I OW 40/08

SENTENCJA Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Maria Wiśniewska (spr.) Sędzia NSA : Izabella Kulig - Maciszewska Sędzia WSA del. Ewa Kwiecińska Protokolant Aleksandra Żurawicka po rozpoznaniu w dniu 28 października 2008 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej wniosku Wójta Gminy Bircza o rozstrzygnięcie sporu o właściwość między Wójtem Gminy Bircza - Kierownikiem Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej w Birczy a Prezydentem Miasta Mysłowice - Dyrektorem Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w Mysłowicach w przedmiocie: wskazania organu właściwego do wydania decyzji potwierdzającej prawo do świadczeń opieki zdrowotnej E. W. postanawia: wskazać Dyrektora Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w Mysłowicach jako organ właściwy do wydania decyzji potwierdzającej prawo do świadczeń opieki zdrowotnej E. W. UZASADNIENIE Wójt Gminy Bircza wystąpił z wnioskiem o rozstrzygnięcie sporu o właściwość pomiędzy Kierownikiem Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej w Birczy a Dyrektorem Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej w Mysłowicach w sprawie wydania decyzji potwierdzającej prawo do świadczeń opieki zdrowotnej E. W. W uzasadnieniu wniosku działający z upoważnienia Wójta, Kierownik Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej w Birczy wskazał, że postanowieniem z dnia 27 listopada 2007 r., nr 81/07 Dyrektor Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w Mysłowicach powołując się na art. 65 § 1 K.p.a. przekazał mu jako organowi właściwemu w sprawie wniosek E. W. o wydanie decyzji potwierdzającej jej prawo do świadczeń opieki zdrowotnej. Dyrektor MOPS w Mysłowicach wskazał, że miejscem stałego zameldowania na pobyt stały E. W. jest Bircza [...]. Natomiast z akt sprawy wynika, że E. W. chociaż zameldowana jest na pobyt stały w Birczy [...], to jednak zamieszkuje w Mysłowicach. Do czasu orzeczenia separacji zamieszkiwała wraz z mężem w tej miejscowości przy ul. [...], obecnie zaś mieszka u koleżanki E. C. w Mysłowicach przy ul. [...]. Od dnia [...] października 2007 r. przebywa na leczeniu szpitalnym w Szpitalu Nr [...] w Mysłowicach. Jako osoba nieubezpieczona zwróciła się do Prezydenta Miasta Mysłowice o wydanie decyzji potwierdzającej jej prawo do świadczeń opieki zdrowotnej w trybie art. 54 ustawy z dnia 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych (Dz.U. Nr 210, poz. 2135, ze zm.). Zgodnie z powołanym przepisem, dokumentem potwierdzającym prawo do świadczeń opieki zdrowotnej świadczeniobiorcy, o którym mowa w art. 2 ust. 1 pkt 2 jest decyzja wójta (burmistrza, prezydenta) gminy właściwego ze względu na miejsce zamieszkania świadczeniobiorcy. Jedynym kryterium, na podstawie którego ustala się gminę właściwą do rozpoznania sprawy, jest zatem miejsce zamieszkania świadczeniobiorcy. W razie ustalania miejsca zamieszkania zastosowanie ma art. 25 K.c., stanowiący, że miejscem zamieszkania osoby fizycznej jest miejscowość, w której przebywa ona z zamiarem stałego pobytu. Natomiast miejsce zameldowania takiej osoby na pobyt stały jest jedynie czynnością administracyjną służącą ewidencji ludności. W odniesieniu do E. W. miejscem zamieszkania są Mysłowice, gdzie wymieniona umiejscowiła swoją aktywność życiową. W Birczy jest jedynie zameldowana na pobyt stały, co nie przesądza o zamieszkiwaniu w rozumieniu prawa cywilnego. W świetle takiego stanu rzeczy organem właściwym do rozpatrzenia wniosku E. W. jest Dyrektor Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w Mysłowicach. W odpowiedzi na wniosek Dyrektor Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w Mysłowicach wniósł o wskazanie, że organem właściwym do rozpoznania przedmiotowej sprawy jest Kierownik Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej w Birczy. Dyrektor wskazał, że w wyniku przeprowadzonego wywiadu środowiskowego, sporządzonego w szpitalu, ustalono, iż strona tylko sporadycznie zamieszkuje na terenie gminy Mysłowice. Pracownikowi socjalnemu przeprowadzającemu wywiad wskazała, że od 1989 r. nie utrzymuje kontaktów z mężem i od tego też czasu mieszkała "po znajomych". Strona podniosła ponadto, że po odejściu od rodziny wróciła do rodziców, następnie zaś mieszkała u znajomych, m.in. u koleżanki E. C. w Mysłowicach przy ul. [...]