I OW 147/12

SENTENCJA Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Małgorzata Borowiec Sędziowie: Sędzia NSA Joanna Banasiewicz (spr.) Sędzia del. NSA Wiesław Morys Protokolant asystent sędziego Andrzej Bieńkowski po rozpoznaniu w dniu 13 grudnia 2012 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej wniosku Prezydenta Miasta Krakowa o rozstrzygnięcie sporu o właściwość między Prezydentem Miasta Krakowa a Prezydentem Miasta Stołecznego Warszawy w przedmiocie wskazania organu właściwego do rozpatrzenia wniosku o potwierdzenie uprawnień M. W. do świadczeń opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych postanawia wskazać Prezydenta Miasta Stołecznego Warszawy jako organ właściwy w sprawie. UZASADNIENIE Prezydent Miasta Krakowa złożył do Naczelnego Sądu Administracyjnego wniosek o rozstrzygnięcie sporu o właściwość pomiędzy nim a Prezydentem m.st. Warszawy poprzez wskazanie Prezydenta Miasta st. Warszawy działającego przez Kierownika Ośrodka Pomocy Społecznej Dzielnicy Praga-Południe jako organu właściwego do rozpoznania wniosku Szpitala Grochowskiego SP ZOZ w Warszawie w sprawie ustalenia prawa M. W. do świadczeń opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych. W uzasadnieniu wniosku wskazano, że w dniu 26 lipca 2012 r. Ośrodek Pomocy Społecznej Dzielnicy Praga-Południe w Warszawie przekazał do załatwienia według właściwości Miejskiemu Ośrodkowi Pomocy Społecznej Filia nr 2 w Krakowie wniosek z dnia 11 czerwca 2012 r. Szpitala Grochowskiego SP ZOZ w Warszawie wraz z wywiadem środowiskowym w sprawie ustalenia prawa M. W. do świadczeń opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych, bowiem zdaniem tego Ośrodka, skoro M. W. jest zameldowana na pobyt stały w Krakowie, ul. P. Miejski Ośrodek Pomocy Społecznej w Krakowie jest właściwy w sprawie zgodnie z art. 54 ust. 1 ustawy z dnia 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych (Dz.U. z 2008 r. Nr 164, poz. 1027 ze zm.). Tymczasem, na podstawie analizy dokumentacji, w szczególności oświadczenia złożonego przez M. W. w Warszawie w dniu 13 czerwca 2012 r. oraz notatki służbowej pracownika socjalnego MOPS w Krakowie z dnia 8 sierpnia 2012 r. ustalono, że M. W. nie przebywa w mieszkaniu w Krakowie od około 2 lat. W mieszkaniu tym brak jest jej rzeczy osobistych oraz odłączone są liczniki prądu i gazu. Czynsz nie jest opłacany. Obecnie miejscem pobytu ww. jest Warszawa, gdzie nocuje w parkach, bramach lub noclegowni, a utrzymuje się z handlu na ulicach Warszawy oraz ze zbiórki makulatury. Zatem miejscem zamieszkania M. W. nie jest Gmina Miejska Kraków, a Prezydent Miasta Krakowa nie jest właściwy w sprawie, tym bardziej że zdarzenie powodujące wszczęcie postępowania nastąpiło w Warszawie. Zdaniem wnioskodawcy miejscem zamieszkania M. W. jest Warszawa, a organem właściwym w sprawie jest Prezydent Miasta Stołecznego Warszawa. W odpowiedzi na powyższy wniosek Prezydent m.st. Warszawy, reprezentowany przez Dyrektora Ośrodka Pomocy Społecznej Dzielnicy Praga – Południe wniósł o nieuwzględnienie wniosku i wskazanie jako organu właściwego w sprawie Prezydenta Miasta Krakowa. W uzasadnieniu pisma stwierdzono, że z wywiadu środowiskowego przeprowadzonego w dniu 13 czerwca 2012 r. oraz złożonego oświadczenia w szpitalu wynika, że M. W. jest osobą bezdomną, bowiem podała, że nie może powrócić do miejsca zameldowania w Krakowie ul. P., gdyż "mieszkanie zostało sprzedane przez osobę obcą, której ona podpisywała jakieś dokumenty". W świetle zaś art. 6 pkt 8 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (Dz.U. z 2009 r. Nr 175 poz. 1362 ze zm.) M.W. jest osobą bezdomną, gdyż mimo zameldowania pod wskazanym adresem nie ma możliwości zamieszkania. W takiej sytuacji organem właściwym do załatwiania spraw osób bezdomnych jest gmina właściwa miejscowo ze względu na ostatnie miejsce zameldowania na pobyt stały (art. 101 ust. 2). Wątpliwości nie pozostawia również przepis art. 21 § 1 pkt 3 k.p.a., zgodnie z którym właściwość miejscową organu administracji publicznej ustala się według miejsca zamieszkania w kraju, z braku miejsca zamieszkania – według miejsca pobytu, a w przypadku braku miejsca pobytu – według miejsca ostatniego zamieszkania lub pobytu w kraju. Jak ustalono miejscem takim był lokal nr (...) przy ul. P. w Krakowie, w którym M. W. zamieszkiwała i posiada nadal zameldowanie na pobyt stały. