I SA/Gl 558/14

SENTENCJA Starszy referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach Piotr Łukasik po rozpoznaniu w dniu 15 grudnia 2017 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi M. G., M. G. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w K. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie ulg płatniczych – odroczenia terminu płatności zaległości z tytułu podatku dochodowego od osób fizycznych za lata 2007-2011 wraz z odsetkami za zwłokę w kwestii wniosku pełnomocnika skarżących o przyznanie wynagrodzenia tytułem nieopłaconej pomocy prawnej p o s t a n a w i a przyznać adwokatowi I. D. ze środków Skarbu Państwa – z kasy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach - wynagrodzenie za zastępstwo prawne wykonane w ramach pomocy prawnej udzielonej z urzędu w kwocie 221,40 zł (słownie: dwieście dwadzieścia jeden 40/100 złotych), w tym podatek od towarów i usług w kwocie 41,40 zł (słownie: czterdzieści jeden 40/100 złotych). UZASADNIENIE Wyrokiem z dnia 4 grudnia 2014 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach oddalił skargę M. G. i M. G. na decyzję organu podatkowego wskazaną w rubrum niniejszego postanowienia. Postanowieniem z dnia 12 lutego 2015 r., uwzględniając wniosek skarżących, referendarz sądowy orzekł o ustanowieniu dla nich adwokata. Na tej podstawie Okręgowa Rada Adwokacka w K. wyznaczyła dla obojga skarżących pełnomocnika w osobie adwokata M. S. W dniu 31 marca 2015 r. wyznaczony pełnomocnik przeglądała akta sądowoadministracyjne tej sprawy. Pismem z dnia 17 kwietnia 2015 r. (złożonym w biurze podawczym Sądu w dniu 20 kwietnia 2015 r.) ww. pełnomocnik wniosła do Sądu skargę kasacyjną od wskazanego na wstępie wyroku wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu do jej wniesienia. Wniosek ów uwzględniono mocą postanowienia Sądu pierwszej instancji z dnia 4 maja 2015 r. W skardze kasacyjnej został zawarty między innymi wniosek pełnomocnika o "zasądzenie (...) kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych". W dniu 14 września 2017 r. odbyła się przed Naczelnym Sądem Administracyjnym rozprawa z ww. skargi kasacyjnej, na której wyznaczona pełnomocnik się nie stawiła, co wynika ze znajdującego się w aktach sprawy protokołu posiedzenia Sądu. Pismem z dnia 19 września 2015 r. (złożonym w biurze podawczym tutejszego Sądu w dniu 21 września 2017 r.) adwokat I. D. zwróciła się do Sądu z wnioskiem o przyznanie nieopłaconych kosztów pomocy prawnej. Oświadczyła przy tym, że podtrzymuje w tej mierze wniosek adwokata M. S. złożony w ww. skardze kasacyjnej. Dodała, że pomoc prawna nie została opłacona w całości, ani w części. Przy piśmie złożone zostało zarządzenie Dziekana Okręgowej Rady Adwokackiej z dnia 5 października 2016 r. , z którego wynika, że adwokat I. D. została likwidatorem Kancelarii Adwokackiej M. S., która z dniem 10 października 2016 r. uzyskała nominację sędziowską. Z ww. zarządzenia Dziekana wynika nadto, że w oparciu o art. 37a ust. 1 i 2 ustawy Prawo o adwokaturze (Dz. U. z 2016 r., poz. 1999 ze zm.), adwokat I. D. została upoważniona do prowadzenia wszystkich spraw dotychczas prowadzonych przez adwokata M. S. Mając powyższe na względzie zważono, co następuje: W punkcie wyjścia należy podkreślić, iż bez znaczenia w kontekście przyznanego obecnie wynagrodzenia jest to, że doszło do zmiany pełnomocnika z przyczyn niezależnych od Sądu. Wypada jedynie odnotować, że taki stan rzeczy jest dopuszczalny w tym przypadku w oparciu o przywołany wyżej art. 37a ust. 2 ustawy Prawo o adwokaturze. Zgodnie z jego treścią: "dziekan wyznacza z urzędu zastępcę adwokata, o którym