II SAB/Wr 1004/22

SENTENCJA Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Wojciech Śnieżyński Sędziowie: Sędzia NSA Halina Filipowicz - Kremis Asesor WSA Marta Pawłowska (spr.) po rozpoznaniu w dniu 6 grudnia 2022 r. w Wydziale II na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym sprawy ze skargi K. L. – K. na przewlekłe prowadzenie postępowania przez Wojewodę Dolnośląskiego w przedmiocie wydania zaświadczenia I. stwierdza, że Wojewoda Dolnośląski dopuścił się przewlekłego prowadzenia postępowania; II. stwierdza, że przewlekłe prowadzenie postępowania przez Wojewodę Dolnośląskiego miało miejsce z rażącym naruszeniem prawa; III. zobowiązuje Wojewodę Dolnośląskiego do załatwienia sprawy w terminie 14 dni od daty otrzymania prawomocnego odpisu wyroku wraz z aktami sprawy; IV. przyznaje od Wojewody Dolnośląskiego na rzecz strony skarżącej sumę pieniężną w kwocie 300 zł (trzysta złotych); V. zasądza od Wojewody Dolnośląskiego na rzecz strony skarżącej kwotę 597 zł (pięćset dziewięćdziesiąt siedem złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania. UZASADNIENIE Skarżąca (K. L. – K.) wniosła w dniu [...] skargę na przewlekłość postępowania Wojewody Dolnośląskiego (dalej: Wojewoda, organ administracji), w sprawie wydania zaświadczenia. Działając na podstawie art. 3 § 2 pkt 8, art. 50 § 1 i art. 53 § 2b ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2022 r., poz. 329 ze zm.) – dalej: p.p.s.a., skarżąca zarzuciła organowi naruszenie przepisów prawa procesowego, tj. art. 217 § 3 k.p.a. Na tej podstawie wniosła o: 1. stwierdzenie, że organ dopuścił się przewlekłego prowadzenia postępowania skutkującego niewydaniem w terminie zaświadczenia na wniosek strony; 2. stwierdzenie, że przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ miało miejsce z rażącym naruszeniem prawa; 3. zobowiązanie organu do wydania zaświadczenia w terminie 7 dni od daty otrzymania odpisu prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy; 4. przyznanie od organu na rzecz skarżącej sumy pieniężnej w wysokości 5 000 złotych oraz 5. zasądzenie na rzecz skarżącej kosztów postępowania. Skarżący uzasadnił wnioski i zaprezentował swoje stanowisko. W odpowiedzi na skargę, Wojewoda wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga na przewlekłość postępowania organu w sprawie z wniosku skarżącej z [...] o wydanie zaświadczenia o wskazanej w nim treści o toczącym się postępowaniu okazała się uzasadniona, albowiem postępowanie prowadzone było dłużej niż jest to niezbędne do rozpatrzenia takiego wniosku. Stosownie do art. 1 § 1 i 2 ustawy z 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2022 r., poz. 329), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, o ile ustawy nie stanowią inaczej, przy czym - na mocy art. 3 § 2 pkt 8 p.p.s.a., kontrola ta obejmuje orzekanie w sprawach skarg na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a. Pojęcie przewlekłości postępowania zostało zdefiniowane w art. 37 § 1 pkt 2 k.p.a. ("postępowanie jest prowadzone dłużej niż jest to niezbędne do załatwienia sprawy"). Nadto, należy sięgnąć do ogólnych zasad postępowania administracyjnego i regulacji dotyczących terminów zakreślanych organom do załatwienia sprawy. W badanym przypadku ocenie podlega zatem zachowanie terminów określonych w art. 217 § 3 k.p.a. Zgodnie z tym przepisem zaświadczenie powinno być wydane bez zbędnej zwłoki, nie później jednak niż w terminie 7 dni. Przenosząc powyższe uwagi na grunt realiów badanej sprawy należy stwierdzić, że mamy w niej do czynienia z tak rozumianą przewlekłością organu. Z materiału aktowego analizowanej sprawy wynika, że organ przekroczył termin określony w art. 217 § 3 k.p.a. Analiza akt postępowania administracyjnego dowodzi, że od chwili złożenia przez skarżącą wniosku, tj. od dnia [...], do dnia rozpoznania skargi organ nie wydal stronie żądanego zaświadczenia. W aktach sprawy przedstawionych sądowi brak jest