścią <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970890555" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks postępowania karnego - Dz. U. z 1997 r. Nr 89, poz. 555 (art. 203;art. 203 § 1)">art. 203 § 1 k.p.k.</a> badanie stanu zdrowia psychicznego oskarżonego połączone z obserwacją może mieć miejsce jedynie w przypadku zgłoszenia takiej konieczności przez biegłych wydających opinię, co w sprawie niniejszej nie miało miejsca. Sąd Apelacyjny podniósł też, że biegli psychiatrzy i biegły psycholog byli przesłuchani na rozprawie przed Sądem I instancji i obrona miała możliwość wyjaśnienia ewentualnych wątpliwości co do stanu psychicznego oskarżonego i uwarunkowań psychologicznych w jakich się on znajdował w czasie popełnienia zarzucanego mu czynu. Nadto obrońca nie wykazał, że złożone w sprawie opinie sądowo - psychiatryczna i sądowo - psychologiczna nie są pełne, bądź ich treść nasuwa wątpliwości co do ich rzetelności.</p>
<p>Sąd I instancji podjął działania w celu bezpośredniego przesłuchania w postępowaniu sądowym świadków <span class="anon-block">A. M.</span> i <span class="anon-block">M. K.</span>, jednakże nie udało się ustalić ich aktualnego miejsca pobytu (vide: m. in. pismo z Policji k. 738, 748, 752, 756, 763, 942, 949). W tej sytuacji zasadnie na podstawie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970890555" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks postępowania karnego - Dz. U. z 1997 r. Nr 89, poz. 555 (art. 391;art. 391 § 1)">art. 391 § 1 k.p.k.</a> ujawniono na rozprawie w dniu 18 czerwca 2018 r. zeznania złożone przez tych świadków w postępowaniu przygotowawczym (k. 964).</p>
<p>Sąd Okręgowy na podstawie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970880553" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny - Dz. U. z 1997 r. Nr 88, poz. 553 (art. 46;art. 46 § 1)">art. 46 § 1 k.k.</a> zasądził od oskarżonego tytułem zadośćuczynienia na rzecz:</p>
<p>- matki pokrzywdzonego <span class="anon-block">M. S. (1)</span> – 15.000 zł,</p>
<p>- braci pokrzywdzonego <span class="anon-block">P. S. (1)</span> i <span class="anon-block">P. S. (2)</span> po 5.000 zł,</p>
<p>- małoletnich dzieci pokrzywdzonego <span class="anon-block">M. S. (2)</span> i <span class="anon-block">N. S.</span> po 10.000 zł.</p>
<p>Uwzględniając podniesione w uzasadnieniu apelacji relacje pokrzywdzonego z rodziną nie można uznać, że zasądzone na rzecz członków rodziny pokrzywdzonego zadośćuczynienie jest nadmierne. Czyn, którego dopuścił się oskarżony ma charakter nieodwracalny, a świadomość tego faktu, bez względu na bliskość i charakter więzi łączących osoby, na rzecz których zasądzono zadośćuczynienie jest traumatycznym przeżyciem, którego nie da się usunąć z ich pamięci.</p>
<p>Wymierzając karę oskarżonemu Sąd I instancji wziął pod uwagę, że zachowanie pokrzywdzonego nie usprawiedliwiało oskarżonego i nie dawało podstaw do tak drastycznej reakcji. Nie bez znaczenia jest również uprzednia kilkukrotna karalność oskarżonego (dane o karalności k. 327 – 329).</p>
<p>Sąd odwoławczy mógłby ingerować w wysokość orzeczonej kary jedynie w przypadku stwierdzenia jej rażącej niewspółmierności. Rażąca niewspółmierność kary, o której mowa w <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970890555" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks postępowania karnego - Dz. U. z 1997 r. Nr 89, poz. 555 (art. 438;art. 438 pkt. 4)">art. 438 pkt 4 k.p.k.</a>, zachodzić może tylko wówczas, gdyby na podstawie ujawnionych okoliczności, które powinny mieć zasadniczy wpływ na wymiar kary, można było przyjąć, iż zachodziłaby wyraźna różnica pomiędzy karą wymierzoną przez sąd I instancji a karą, jaką należałoby wymierzyć w instancji odwoławczej w następstwie prawidłowego zastosowania dyrektyw wymiaru kary przewidzianych w <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970880553" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny - Dz. U. z 1997 r. Nr 88, poz. 553 (art. 53)">art. 53 k.k.</a>, przy czym na gruncie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970890555" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks postępowania karnego - Dz. U. z 1997 r. Nr 89, poz. 555 (art. 438;art. 438 pkt. 4)">art. 438 pkt 4 k.p.k.</a> nie chodzi o każdą ewentualną różnicę w ocenach co do wymiaru kary, ale o różnicę ocen tak zasadniczej natury, iż karę dotychczas wymierzoną nazwać można byłoby w potocznym znaczeniu tego słowa - <em>
<!-- -->„rażąco”</em> niewspółmierną, tj. niewspółmierną w stopniu nie dającym się wręcz zaakceptować (Komentarz do Kodeksu postępowania karnego pod red. prof. dr hab. Zbigniewa Gostyńskiego, Dom Wydawniczy ABC, 1998, teza 22 do art. 438, str. 463, tom II). W żadnej zaś mierze, w rozumieniu o którym mowa wyżej, wymierzona oskarżonemu kara 15 lat pozbawienia wolności nie może być uznana za niewspółmierną.</p>
<p>Zważywszy na sytuację majątkową oskarżonego i wysokość orzeczonej kary Sąd Apelacyjny zwolnił oskarżonego od kosztów sądowych za postępowanie odwoławcze, obciążając wydatkami w tym zakresie Skarb Państwa – w myśl <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970890555" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks postępowania karnego - Dz. U. z 1997 r. Nr 89, poz. 555 (art. 624;art. 624 § 1)">art. 624 § 1 k.p.k.</a>, <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970890555" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks postępowania karnego - Dz. U. z 1997 r. Nr 89, poz. 555 (art. 626;art. 626 § 1)">art. 626 § 1 k.p.k.</a>, <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19730270152" title="Ustawa z dnia 23 czerwca 1973 r. o opłatach w sprawach karnych - Dz. U. z 1973 r. Nr 27, poz. 152 (art. 17;art. 17 ust. 1)">art. 17 ust. 1 ustawy z dnia 23 czerwca 1973 r. o opłatach w sprawach karnych</a> (Dz. U. z 1983 r. Nr 49, poz. 223 z późn. zm.).</p>
<p>O wynagrodzeniu za obronę z urzędu oskarżonego w postępowaniu przed Sądem Apelacyjnym orzeczono w myśl § 2, 3, § 4 ust. 1 – 3, § 17 ust. 2 pkt 5 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 3 października 2016 r. w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez adwokata z urzędu (Dz. U. 2017.1714 z późn. zm.).</p>
<p>
<strong>
<!-- -->Z tych wszystkich względów Sąd Apelacyjny orzekł jak w wyroku.</strong>
</p>
</div>