II OSK 1707/07

SENTENCJA Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA Zygmunt Niewiadomski po rozpoznaniu w dniu 30 listopada 2007r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej R. L. od postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie z dnia 20 września 2007r. sygn. akt II SA/Sz 849/07 o odrzuceniu skargi R. L. na zarządzenie Wójta Gminy S. z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie odwołania zastępcy wójta postanawia: oddalić skargę kasacyjną UZASADNIENIE Postanowieniem z dnia 20 września 2007r., sygn. akt II SA/Sz 849/07 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie odrzucił skargę R. L. na zarządzenie Wójta Gminy S. z dnia [...] Nr [...] w sprawie odwołania zastępcy wójta. Sąd pierwszej instancji podał w uzasadnieniu, że skarżący wezwał Wójta Gminy S. do usunięcia naruszenia prawa w dniu 23 maja 2007r. Odpowiedź Wójta na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa została doręczona skarżącemu w dniu 30 lipca 2007r. Dopiero w dniu 31 lipca 2007r. R. L. złożył skargę do sądu administracyjnego. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie stanął na stanowisku, że skarga została złożona z uchybieniem ustawowego terminu, bowiem w sytuacji, gdy w terminie sześćdziesięciu dni od dnia doręczenia wezwania do usunięcia naruszenia prawa wnoszącemu to wezwanie nie zostanie doręczona odpowiedź, to aby skutecznie wnieść skargę skarżący powinien ją złożyć najpóźniej z końcem wskazanego sześćdziesięciodniowego terminu. W tej sytuacji skarga, jako spóźniona, podlegała odrzuceniu na podstawie art. 58 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm.). Od powyższego postanowienia skargę kasacyjną złożył R. L., wnosząc o jego uchylenie w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi I instancji. W skardze kasacyjnej podniesiono zarzut naruszenia przez Sąd przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, a mianowicie przepisu art. 53 § 2 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Skarżący podniósł, że w sprawie nie miał zastosowania termin sześćdziesięciodniowy liczony od złożenia wezwania do usunięcia naruszenia prawa, lecz termin trzydziestodniowy biegnący od dnia doręczenia mu odpowiedzi na wezwanie. Taki sposób liczenia terminu wynika, zdaniem skarżącego także z regulacji art. 101 ust. 3, art. 102 a ustawy z dnia 8 marca 1990r. o samorządzie gminnym (Dz. U. z 2001r. Nr 142, poz. 1591 ze zm.) oraz art. 35 i art. 36 Kodeksu postępowania administracyjnego. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga kasacyjna nie ma usprawiedliwionych podstaw. Na wstępie należy podnieść, iż dotychczasowe rozbieżności w orzecznictwie sądów administracyjnych w kwestii dotyczącej terminu do złożenia skargi do sądu na podstawie art. 101 ust. 1 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (Dz. U. z 2001r. Nr 142, poz. 1591 ze zm.), uzasadniały wystąpienie przez Prezesa Naczelnego Sądu Administracyjnego z wnioskiem o podjęcie uchwały, o której mowa w art. 15 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.). W uchwale z dnia 2 kwietnia 2007r., sygn. akt II OPS 2/07, publ. ONSAiWSA z 2007r., Nr 3, poz. 60, Skład Siedmiu Sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego opowiedział się za poglądem, iż przepis art. 53 § 2 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ma zastosowanie do skargi wnoszonej do sądu administracyjnego na podstawie art. 101 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym. Zgodnie z poglądem prawnym zaprezentowanym w powołanej wyżej uchwale, który Naczelny Sąd Administracyjny, orzekający w niniejszej sprawie podziela, przepis art. 53 § 2 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi wprowadza dwa terminy do wniesienia skargi; pierwszy termin dotyczy sytuacji, gdy właściwy organ udzielił odpowiedzi na wezwanie (termin ten wynosi 30 dni i liczy się od dnia doręczenia odpowiedzi organu na wezwanie) oraz drugi termin, który dotyczy sytuacji, gdy organ nie udzielił odpowiedzi na wezwanie (termin ten wynosi 60 dni i liczy się od dnia wniesienia do organu wezwania do usunięcia naruszenia). Analiza tego przepisu prowadzi do wniosku, że po wniesieniu wezwania do usunięcia naruszenia rozpoczyna już bieg drugi z tych terminów, jeżeli jednak przed jego upływem organ doręczy odpowiedź na wezwanie, termin ten staje się bezprzedmiotowy, a rozpoczyna bieg termin trzydziestodniowy