jakiegokolwiek dokumentu wskazującego na podjęcie przez organ kroków zmierzających do jego załatwienia. W dniu [...] organ przedłożył co prawda decyzję wydaną w tym samym dniu, jednakże decyzja ta załatwia sprawę wniosku o wydanie zezwolenia na pobyt czasowy i pracę, natomiast Wojewoda nie przedstawił sądowi dowodu, że wydał stronie żądane zaświadczenia, lub w inny sposób załatwił sprawę wniosku z dnia [...], a przecież tego dotyczy niniejsza sprawa, a nie sprawy o wydanie zezwolenia.. Powyższe okoliczności stanowią, że prowadzone w sprawie postępowanie nosi cechy przewlekłości, naruszając tym samym zasady i terminy określone w art. 217 § 3 k.p.a. Dlatego Sąd stwierdził, że organ dopuścił się przewlekłości postępowania (art. 149 § 1 pkt 3 p.p.s.a.), o czym orzeczono w pkt I sentencji wyroku. Przystępując do oceny, czy przewlekłość miała charakter rażący wskazać należy, że w niniejszej sprawie zaniechanie organu nosi cechy rażącego naruszenia prawa. Zgodnie z orzecznictwem sądowoadministracyjnym za rażące naruszenie prawa uznaje się stan, w którym bez żadnej wątpliwości i wahań można stwierdzić, że naruszono prawo w sposób oczywisty. Kwalifikacja naruszenia jako rażącego musi posiadać pewne dodatkowe cechy w stosunku do stanu określanego po prostu jako naruszenie, bądź zwykłe naruszenie. Podkreśla się także, że dla uznania rażącego naruszenia prawa nie jest wystarczające samo przekroczenie przez organ ustawowych obowiązków, czyli także terminów załatwienia sprawy. Wspomniane przekroczenie musi więc być znaczne i niezaprzeczalne. Rażące opóźnienie w podejmowanych przez organ czynnościach ma być oczywiście pozbawione jakiegokolwiek racjonalnego uzasadnienia. Nie można zatem całkowicie wykluczyć sytuacji, w których trudna sytuacja organizacyjna w organie, skutkująca brakiem możliwości bezzwłocznego załatwienia sprawy, winna być oceniona jako okoliczność nie naruszająca rażąco terminów do załatwienia sprawy. W okolicznościach przedmiotowej sprawy uznać należy, że doszło do rażącego naruszenia przepisów postępowania w zakresie obowiązków organu do szybkiego załatwienia sprawy i informowania strony o przebiegu postępowania. Nawet biorąc pod uwagę znaczne obciążenie pracą organu, które obiektywnie uniemożliwia niezwłoczne rozpoznawanie wpływających spraw, a także działania organu podejmowane w tym okresie wobec samego wniosku o udzielenie zezwolenia na pobyt czasowy i prace, to stwierdzić należy, że w sprawie czas rozpoznawania wniosku o wydanie zaświadczenia, do dnia wniesienia skargi przekroczył [...] miesiące, zatem był bardzo długi. Dlatego też Sąd stwierdził, na podstawie art. 149 § 1a p.p.s.a., że przewlekłość organu miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa (pkt II sentencji wyroku). Z uwagi na fakt, że wniosek o wydanie zaświadczenia nie został rozpoznany przed dniem wydania wyroku, a przynajmniej okoliczność ta nie wynika z przedłożonych akt i pism organu w sprawie, Sąd zobowiązał organ do załatwienia sprawy w terminie 14 dni od dnia otrzymania odpisu prawomocnego wyroku wraz z ktami sprawy, nie przesądzając o kierunku tego załatwienia (pkt III sentencji wyroku). Wobec stwierdzenia, że przewlekłość organu miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa, Sąd przyznał skarżącemu kwotę 300 złotych. Zgodnie z utrwalonym orzecznictwem sądów administracyjnych przyznanie sumy pieniężnej jest dodatkowym środkiem o charakterze dyscyplinująco-represyjnym, który powinien być stosowany w szczególnie drastycznych przypadkach zwłoki organu w załatwieniu sprawy. Z uwagi na okoliczności przedmiotowej sprawy i uznania, że doszło do rażącego naruszenia prawa Sąd uznał, że kwota w tej wysokości będzie adekwatna do czasu oczekiwania na załatwienia sprawy, uznając jednocześnie żądaną przez stronę kwotę w wysokości 5000 złotych za zbyt wygórowaną. O kosztach orzeczono na podstawie art. 200 w związku z art. 205 § 2 p.p.s.a. (pkt V sentencji wyroku).