II OSK 2701/12

SENTENCJA Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Andrzej Gliniecki po rozpoznaniu w dniu 16 listopada 2012 r. skargi kasacyjnej A. W. od postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 9 maja 2012 r. sygn. akt II SA/Kr 1500/11 umarzającego postępowanie sądowe w sprawie ze skargi Zjednoczonej Spółdzielni [...] w K. na decyzję Wojewody Małopolskiego z dnia [...] lipca 2011 r. nr [...] w przedmiocie zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę postanawia: uchylić zaskarżone postanowienie. UZASADNIENIE Zjednoczona Spółdzielnia [...] z siedzibą K. wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie skargę na decyzję Wojewody Małopolskiego z [...] lipca 2011 r. znak: [...] w przedmiocie zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę. Skarżąca Spółdzielnia pismem z dnia 26 kwietnia 2012 r. cofnęła skargę na powyższą decyzję. Następnie pismem z 8 maja 2012 r. uczestniczka A. W. wniosła o uznanie wniosku o cofnięcie skargi za niedopuszczalny, ponieważ zmierza do obejścia prawa i spowodowałby utrzymanie w mocy decyzji dotkniętej wadą nieważności. Na rozprawie w dniu 9 maja 2012 r. złożono pismo zawierające "protest mieszkańców" budynku przy ul. [...] w K. na wycofanie skargi przez stronę skarżącą. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie postanowieniem z dnia 9 maja 2012 r., na podstawie 161 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.) – dalej p.p.s.a. umorzył postępowanie sądowe. W uzasadnieniu postanowienia Sąd wskazał, że zgodnie z art. 60 p.p.s.a. skarżący może cofnąć skargę. Cofnięcie skargi wiąże sąd. Jednakże sąd uzna cofnięcie skargi za niedopuszczalne, jeżeli zmierza do obejścia prawa lub spowodowałoby utrzymanie w mocy aktu lub czynności dotkniętych wadą nieważnością. W ocenie Sądu w rozpoznawanej sprawie taka sytuacja nie występuje, ponieważ nie zachodzą przesłanki niedopuszczalności cofnięcia skargi. Sąd podkreślił, że konstrukcja normy z art. 156 k.p.a. przesądza o tym jakie pozytywne przesłanki uzasadniają stwierdzenie nieważności decyzji. Stosownie do treści art. 156 § 1 k.p.a. organ administracji publicznej stwierdza nieważność decyzji, która wydana został z naruszeniem przepisów o właściwości (1), bez podstawy prawnej lub z rażącym naruszeniem prawa (2), dotyczy sprawy już poprzednio rozstrzygniętej inna decyzją ostateczną (3), została skierowana do osoby nie będącej stroną w sprawie (4), była niewykonalna w dniu jej wydania i jej niewykonalność ma charakter trwały (5), w razie wykonania wywołałaby czyn zagrożony karą (6), zawiera wadę powodująca jej nieważność z mocy prawa (7). W ocenie Sądu w niniejszej sprawie takie przesłanki nie zachodzą, co wynika z przeprowadzonej przez Sąd analizy akt administracyjnych przedmiotowej sprawy. W ocenie Sądu nie zachodzi również okoliczność wskazująca, że cofnięcie skargi zmierza do obejścia prawa. A. W. wniosła skargę kasacyjną od postanowienia Sądu z dnia 9 maja 2012 r. zarzucając mu naruszenie: 1. art. 60 p.p.s.a. oraz art. 161 § 1 pkt 1 p.p.s.a. wskutek czego błędnie uznano, że skarga została skutecznie cofnięta i postępowanie sądowe należało umorzyć; 2. art. 163 § 1 p.p.s.a. oraz art. 141 § 4 zdanie pierwsze p.p.s.a. poprzez brak uzasadnienia zaskarżonego postanowienia w sposób odpowiadający wymogom prawa, w szczególności poprzez brak powołania argumentacji uzasadniającej, dlaczego cofnięcie skargi w ocenie Sądu nie zmierza do obejścia prawa, co skutkuje niemożliwością pełnego poznania przez skarżącą kasacyjnie motywów rozstrzygnięcia oraz oceny ich poprawności. W uzasadnieniu skargi kasacyjnej wskazano, że organ I instancji odmówił jednej ze stron udziału w sprawie i możliwości zapoznania się z materiałem dowodowym oraz złożenia swoich zastrzeżeń do niego. Dodatkowo podniesiono, że cofnięcie skargi zmierzało do obejścia prawa, ponieważ inwestor oraz Spółdzielnia zawarli umowę cywilną, w której wyręczyli Sąd w ocenie legalności decyzji. W odpowiedzi na skargę kasacyjną pełnomocnik [...] Sp. z o. o. wniosła o jej oddalenie. