II OSK 2422/10

SENTENCJA Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA Włodzimierz Ryms po rozpoznaniu w dniu 22 grudnia 2010 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej Z. P. od postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 14 września 2010 r., sygn. akt II SAB/Wa 74/10 w zakresie odrzucenia skargi Z. P. na bezczynność Ministra Obrony Narodowej w przedmiocie nierozpatrzenia wniosku z dnia 12 września 2006 r. o uchylenie orzeczeń 1) Rejonowej Wojskowej Komisji Lekarskiej w Kołobrzegu: z dnia [...] kwietnia 1985 r., nr [...] z dnia [...] grudnia 1985 r. nr [...] z dnia [...] września 1990, nr [...] 2) Rejonowej Wojskowej Komisji Lekarskiej w Szczecinie z dnia [...]lipca 1988 r., nr [...] 3) Rejonowej Wojskowej Komisji Lekarskiej w Bydgoszczy z dnia [...] czerwca 2001 r., nr [...] postanawia: oddalić skargę kasacyjną. UZASADNIENIE Zaskarżonym postanowieniem z dnia 14 września 2010 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie odrzucił skargę Z. P. na bezczynność Ministra Obrony Narodowej przedmiocie nierozpatrzenia wniosku z dnia 12 września 2006 r. o uchylenie orzeczeń Rejonowej Wojskowej Komisji Lekarskiej w Kołobrzegu z dnia [...] kwietnia 1985 r., nr [...] z dnia [...] grudnia 1985 r., nr [...] z dnia [...] września 1990 r., nr [...] Rejonowej Wojskowej Komisji Lekarskiej w Szczecinie z dnia [...] lipca 1988 r. nr [...] oraz Rejonowej Wojskowej Komisji Lekarskiej w Bydgoszczy z dnia [...] czerwca 2001 r. nr [...]. W uzasadnieniu Sąd wskazał, że prawomocnym postanowieniem z dnia 17 października 2003 r., sygn. akt I SAB 36/03, (od którego skarga kasacyjna została oddalona wyrokiem Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 26 stycznia 2005 r. sygn. akt OSK 336/04) odrzucono skargę Z. P. na bezczynność Ministra Obrony Narodowej w sprawie wydania decyzji w postępowaniu nadzorczym od orzeczeń Rejonowej Komisji Lekarskiej w Kołobrzegu z dnia [...] kwietnia 1985 r., nr [...] z dnia [...] grudnia 1985 r., nr [...] z dnia [...] września 1990 r., nr [...] Rejonowej Wojskowej Komisji Lekarskiej w Szczecinie z dnia [...] lipca 1988 r. nr [...] oraz Rejonowej Wojskowej Komisji Lekarskiej w Bydgoszczy z dnia [...] czerwca 2001 r. nr [...] uznając brak kognicji Naczelnego Sądu Administracyjnego wobec orzeczeń lekarskich stanowiących podstawę do ustalenia praw do zaopatrzenia emerytalno-rentowego, wydanych w wyniku skierowania żołnierza na badania przez wojskowe organy emerytalno-rentowe, a w konsekwencji brak właściwości również w sprawach dotyczących postępowań nadzorczych związanych z tymi orzeczeniami. Tym samym bezczynność Ministra Obrony Narodowej w zakresie wniosku o uchylenie przedmiotowych orzeczeń była już przedmiotem skargi, która została prawomocnie odrzucona, co oznacza, że sprawa ta została już prawomocnie osądzona, co skutkuje odrzuceniem skargi na podstawie art. 58 § 1 pkt 4 P.p.s.a. Skarżący wniósł skargę kasacyjną od postanowienia z dnia 14 września 2010 r. zarzucając naruszenie: art. 2, art. 32 ust. 1 i ust. 2, art. 45 ust. 1, art. 77 ust. 2, art. 91 ust. 1, art. 175 ust. 1, art. 178 ust. 1, art. 184 w związku z art. 7, art. 8 ust. 2, art. 9, art. 68 ust. 1, art. 87 ust. 1 oraz art. 93 ust. 1 i ust. 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej, art. 5 ust. 1 i ust. 8 pkt 3, art. 4, art. 5, art. 8 ust. 1 w związku z art. 122 ust. 1, art. 189, art. 190 ustawy z dnia 11 września 2003 r. o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych (Dz. U. z 2003 r. Nr 179, poz. 1750, ze zm.) oraz § 1, § 35 ust. 1, § 36, § 37 i § 40 rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 10 maja 2004 r. w sprawie orzekania o zdolności do zawodowej służby wojskowej oraz właściwości i trybu postępowania wojskowych komisji lekarskich w tych sprawach (Dz. U. Nr 133, poz. 1422 ze zm.), § 26 ust. 