I SAB/Wa 207/09

SENTENCJA Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Gabriela Nowak Sędziowie: WSA Małgorzata Boniecka-Płaczkowska WSA Elżbieta Lenart (spr.) Protokolant Ewelina Dębna po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 2 grudnia 2009 r. sprawy ze skargi T. G. na bezczynność Starosty W w przedmiocie wniosku o ustalenie odszkodowania zobowiązuje Starostę W. do rozpoznania wniosku T. G., C. O. i M. O. o ustalenie odszkodowania za działki oznaczone na mapie wywłaszczeniowej pasa drogowego odcinka [...] z 1965 r., jako działki numer [...], [...], [...] i [...] położone w W. przy ul. [...] - w terminie jednego miesiąca od daty zwrotu akt administracyjnych wraz z prawomocnym wyrokiem. UZASADNIENIE W dniu 4 marca 2008 r. T. G., C. O. i M. O. złożyli skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na opieszałość wykonania decyzji Wojewody [...] z dnia [...] grudnia 2007 r., nr [...], w której zażądali ponadto "uaktualnienia w wypisach rejestru gruntu stanu wykazanego w latach 1965-1967 na dzień wywłaszczenia...". Powyższą decyzją Wojewoda [...] uchylił decyzję Starosty W. z dnia [...] lutego 2007 r., nr [...] w przedmiocie odmowy ustalenia odszkodowania za działki nr [...], [...], [...] i [...], oznaczone na mapie wywłaszczeniowej pasa drogowego odcinka [...] z 1965 r. położone w W. przy ul. [...], na rzecz T. G., C. O. i M. O. oraz przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji. Pismem z dnia 30 stycznia 2008 r. skarżący wystąpili do Starosty W., wnosząc o podjęcie działań w przedmiocie rozpatrzenia ich wniosku o ustalenie odszkodowania. Zaś Starosta W. również pismem z dnia 30 stycznia 2008 r. zwrócił się do wnioskodawców, zgodnie z art. 64 § 2 kpa, z prośbą o dołączenie do akt sprawy stosownych dokumentów, pouczając jednocześnie, iż niedostarczenie wnioskowanych dokumentów w terminie wynikającym z tego przepisu, skutkować będzie pozostawieniem sprawy bez rozpoznania. T. G. dostarczył w dniu 27 lutego 2008 r. do Starostwa W. posiadane przez siebie dokumenty dotyczące przedmiotowej nieruchomości, które zostały poświadczone za zgodność z oryginałem, a następnie wraz z C. O. i M. O. złożył skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. Po rozpoznaniu skargi Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie postanowieniem z dnia 5 maj 2008 r. - działając na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2002 r., Nr 153, poz. 1270 ze zm.),zwanej dalej "p.p.s.a." - odrzucił skargę uznając, że skarżący nie wyczerpali trybu postępowania określonego w Kodeksie postępowania administracyjnego. Sąd stwierdził, że zgodnie z art. 52 § 1 i 2 p.p.s.a. skargę można wnieść po wyczerpaniu środków zaskarżenia, jeżeli służyły one skarżącemu w postępowaniu przed organem właściwym w sprawie. Przez wyczerpanie środków zaskarżenia należy rozumieć sytuację, w której stronie nie przysługuje żaden środek zaskarżenia, taki jak zażalenie, odwołanie lub wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy, przewidziany w ustawie. Zgodnie z art. 37 § 1 kpa na nie załatwienie sprawy w terminie określonym w art. 35 lub ustalonym w myśl art. 36 - stronie służy zażalenie do organu administracji publicznej wyższego stopnia. W związku z powyższym skarżącym w niniejszej sprawie nie przysługiwała skarga do sądu administracyjnego, lecz ewentualnie zażalenie na nie załatwienie sprawy w terminie. Zgodnie z pouczeniem Sądu, T. G. oraz M. i C. O. pismem z dnia 