mowa w ust. 1, niemającego czasowo lub trwale możliwości wykonywania zawodu, jak również w wypadku skreślenia z listy adwokatów. Decyzja dziekana stanowi upoważnienie adwokata do prowadzenia spraw i powinna mieć formę pisemną". Z tych względów beneficjentem wynagrodzenia jest w tej sprawie adwokat I. D., która zgodnie z zarządzeniem Dziekana ORA w K. została upoważniona do prowadzenia wszystkich spraw, w których występowała adwokat M. S., a tym samym jest ich kontynuatorką. W myśl art. 250 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm.; dalej w skrócie: "P.p.s.a.") wyznaczony adwokat otrzymuje wynagrodzenie odpowiednio według zasad określonych w przepisach o opłatach za czynności adwokata w zakresie ponoszenia kosztów nieopłaconej pomocy prawnej oraz zwrotu niezbędnych i udokumentowanych wydatków. Należy w tym miejscu poczynić uwagę, iż skarga kasacyjna pełnomocnika, złożona w imieniu obojga skarżących, zainicjowała postępowanie przed sądem drugiej instancji i została wniesiona w dniu 20 kwietnia 2015 r. Zasady przyznania ww. wynagrodzenia w niniejszej sprawie reguluje rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (Dz. U. z 2013 r., poz. 461 ze zm.; dalej skrócie: "rozporządzenie"), co wynika m.in. z § 22 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 3 października 2016 r. w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez adwokata z urzędu (Dz. U. poz. 1714). Należy wyjaśnić, że postępowanie przed sądem kasacyjnym zostało wszczęte wniesieniem skargi kasacyjnej, co miało miejsce na długo przed wejściem w życie ww. rozporządzenia z 3 października 2016 r. i do dnia 2 listopada 2016 r. nie zostało przed sądem kasacyjnym zakończone. Do niniejszej sprawy nie ma też zastosowania rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez adwokata z urzędu (Dz. U. poz. 1801), wszak postępowanie kasacyjne wszczęto – co już wyżej sygnalizowano - w dniu 20 kwietnia 2015 r., a więc także przed jego wejściem w życie. Wypada w tym miejscu odnotować, że usługa pełnomocnika ustanowionego z urzędu sprowadziła się do sporządzenia i wniesienia skargi kasacyjnej od wyroku sądu pierwszej instancji i w ten sposób limitowana będzie wysokość opłaty. Podstawę zasądzenia opłaty za czynności adwokata z tytułu zastępstwa prawnego stanowią stawki minimalne, określone w dalszych rozdziałach rozporządzenia. Z kolei stosownie do § 19 pkt 1 rozporządzenia, koszty nieopłaconej pomocy prawnej ponoszone przez Skarb Państwa obejmują opłatę w wysokości nie wyższej niż 150% stawek minimalnych, o których mowa w rozdziałach 3-5. Stawki minimalne opłat za postępowanie przed sądem administracyjnym w drugiej instancji zostały określone w § 18 ust. 1 pkt 2 ww. rozporządzenia. Stawka minimalna za sporządzenie i wniesienie skargi kasacyjnej, w sytuacji zastanej w niniejszej sprawie, a więc, gdy pełnomocnik brał udział w postępowaniu przed sądem pierwszej instancji, zgodnie z § 18 ust. 1 pkt 2 lit. b) w zw. z § 18 ust. 1 pkt 1 lit. c) rozporządzenia wynosi 75 % stawki minimalnej określonej w pkt 1, nie mniej niż 120 zł. Trzeba w tym miejscu podkreślić, że przedmiotem zaskarżenia w tej sprawie była decyzja w przedmiocie ulg płatniczych. Skarga była zatem objęta wpisem stałym, wszak nie dotyczyła bezpośrednio należności pieniężnej. Ostatecznie stawkę minimalną stanowi w tym przypadku kwota 180 zł (75% z 240 zł), którą zgodnie § 2 ust. 3 rozporządzenia należy powiększyć o należny podatek od towarów i usług w stawce 23%, czyli o kwotę 41,40 zł. Z tych względów, działając na postawie art. 250 § 1 P.p.s.a. i art. 258 § 2 pkt 8 tej ustawy, orzeczono w części dyspozytywnej.