1, § 8 ust. 1, § 29 i § 30 rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 25 czerwca 2004 r. w sprawie orzekania o zdolności do zawodowej służby wojskowej oraz trybu postępowania wojskowych komisji lekarskich w tych sprawach (Dz. U. Nr 151, poz. 1595 ze zm.) art. 1, art. 2, art. 3 § 1 i § 2 pkt 4 i art. 8 i § 3, art. 10, art. 13 § 1 i 2, art. 50 § 1, art. 58 § 1 pkt 1 i 6, art. 134 § 2, art. 141 § 4, art. 149, art. 171 P.p.s.a. oraz art. 1 § 1 i 2 i art. 4 ustawy z dnia 20 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269, ze zm.), art. 16, 19, 3 ust. 3, art. 80, 81 ustawy z dnia 16 grudnia 1972 r. o zaopatrzeniu emerytalnym żołnierzy zawodowych i ich rodziny (Dz. U. z 1983 r. Nr 29, poz. 139 ze zm.). Przytaczając takie podstawy kasacyjne skarżący podniósł, że w tej sprawie nie zachodzi powaga rzeczy osądzonej (res iudicata), a zatem Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie błędnie odrzucił skargę. Ponadto z uzasadnienia skargi kasacyjnej wynika, że skarżący nie zgadza się z orzeczeniami wojskowych komisji lekarskich i uważa je za wydane z naruszeniem przepisów o właściwości. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga kasacyjna nie zawiera usprawiedliwionych podstaw, ponieważ jak słusznie wskazał Sąd pierwszej instancji skarga podlegała odrzuceniu z uwagi na wcześniejsze rozpoznanie tej sprawy przez sądy administracyjne. Z akt sprawy wynika, że Naczelny Sąd Administracyjny w Warszawie postanowieniem z dnia 17 października 2003 r., sygn. akt I SAB 36/03, odrzucił skargę Z. P. na bezczynność Ministra Obrony Narodowej w sprawie wydania decyzji w postępowaniu nadzorczym dotyczącym orzeczeń Rejonowej Wojskowej Komisji Lekarskiej w Kołobrzegu z dnia [...] kwietnia 1985 r., nr [...] z dnia [...] grudnia 1985 r., nr [...] z dnia [...] września 1990 r., nr [...] Rejonowej Wojskowej Komisji Lekarskiej w Szczecinie z dnia [...] lipca 1988 r. nr [...] oraz Rejonowej Wojskowej Komisji Lekarskiej w Bydgoszczy z dnia [...] czerwca 2001 r. nr [...]. Powodem takiego rozstrzygnięcia było stwierdzenie braku właściwości Naczelnego Sądu Administracyjnego w sprawach dotyczących orzeczeń lekarskich stanowiących podstawę do ustalenia prawa do zaopatrzenia emerytalno-rentowego, wydanych w wyniku skierowania żołnierza na badania przez wojskowe organy emerytalno-rentowe, co w konsekwencji oznaczało wyłączenie właściwości NSA również w sprawach dotyczących postępowań nadzorczych związanych z tymi orzeczeniami. Stanowisko to zostało podtrzymane przez Naczelny Sąd Administracyjny, który wyrokiem z dnia 26 stycznia 2004 r., sygn. akt OSK 336/04, oddalił wniesioną przez Z. P. skargę kasacyjną od postanowienia z dnia 17 października 2003 r. Skarżący wniósł kolejną skargę na bezczynność Ministra Obrony Narodowej w zakresie rozpatrzenia jego wniosku z dnia 12 września 2006 r. o uchylenie orzeczeń Rejonowej Wojskowej Komisji Lekarskiej w Kołobrzegu z dnia [...] kwietnia 1985 r., nr [...] z dnia [...] grudnia 1985 r., nr [...] z dnia [...] września 1990 r., nr [...] Rejonowej Wojskowej Komisji Lekarskiej w Szczecinie z dnia [...] lipca 1988 r. nr [...] oraz Rejonowej Wojskowej Komisji Lekarskiej w Bydgoszczy z dnia [...] czerwca 2001 r. nr [...]. Skarga ta została odrzucona postanowieniem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 13 marca 2007 r. Skarga kasacyjna od tego postanowienia została oddalona postanowieniem Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 14 czerwca 2007 r., sygn. akt I OSK 814/07 ze wskazaniem, że co do zasady odrzucenie skargi nie powoduje zaistnienia powagi rzeczy osądzonej, to jednak w tej sprawie należy uznać za prawomocne stanowisko NSA wyrażone w wyroku z dnia 26 stycznia 2004 r., sygn. akt OSK 336/04 dotyczące wyłączenia kognicji sądów administracyjnych w sprawach powołanych orzeczeń rejonowych