. W odpowiedzi na wniosek podkreślono również, że strona jedynie w okresie od [...] czerwca do [...] grudnia 1994 r. zameldowana była na pobyt czasowy w Mysłowicach przy ul. [...]. W ocenie organu, zgromadzony w sprawie materiał dowodowy nie uzasadnia dostatecznie przyjęcia, że strona jest mieszkańcem gminy Mysłowice. Zgodnie z art. 25 K.c., na konstrukcję "miejsce zamieszkania" składać się powinny dwa występujące łącznie elementy, tj. przebywanie w sensie fizycznym oraz wola, (zamiar strony stałego pobytu). W rozpatrywanym przypadku nie została spełniona żadna z tych przesłanek. Nie sposób wskazać, że strona przebywała na terenie Gminy Mysłowice trwale oraz utworzyła w tej miejscowości ośrodek swoich osobistych i majątkowych interesów. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Sądy administracyjne rozpoznają - na podstawie art. 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm., zwanej dalej P.p.s.a.) - spory o właściwość powstałe pomiędzy organami jednostek samorządu terytorialnego i między samorządowymi kolegiami odwoławczymi, jeżeli odrębna ustawa nie stanowi inaczej, oraz spory kompetencyjne między organami tych jednostek a organami administracji rządowej. Przez spory, o których mowa w art. 4 P.p.s.a., należy rozumieć sytuację, w której przynajmniej dwa organy administracji publicznej uważają się za właściwe w sprawie; między tymi organami występuje wówczas spór pozytywny. Dojść może też do sporu negatywnego: każdy z organów uważa się za niewłaściwy. Z takim właśnie sporem mamy do czynienia w niniejszej sprawie. Spór o właściwość o charakterze negatywnym powstał pomiędzy Wójtem Gminy Bircza (Kierownikiem Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej w Birczy) a Dyrektorem Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w Mysłowicach, upoważnionym na podstawie uchwały Rady Miasta Mysłowice z dnia 23 czerwca 2005 r., nr XLVIII/483/05, do wydawania decyzji administracyjnych potwierdzających prawo do świadczeń opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych. Zgodnie z art. 54 ust. 1 ustawy z dnia 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych (tekst jedn. Dz.U. z 2008 r. Nr 164, poz. 1027), dokumentem potwierdzającym prawo do świadczeń opieki zdrowotnej świadczeniobiorcy, o którym mowa w art. 2 ust. 1 pkt 2, jest decyzja wójta (burmistrza, prezydenta) gminy właściwej ze względu na miejsce zamieszkania świadczeniobiorcy, potwierdzająca to prawo. W niniejszej sprawie przyczyną sporu o właściwość są odmienne ustalenia organów co do miejsca zamieszkania E. W.. Wynika to między innymi z faktu, że świadczeniobiorca od wielu lat nie zamieszkuje w miejscu zameldowania w Birczy. Z urzędowych relacji nie wynika, aby formalnie przebywała ona pod wskazanym przez siebie adresie: Mysłowice ul. [...], jednak z całokształtu okoliczności sprawy wynika, że po opuszczeniu miejsca zameldowania przeniosła się wraz z mężem C. W. do Mysłowic, gdzie do czasu orzeczenia separacji małżeńskiej, zamieszkiwali wspólnie przy ul. [...]. Później także zamieszkiwała w Mysłowicach, a obecnie - jak to wynika z wywiadu środowiskowego z dnia [...] listopada 2007 r. - mieszka u koleżanki E. C. w Mysłowicach przy ul. [...]. Ta ostatnia okoliczność wprawdzie nie znalazła swego potwierdzenia w ramach czynności sprawdzających przedsięwziętych pod wskazanym adresem przez pracownika socjalnego, niemniej jednak wszystkie okoliczności sprawy wskazują, że E. W. od wielu lat ma swoje centrum życiowe w Mysłowicach i co się z tym wiąże także miejsce zamieszkania, chociaż z drugiej strony nie ma prawa do żadnego lokalu i nie dokonała formalności meldunkowych. Fakty te wynikają niezbicie z jej podania o przyznanie świadczenia zdrowotnego oraz z treści wywiadu środowiskowego. W tej sytuacji uwzględnić należało, że zgodnie z art. 25 K.c. "Miejscem zamieszkania osoby fizycznej jest miejscowość, w której osoba ta przebywa z zamiarem stałego pobytu". W tym stanie rzeczy należy uznać, że miejscem zamieszkania E. W. są Mysłowice, wobec czego Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 15 § 2 P.p.s.a. postanowił, jak w sentencji.