liczony od dnia doręczenia odpowiedzi na wezwanie. Jeżeli natomiast organ nie doręczy odpowiedzi na wezwanie przed upływem 60 dni od dnia wniesienia wezwania, to w tym terminie (60 dni od dnia wniesienia wezwania) powinna być wniesiona skarga. Tak rozumiane terminy zaskarżenia, o których mowa w art. 53 § 2 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, mają zastosowanie zarówno do wnoszenia skargi na uchwały rady gminy, jak i na zarządzenia organu wykonawczego gminy. Należy przy tym podkreślić, iż skargę wnosi się na zarządzenie organu gminy (w niniejszej sprawie Wójta), a nie na odpowiedź na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa. Wezwanie ma na celu jedynie umożliwienie organowi gminy załatwienia sprawy we własnym zakresie. Odnosząc się do zarzutów skargi kasacyjnej, wskazać należy, iż przepis art. 102 a ustawy o samorządzie gminnym został dodany ustawą z dnia 11 kwietnia 2001 r. o zmianie ustaw: o samorządzie gminnym, o samorządzie powiatowym, o samorządzie województwa, o administracji rządowej w województwie oraz o zmianie niektórych innych ustaw (Dz. U. Nr 45, poz. 497), która weszła w życie z dniem 30 maja 2001 r., w czasie obowiązywania ustawy z dnia 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym (Dz. U. Nr 74, poz. 368 ze zm.). W pierwotnym brzmieniu dodany przepis art. 102 a ustawy o samorządzie gminnym stanowił, że w sprawach, o których mowa w niniejszym rozdziale, nie stosuje się przepisu art. 34 ust. 3 ustawy z dnia 11 maja 1995 r. o NSA, a więc przepisu z zakresu procedury sądowej, według którego, jeżeli ustawa nie przewiduje środków odwoławczych w sprawie będącej przedmiotem skargi, należy przed wniesieniem jej do Sądu zwrócić się do właściwego organu z wezwaniem do usunięcia naruszenia prawa, skarga zaś może być wniesiona po upływie 30 dni od dnia doręczenia wezwania. W ówczesnym stanie prawnym nie budziło wątpliwości, iż norma wynikająca z art. 102 a ustawy o samorządzie gminnym wyłącza jedynie obowiązek stosowania wezwania, o którym mowa w art. 34 ust. 3 ustawy o NSA. Oznaczało to tylko tyle, że do skarg wnoszonych w sprawach określonych w rozdziale 10 ustawy o samorządzie gminnym nie miał zastosowania wymóg wezwania do usunięcia naruszenia prawa, o którym mowa w art. 34 ust. 3 ustawy o NSA, z tym że w przypadku wnoszenia skargi na uchwałę organu gminy, przepis art. 101 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym stanowił, że uchwałę organu gminy można zaskarżyć do sądu administracyjnego po bezskutecznym wezwaniu do usunięcia naruszenia prawa. Zmiana przepisu art. 102 a o samorządzie gminnym została dokonana ustawą z dnia 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1271 ze zm.) i polegała jedynie na tym, że w art. 102 a ustawy o samorządzie gminnym, zamiast art. 34 ust. 3 ustawy o NSA wpisano art. 52 § 3 i 4 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Oznacza to, że intencją ustawodawcy, w związku z uchyleniem ustawy o NSA i wejściem w życie Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, było utrzymanie wyłączenia stosowania wezwania do usunięcia naruszenia prawa, o którym mowa w art. 52 § 3 i 4 P.p.s.a , a o którym poprzednio stanowił przepis art. 34 ust. 3 ustawy o NSA. Nie ma zatem podstaw do doszukiwania się innego celu tej zmiany, a w szczególności zamiaru ustawodawcy wyłączenia stosowania w tych sprawach także innych przepisów Prawa o postępowaniu przed sądem administracyjnym dotyczących terminu do wniesienia skargi. Konkludując, stwierdzić należy, iż skarżący dopełnił wymogu wezwania Wójta Gminy S. do usunięcia naruszenia jego interesu prawnego zarządzeniem nr [...] z dnia [...]. Wójt w rozpoznawanej sprawie nie udzielił w terminie 60 dni odpowiedzi na wezwanie. Oznacza to, że w tej sprawie ma zastosowanie 60-dniowy termin do wniesienia skargi liczony od dnia wniesienia wezwania do usunięcia naruszenia prawa, tj. od dnia 23 maja 2007r., który upłynął z dniem 23 lipca 2007r. Natomiast skarga do sądu administracyjnego, jako wniesiona dopiero w dniu 31 lipca 2007r., została złożona po upływie terminu do jej wniesienia i w związku z tym podlegała odrzuceniu, na podstawie art. 58 § 1 pkt 2 w związku z art. 53 § 2 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Z powyższych przyczyn orzeczono jak w sentencji, na podstawie art. 184 w związku z art. 182 § 1 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.