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga kasacyjna zawiera usprawiedliwione podstawy. Naczelny Sąd Administracyjny, stosownie do art. 183 § 1 p.p.s.a., rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej. Związanie Naczelnego Sądu Administracyjnego granicami skargi kasacyjnej oznacza, że Sąd może odnieść się do tych zarzutów, które przytoczone są w podstawach kasacyjnych jako zarzuty naruszenia wskazanych przepisów prawnych. Zgodnie z art. 60 p.p.s.a. skarżący może cofnąć skargę. Cofnięcie skargi wiąże sąd. Takie uprawnienie przyznane stronie postępowania sądowadministracyjnego stanowi wyraz zasady dyspozycyjności, umożliwiającej stronie rozporządzanie przedmiotem postępowania sądowadministracyjnego w ramach przysługujących jej na mocy obowiązujących przepisów uprawnień procesowych. Jednakże sąd uzna cofnięcie skargi za niedopuszczalne, jeżeli zmierza ono do obejścia prawa lub spowodowałoby utrzymanie w mocy aktu lub czynności dotkniętych wadą nieważności. Tylko w takim przypadku sąd może odstąpić od obowiązku umorzenia postępowania zgodnie z art. 161 § 1 pkt 1 p.p.s.a. Jest to regulacja ustanawiająca wyjątek od ogólnej zasady związania sądu cofnięciem skargi i w związku z tym podlega wykładni ścieśniającej. Tym samym uznanie cofnięcia skargi za niedopuszczalne wymaga pozytywnego ustalenia przez sąd istnienia nieważności zaskarżonego aktu lub czynności. Oznacza to zarazem, że powody jakimi kieruje się skarżący cofając skargę nie mają znaczenia dla Sądu, chyba że cofnięcie skargi ma na celu obejście prawa lub spowoduje utrzymanie w mocy aktu lub czynności dotkniętych wadą nieważności. Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego zarzut naruszenia art. 163 § 1 p.p.s.a. oraz art. 141 § 4 zdanie pierwsze p.p.s.a. poprzez brak uzasadnienia zaskarżonego postanowienia w sposób odpowiadający wymogom prawa, zasługuje na uwzględnienie. W myśl cyt. przepisu uzasadnienie wyroku powinno zawierać zwięzłe przedstawienie stanu sprawy, zarzutów podniesionych w skardze, stanowisk pozostałych stron, podstawę prawną rozstrzygnięcia oraz jej wyjaśnienie. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego uzasadnienie skarżonego wyroku nie zawiera wszystkich w/w jego elementów. Sąd administracyjny ma obowiązek szczegółowo uzasadnić swoje stanowisko, zwłaszcza w sytuacji, nie podziela argumentów stron postępowania. Nie wystarczy przy tym proste stwierdzenie, że cofnięcie skargi nie zmierza do obejścia prawa. Za takim stwierdzeniem musi iść szczegółowo analiza całej sprawy oraz odniesienie się do zarzutów stron postępowania. W przedmiotowej sprawie skarżąca kasacyjnie w piśmie z dnia 8 maja 2012 r., odnoszą się do cofnięcia skargi, podnosiła, że cofnięcie to zmierza do obejścia prawa ponosząc szereg zarzutów, w stosunku do których Sąd w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia w jakikolwiek sposób się nie ustosunkował. Zasadnie też podnosi skarżący kasacyjnie, ze ogólnikowe uzasadnienie stanowi uchybienie, które może mieć wpływ na wynik sprawy, bowiem w praktyce uniemożliwia stronie ocenę i kontrolę toku rozumowania sądu, a co za tym idzie, pozbawia ją możliwości polemizowania z jego oceną stanu faktycznego i prawnego sprawy (por. wyr. NSA z 7 lutego 2006 r. sygn. akt I FSK 550/05). W tym stanie rzeczy Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 185 § 1 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji postanowienia.