I GZ 418/18

SENTENCJA Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Hanna Kamińska po rozpoznaniu w dniu 4 grudnia 2018 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej zażalenia [...] na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 12 września 2018 r. sygn. akt III SA/Po 815/17 w przedmiocie odrzucenia zażalenia w sprawie ze skargi [...] na decyzję Dyrektora W. Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w P. z dnia [...] sierpnia 2017 r., nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania w sprawie przyznania płatności na zalesianie gruntów rolnych postanawia: odrzucić zażalenie UZASADNIENIE Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu postanowieniem z dnia 12 września 2018 r. sygn. akt III SA/Po 815/17 odrzucił zażalenie [...] na postanowienie tego Sądu z dnia 28 czerwca 2018 r. W uzasadnieniu Sąd I instancji wskazał, że WSA w Poznaniu postanowieniem z dnia 22 listopada 2017 r. odrzucił skargę R[...] na decyzję Dyrektora Wielkopolskiego Oddziału Regionalnego ARiMR w Poznaniu z dnia 23 sierpnia 2017 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania w sprawie przyznania płatności na zalesianie gruntów rolnych Postanowienie doręczono podmiotowi wnoszącemu skargę (na adres do doręczeń – [...]) wraz z pouczeniem o trybie wniesienia skargi kasacyjnej. [...] wniósł skargę kasacyjną (określoną jako zażalenie). Skarga kasacyjna nie spełniała warunków formalnych, gdyż została sporządzona własnoręcznie przez [...], a nie przez adwokata czy radcę prawnego. Z tego powodu Sąd postanowieniem z dnia 17 maja 2018 r. orzekł o jej odrzuceniu. [...] wniósł zażalenie na powyższe postanowienie. Zażalenie nie spełniało warunków formalnych, gdyż zostało sporządzone własnoręcznie przez [...], a nie przez adwokata czy radcę prawnego. Wobec tego Sąd postanowieniem z dnia 28 czerwca 2018 r. orzekł o odrzuceniu zażalenia. Odpis powyższego postanowienia doręczono podmiotowi wnoszącemu skargę [...] (na adres do doręczeń – [...]) wraz z pouczeniem o trybie wniesienia zażalenia. [...]pismem z dnia 9 sierpnia 2018 r. wniósł zażalenie na postanowienie z dnia 28 czerwca 2018 r. działając w imieniu własnym, a nie podmiotu wnoszącego skargę ([...]). Zaskarżonym postanowieniem WSA w Poznaniu z dnia 12 września 2018 r. odrzucił zażalenie albowiem pochodziło ono od podmiotu nieuprawnionego do jego wniesienia [...] wniósł zażalenie na powyższe postanowienie domagając się jego uchylenia w całości jako niezgodnego ze stanem faktycznym i prawnym. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie podlega odrzuceniu. Zgodnie z art. 58 § 1 pkt 5 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r., poz. 1369; dalej: p.p.s.a.), sąd odrzuca skargę, jeżeli jedna ze stron nie ma zdolności sądowej albo jeżeli skarżący nie ma zdolności procesowej, a nie działa za niego przedstawiciel ustawowy albo jeżeli w składzie organów jednostki organizacyjnej będącej stroną skarżącą zachodzą braki uniemożliwiające jej działanie. Powyższy przepis - na podstawie art. 197 § 2 w zw. z art. 193 p.p.s.a. - ma odpowiednie zastosowanie do zażaleń. W myśl art. 25 p.p.s.a. zdolność sądową, tj. zdolność do występowania przed sądem administracyjnym jako strona, posiadają osoby fizyczne, osoby prawne, organy administracji publicznej, państwowe i samorządowe jednostki organizacyjne nieposiadające osobowości prawnej, organizacje społeczne nieposiadające osobowości prawnej, inne jednostki organizacyjne nieposiadające osobowości prawnej, jeżeli przepisy prawa dopuszczają możliwość nałożenia na te jednostki obowiązków lub przyznania uprawnień lub skierowania do nich nakazów i zakazów, a także stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa, organizacje społeczne w zakresie ich statutowej działalności w sprawach dotyczących interesów prawnych innych osób. W sprawie stroną wnoszącą zażalenie jest spółka z ograniczoną odpowiedzialnością. W świetle przepisów ksh, tego rodzaju podmiot uzyskuje osobowość prawną z chwilą wpisu do rejestru. W momencie zawiązania spółki (zawarcia umowy spółki z ograniczoną odpowiedzialnością, pod pojęciem której rozumie się również akt założycielski – zob. art. 4 § 2 ksh) powstaje bowiem spółka z ograniczoną odpowiedzialnością w organizacji (art. 161 § 1 ksh), która z chwilą wpisu do rejestru ulega z mocy prawa przekształceniu w spółkę z ograniczoną odpowiedzialnością (właściwą) i uzyskuje osobowość prawną (art. 163 pkt 5 ksh). Wpis do rejestru ma zatem charakter konstytutywny (por. A. Kidyba, Komentarz aktualizowany do art. 163 Kodeksu spółek handlowych, LEX/el., 2016). Natomiast zgodnie z art. 169 ksh (w brzmieniu obowiązującym do 14 stycznia 2015 r.) jeżeli zawiązanie spółki nie zostało zgłoszone do sądu rejestrowego w terminie sześciu miesięcy od dnia zawarcia umowy spółki albo jeżeli postanowienie sądu odmawiające zarejestrowania stało się prawomocne, umowa spółki ulega rozwiązaniu. W aktach sądowych znajduje się pismo Sądu Rejonowego [...] z dnia 7 kwietnia 2017 r. z którego wynika, że do tego Sądu nie wpłynął wniosek o rejestrację spółki R. Z powyższego wynika, że ww. spółka nie została wpisana do Krajowego Rejestru Sądowego i w dacie wnoszenia skargi podmiot ten nie istniał. Spółka nie miała zatem przymiotu osoby prawnej, a w konsekwencji również zdolności sądowej, ani tym bardziej zdolności procesowej w rozumieniu art. 25 § 1 i art. 26 § 1 p.p.s.a. Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny stwierdza, że w dacie wniesienia zażalenia na postanowienie WSA z 28 czerwca 2017 r. skarżący nie miał zdolności sądowej w postępowaniu sądowoadministracyjnym. Z art. 178 w zw. z art. 197 § 2 p.p.s.a. wynika, że wojewódzki sąd administracyjny odrzuci na posiedzeniu niejawnym zażalenie, które jest niedopuszczalne. Zażalenie jest niedopuszczalne w szczególności w przypadku, gdy strona, które je złożyła nie ma zdolności sądowej (art. 58 § 1 pkt 5 w zw. z art. 193 zw. z art. 197 § 2 p.p.s.a.). Z kolei z art. 180 w zw. z art. 197 § 2 p.p.s.a. wynika, że Naczelny Sąd Administracyjny na posiedzeniu niejawnym odrzuci zażalenie, jeżeli ulegało ono odrzuceniu przez wojewódzki sąd administracyjny. Ze wskazanych powodów, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 180 w zw. z art. 197 § 2 p.p.s.a., postanowił jak w sentencji.