wojskowych komisji lekarskich. W rozpoznawanej sprawie pismem z dnia 28 stycznia 2010 r. skarżący wystąpił ponownie ze skargą na bezczynność Ministra Obrony Narodowej w zakresie rozpatrzenia jego wniosku z dnia 12 września 2006 r. o uchylenie orzeczeń Rejonowej Wojskowej Komisji Lekarskiej w Kołobrzegu z dnia [...] kwietnia 1985 r., nr [...] z dnia [...] grudnia 1985 r., nr [...] z dnia [...] września 1990 r., nr [...] Rejonowej Wojskowej Komisji Lekarskiej w Szczecinie z dnia [...] lipca 1988 r. nr [...] oraz Rejonowej Wojskowej Komisji Lekarskiej w Bydgoszczy z dnia [...] czerwca 2001 r. nr [...]. W takich okolicznościach sprawy należy uznać, że prawidłowo Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie postanowieniem z dnia 14 września 2010 r. odrzucił skargę na bezczynność Ministra Obrony Narodowej w przedmiocie nierozpatrzenia wniosku z dnia 12 września 2006 r. o uchylenie orzeczeń Rejonowej Wojskowej Komisji Lekarskiej w Kołobrzegu z dnia [...] kwietnia 1985 r., nr [...] z dnia [...] grudnia 1985 r., nr [...] z dnia [...] września 1990 r., nr [...] Rejonowej Wojskowej Komisji Lekarskiej w Szczecinie z dnia [...] lipca 1988 r. nr [...] oraz Rejonowej Wojskowej Komisji Lekarskiej w Bydgoszczy z dnia [...] czerwca 2001 r. nr [...], z uwagi na to, że bezczynność Ministra Obrony Narodowej w tym zakresie była już przedmiotem skargi, która została prawomocnie odrzucona. Należy podzielić stanowisko zaprezentowane w powołanym przez Sąd pierwszej instancji postanowieniu Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 14 czerwca 2007 r., sygn. akt I OSK 814/07, że jakkolwiek co do zasady odrzucenie skargi nie powoduje zaistnienia powagi rzeczy osądzonej, to w sprawie powołanych orzeczeń rejonowych wojskowych komisji lekarskich za prawomocne należy uznać stanowisko NSA dotyczące wyłączenia kognicji sądów administracyjnych. Stanowisko to zachowuje aktualność mimo reformy sądownictwa administracyjnego, co wynika z porównania art. 16 ust. 1 pkt 1-4 i art. 17 ustawy z dnia 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym (Dz. U. Nr 74, poz. 368, ze zm. - stan na dzień 17 października 2003 r.) oraz art. 3 § 2 pkt 1-4 i 8 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270, ze zm. - dalej ustawa P.p.s.a.), określających zakres właściwości sądów administracyjnych. Między odrzuconą postanowieniem z dnia 17 października 2003 r. skargą a skargą rozpoznawaną w tej sprawie zachodzi tożsamość podmiotowa i przedmiotowa. Skarżącym w obu przypadkach jest Z. P., zaś skargi dotyczą bezczynności Ministra Obrony Narodowej w zakresie rozpoznania wniosku skarżącego o wydanie w trybie nadzorczym decyzji odnośnie tych samym orzeczeń wojskowych komisji lekarskich. Prawomocne stanowisko sądów administracyjnych obejmuje bowiem generalne uznanie niewłaściwości sądów administracyjnych w sprawach związanych z orzeczeniami Rejonowej Wojskowej Komisji Lekarskiej w Kołobrzegu z dnia [...] kwietnia 1985 r., nr [...] z dnia [...] grudnia 1985 r., nr [...] z dnia [...] września 1990 r., nr [...] Rejonowej Wojskowej Komisji Lekarskiej w Szczecinie z dnia [...] lipca 1988 r. nr [...] oraz Rejonowej Wojskowej Komisji Lekarskiej w Bydgoszczy z dnia [...] czerwca 2001 r. nr [...]. Podnoszone w skardze kasacyjnej liczne zarzuty, w większości dotyczące powołanych orzeczeń rejonowych wojskowych komisji lekarskich nie mogą odnieść zamierzonego skutku, słusznie bowiem sąd I instancji odrzucił skargę na podstawie art. 58 § 1 pkt 4 ustawy P.p.s.a. Na uwzględnienie nie zasługują również zarzuty naruszenia przepisów Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej, poprzez pozbawienie prawa do sądu. Sprawa Z. P. podlega bowiem rozpoznaniu przez sąd powszechny. W tym stanie rzeczy Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 P.p.s.a., orzekł jak w sentencji postanowienia.