18 czerwca 2008 r. zatytułowanym "odwołanie" skierowali do Wojewody [...] zażalenie na bezczynność Starosty W. w sprawie ustalenia odszkodowania za działki oznaczone na mapie wywłaszczeniowej pasa drogowego odcinka [...] z 1965 r. jako działki numer [...], [...], [...] i [...], położone w W. przy ul. [...] - zwracając się z prośbą o "podjęcie interwencji". Po rozpatrzeniu tego zażalenia Wojewoda [...] postanowieniem z dnia [...] lutego 2009 r. wyznaczył Staroście W. dodatkowy termin załatwienia sprawy do dnia 31 maja 2009 r. Wojewoda stwierdził, że zgodnie z art. 7 kpa organ administracji publicznej podejmuje wszelkie kroki niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli. W związku z tym, organ zobowiązany jest zebrać i rozpatrzyć w sposób wyczerpujący cały materiał dowodowy (art. 77 § 1 kpa). Tak więc ciężar dowodu obciąża organ prowadzący postępowanie administracyjne i nie może być przerzucony na stronę. Jeżeli strona zaś przedstawi niepełny materiał dowodowy, organ ten ma obowiązek z własnej inicjatywy go uzupełnić. Dodał, że uzasadnione jest jedynie żądanie dołączenia do akt sprawy oryginałów postanowień o nabyciu praw do spadku - w przypadku spadkobierców byłych współwłaścicieli. Pozostałe dokumenty organ powinien zebrać i zgromadzić we własnym zakresie. Żądanie przedłożenia ich przez wnioskodawcę nie znajduje uzasadnienia w przepisach prawa. Jak wynika z akt sprawy T. G. dostarczył w dniu 27 lutego 2008 r. do Starostwa W. posiadane przez siebie dokumenty dotyczące przedmiotowej nieruchomości, które zostały poświadczone za zgodność z oryginałem. Mając powyższe na uwadze Wojewoda uznał, iż przewlekłość postępowania prowadzonego przez Starostę W. jest bezsporna, dlatego też wniesione w sprawie zażalenie jest uzasadnione, Poinformował też, że wobec wyczerpania środka zaskarżenia przewidzianego w art. 37 kpa, w przypadku dalszego pozostawania Starosty W. w bezczynności, przysługuje skarga na bezczynność organu do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego. Pismem z dnia 10 sierpnia 2009 r. T. G. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na bezczynność Starosty W. w sprawie ustalenia odszkodowania za działki oznaczone na mapie wywłaszczeniowej pasa drogowego odcinka [...] z 1965 r. jako działki numer [...], [...], [...] i [...], położone w W. przy ul. [...] – podnosząc, że pomimo upływu terminu wyznaczonego przez Wojewodę dla Starosty W. na załatwienie tej sprawy – organ nie wydał decyzji merytorycznej w sprawie. Odpowiadając na skargę Starosta W. wniósł o oddalenie skargi jako bezzasadnej - gdyż postępowanie o ustalenie odszkodowania prowadzone jest w sposób rzetelny i prawidłowy. W przedmiotowej sprawie konieczne jest dostarczenie dokumentów dotyczących regulacji prawnej działek – i skarżący zobowiązał się do ich dostarczenia. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Skarga jest zasadna i skutkuje wydaniem rozstrzygnięcia, o którym mowa w art. 149 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz.1270 ze zmianami). Obowiązek załatwienia sprawy administracyjnej w drodze decyzji wynika z art.104 § 1 kpa, który to przepis stanowi, iż organ administracji publicznej załatwia sprawy przez wydanie decyzji. Terminy załatwienia sprawy w formie decyzji określa przepis art.35 § 3 kpa. Z treści powołanego przepisu prawa wynika jednoznacznie, że załatwienie sprawy wymagającej postępowania wyjaśniającego powinno nastąpić nie później niż w ciągu