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Stosownie do art. 15 § 1 pkt 4 w zw. z art. 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi D(z.U. z 2012 r., poz. 270, dalej: p.p.s.a.) Naczelny Sąd Administracyjny rozstrzyga spory o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego i między samorządowymi kolegiami odwoławczymi, o ile odrębna ustawa nie stanowi inaczej oraz spory kompetencyjne między organami tych jednostek, a organami administracji rządowej. Spór zainicjowany wnioskiem złożonym w niniejszej sprawie ma charakter negatywnego sporu o właściwość, albowiem zarówno Prezydent Miasta Krakowa, jak i Prezydent Miasta Stołecznego Warszawy uznają się za organy niewłaściwe do rozpoznania wniosku Szpitala Grochowskiego SP ZOZ w Warszawie w sprawie przyznania prawa do świadczeń zdrowotnych finansowych ze środków publicznych dla M. W.. Rozstrzygnięcie sporu sprowadza się do ustalenia organu właściwego do wydania decyzji potwierdzającej prawo do świadczeń opieki zdrowotnej na podstawie art. 54 ust. 1 ustawy z dnia 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowych ze środków publicznych (Dz.U. z 2008 r. Nr 164, poz. 1027 ze zm.). Stosownie do treści powołanego przepisu właściwość organu w sprawie potwierdzenia prawa do świadczeń opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych ustala się w oparciu o miejsce zamieszkania świadczeniobiorcy. Ustawa o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych nie zawiera definicji pojęcia "miejsce zamieszkania". W konsekwencji przy ustalaniu miejsca zamieszkania świadczeniobiorcy należy posiłkować się treścią art. 25 Kodeksu cywilnego, zgodnie z którym miejscem zamieszkania osoby fizycznej jest miejscowość, w której osoba ta przebywa z zamiarem stałego pobytu. W świetle tego przepisu o miejscu zamieszkania decydują dwa czynniki: zewnętrzny (fakt przebywania) i wewnętrzny (zamiar stałego pobytu). Wyrażenie zamiaru stałego pobytu nie wymaga złożenia oświadczenia woli (nie jest czynnością prawną). Wystarczy więc, że zamiar taki wynika z zachowania danej osoby, polegającego na ześrodkowaniu swojej aktywności życiowej w określonej miejscowości, co pozwala przeciętnemu obserwatorowi na wyciągnięcie wniosków, że ta właśnie miejscowość stanowi centrum spraw życiowych danej dorosłej osoby fizycznej. Z dokumentacji znajdującej się w aktach sprawy wynika, że M. W. od 1961 r. do 2009r. była zameldowana w Warszawie, a od 7 kwietnia 2009 r. zameldowana jest w Krakowie ul. P. Jednakże od około dwóch lat M. W. nie przebywa w tym mieszkaniu. Lokal ten jest pusty, po sprawdzeniu przez Policję został zaplombowany, M. W. nie opłaca czynszu i nie interesuje się tym mieszkaniem. Po opuszczeniu Krakowa przebywa w Warszawie, gdzie utrzymuje się z ulicznego handlu i zbiórki makulatury – jak oświadczyła – nocuje w parkach, bramach i noclegowniach. Powyższe okoliczności wskazują, że miejscem zamieszkania w rozumieniu miejscowości, w której koncentrują się sprawy życiowe M. W. i w której ma ona zamiar stałego pobytu jest Warszawa. Wyłącznie sam fakt zameldowania w Krakowie w posiadanym tam przez wymienioną lokalu, przy ewidentnym braku woli powrotu do tego miasta nie daje podstaw, by przyjąć, że miejscem zamieszkania M. W. w myśl art. 25 Kodeksu Cywilnego jest Kraków. Wobec powyższego uznać należy, że zgodnie z art. 54 ust. 1 ustawy o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych, organem właściwym do rozpatrzenia sprawy M. W. jest Prezydent Miasta Stołecznego Warszawy. W związku z powyższym Naczelny Sąd Administracyjny na mocy art. 4 w związku z art. 15 § 1 pkt 4 i § 2 postanowił jak na wstępie.