miesiąca, a sprawy szczególnie skomplikowanej nie później niż w ciągu dwóch miesięcy, od dnia wszczęcia postępowania. Jednocześnie przypomnieć należy, że stosownie do treści art.36 § 1 kpa o każdym przypadku nie załatwienia sprawy w ustawowym terminie określonym w art. 35 kpa organ administracji publicznej obowiązany jest zawiadomić strony, podając przyczyny zwłoki i wskazując nowy termin załatwienia sprawy. Z akt sprawy nie wynika, aby organ administracji publicznej wywiązał się z ustawowych obowiązków wynikających z powołanych wyżej przepisów prawa. Starosta W. miał obowiązek merytorycznego rozpatrzenia wniosku skarżących w podanych wyżej terminach. Art. 12 kpa wyraźnie stanowi, że organy administracji publicznej powinny działać w sprawie wnikliwie i szybko, posługując się możliwie najprostszymi środkami prowadzącymi do jej załatwienia. W niniejszej sprawie organ nie działał w taki sposób, nie dołożył należytych starań, aby sprawę szybko załatwić – i to mimo wyznaczenia przez Wojewodę [...] dodatkowego terminu załatwienia sprawy do dnia 31 maja 2009 r. Ponadto już w uzasadnieniu postanowienia z dnia [...] lutego 2009 r. Wojewoda uznał, że przewlekłość postępowania prowadzonego przez Starostę W. jest bezsporna. Starosta otrzymał decyzję Wojewody [...] – uchylającą jego decyzję i przekazującą sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji - wraz z aktami niniejszej sprawy w dniu 18 grudnia 2007 r. Od tej daty rozpoczęły bieg terminy załatwienia-sprawy określone w art. 35 kpa, zgodnie z którym organ administracji publicznej załatwia sprawy w terminie miesiąca, a sprawy szczególnie skomplikowane w terminie dwóch miesięcy. Pomimo upływu dwóch lat od tego dnia - organ do chwili obecnej nie zakończył postępowania w niniejszej sprawie i nie rozpatrzył wniosku. Takie postępowanie organu świadczy o tym, że pozostaje on w zwłoce w załatwieniu niniejszej sprawy. Podobne stanowisko wynika z utrwalonego orzecznictwa Naczelnego Sądu Administracyjnego. W sprawie sygn. akt. IV SA 105/00 ( LEX 53462) Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, że: "Zasada sformułowana w art. 6 kpa, zgodnie z którą organy administracji publicznej działają na podstawie przepisów prawa, odnosi się również do ścisłego przestrzegania terminów wyznaczonych do załatwiania spraw określonych w art. 35 i 36 k.p.a. Obowiązek załatwiania spraw bez zbędnej zwłoki (art. 35 § 1 kpa) pozostaje także w bezpośrednim związku z dyrektywami zawartymi w art. 7 i 8 kpa, zobowiązującymi organy administracji publicznej do stania na straży praworządności i uwzględniania słusznego interesu obywateli a także pogłębiania prowadzonym postępowaniem zaufania obywateli do organów państwa." W ocenie Sądu postępowanie organu w niniejszej sprawie w pełni uzasadnia przyjęcie, iż skarga jest zasadna, bowiem ewidentna zwłoka w wydaniu decyzji wynika wyłącznie z niewłaściwego postępowania organu, który nie podejmuje stosownych czynności, nie dokładając tym samym należytych starań, aby szybko załatwić sprawę. Zwracał na to uwagę również Wojewoda [...] w uzasadnieniu postanowienia wyznaczającego Staroście termin załatwienia sprawy, stwierdzając: "Pozostałe dokumenty organ powinien zebrać i zgromadzić we własnym zakresie. Żądanie przedłożenia ich przez wnioskodawcę nie znajduje uzasadnienia w przepisach prawa." Mając powyższe na uwadze Sąd na podstawie art. 149 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) orzekł jak w sentencji.