II SA/Gl 823/17

SENTENCJA Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Artur Żurawik, Sędziowie Sędzia WSA Piotr Broda (spr.), Sędzia WSA Maria Taniewska-Banacka, Protokolant Agnieszka Jurczak, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 29 listopada 2017 r. sprawy ze skargi G. F. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie rozbiórki budowli oddala skargę. UZASADNIENIE Decyzją z dnia [...] r. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w P. (dalej: "PINB") działając na podstawie art. 67 ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. - Prawo budowlane (tekst jedn. Dz. U. 2016r. poz. 290 z późn. zm. - dalej: "Pr. bud.") nakazał Staroście [...] rozebranie budynku zlokalizowany w G. przy ul. [...], dz. nr 1 i częściowo na dz. nr 2 i dz. nr 3. Wskazując termin rozpoczęcia rozbiórki na dzień [...]r. oraz termin zakończenia rozbiórki na dzień [...] r. Jednocześnie nakazał do czasu zakończenia robót rozbiórkowych umieścić na budynku zawiadomienie o stanie zagrożenia bezpieczeństwa ludzi oraz mienia i zakazie użytkowania, a także zabezpieczyć przedmiotowy budynek przed dostępem osób nieupoważnionych. Wskazał również, że roboty rozbiórkowe powinny być nadzorowane przez osobę posiadającą odpowiednie uprawienia oraz prowadzone z zachowaniem przepisów BHP i zasadami sztuki budowlanej. Odwołanie od powyższej decyzji złożył G. F. nie zgadzając się na rozbiórkę budynku, podnosząc przy tym, że budynek stanowi jego własność i został przez niego częściowo wyremontowany. Pismem z dnia [...] r. [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego (dalej: "[...]WINB") wezwał G. F. do wyjaśnienia powodów, dla których uważa, że przysługuje mu przymiot strony w postępowaniu, a także wezwał do przesłania wszelkich dokumentów na poparcie stanowiska w tym zakresie. W dniu [...] r. G. F. stawił się w siedzibie [...]WINB okazując umowę kupna-sprzedaż z dnia [...] r. (jest w aktach organu powiatowego) oraz wydruki z ksiąg wieczystych i wyrysy z ewidencji gruntów i budynków. W dniu [...]r. G. F. przesłał mailowo zdjęcia obrazujące ogrodzenie działki nr 1. Decyzją z dnia [...]r. [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego na podstawie art. 138 § 1 pkt 3 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. - Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity - Dz. U. z 2016r. poz. 23 z późn. zm.) umorzył postępowanie odwoławcze. Uzasadniając przyjęte rozstrzygnięcie wskazał, że G. F. nie posiada indywidualnego interesu prawnego upoważniającego do wzięcia udziału w niniejszej sprawie w charakterze strony, ponieważ nie figuruje w księgach wieczystych prowadzonych dla działek, na których znajduje się obiekt będący przedmiotem sprawy. Z kolei zgodnie z ustawą z dnia 6 lipca 1982 r. o księgach wieczystych i hipotece (tekst jedn. Dz. U. 2017 r. poz. 1007) - księgi wieczyste prowadzi się w celu ustalenia stanu prawnego nieruchomości (art. 1 ust. 1), księgi wieczyste są jawne, nie można zasłaniać się nieznajomością wpisów w księdze wieczystej ani wniosków, o których uczyniono w niej wzmiankę (art. 2), domniemywa się, że prawo jawne z księgi wieczystej jest wpisane zgodnie z rzeczywistym stanem prawnym (art. 3 ust. 1), domniemywa się, że prawo wykreślone nie istnieje (art. 3 ust. 2), przeciwko domniemaniu prawa wynikającemu z wpisu w księdze wieczystej nie można powoływać się na domniemanie prawa wynikające z posiadania (art. 4). Organ odwoławczy wskazał również, że nie podejmuje się analizy prawnej umowy kupna-sprzedaży datowanej na dzień [...] r., w szczególności tego czy nadal ona obowiązuje, jaki ma charakter prawny, tzn. czy dotyczy wyłącznie zbycia nakładów, czy też może sprzedaży rzeczy ruchomej luli też jest zawartą w nieprawidłowej formie umową zbycia nieruchomości, gdyż badanie ważności umów cywilnoprawnych leży w gestii sądów powszechnych. Faktem jest natomiast, że ww. umowa nie doprowadziła do wpisania G. F. do ksiąg wieczystych dla działek nr 1, 2, 3. Z tego też powodu [...]WINB oparł swoje rozstrzygnięcie właśnie o ww. treść ksiąg wieczystych, w których odwołujący się w żaden sposób nie jest wzmiankowany. Organ zwrócił również uwagę na okoliczność, że wszelkie spory oraz rozliczenia pomiędzy właścicielami gruntu, a jego użytkownikami, winny być rozstrzygane na drodze cywilnej. Reasumując, zdaniem organu wojewódzkiego G. F. ma w sprawie interes faktyczny, natomiast nie jest w stanie wskazać konkretnego przepisu prawnego upoważniającego do udziału w niniejszym postępowaniu, tzn. wykazać interesu prawnego. Ponieważ wniesienie odwołania przez podmiot nie będący stroną stanowi o bezprzedmiotowości postępowania odwoławczego, należało je umorzyć. Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach wniósł G. F. wskazując, że nie zgadza się z treścią zaskarżonej decyzji i podtrzymuje podnoszone dotychczas w sprawie argumenty. W odpowiedzi na skargę [...]WINB w całości potrzymał stanowisko oraz argumentację zawartą w treści zaskarżonej decyzji i na tej podstawie wniósł o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje: Skarga jest niezasadna. Podstawę prawną zaskarżonej decyzji stanowił przepis art. 138 § 1 pkt 3 k.p.a., zgodnie z którym organ odwoławczy wydaje decyzję, w której umarza postępowanie odwoławcze. Przepis art. 138 § 1 pkt 3 k.p.a. umożliwia zakończenie postępowania odwoławczego decyzją o jego umorzeniu, jednakże ustawodawca nie określił w nim przyczyn, wobec których konieczne jest wydanie tego rodzaju rozstrzygnięcia. Orzecznictwo sądowoadministracyjne wypracowało stanowisko, że w każdej indywidualnej sprawie administracyjnej należy poszukiwać konkretnej przyczyny np. wyrok NSA z dnia 28 marca 2003 r., sygn. akt II SA 1432/01, Lex nr 157627). Będzie miało to miejsc z reguły wtedy, gdy strona cofnie odwołanie (art. 137 k.p.a.) jak i wtedy, gdy organ odwoławczy w toku postępowania ustalił, że wnoszący odwołanie nie jest stroną w sprawie (por. wyrok NSA z dnia 24 września 2014 r., sygn. akt I OSK 1317/13 oraz B. Adamiak J. Borkowski. Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz. Wydanie 13. Warszawa 214, s. 552). Stosownie do art. 105 § 1 k.p.a., gdy postępowanie z jakiejkolwiek przyczyny stało się bezprzedmiotowe w całości albo w części, organ administracji publicznej wydaje decyzję o umorzeniu postępowania odpowiednio w całości albo w części. Umorzenie postępowania odwoławczego na podstawie art. 138 § 1 pkt 3 k.p.a., może mieć zatem miejsce wyłącznie wtedy, gdy organ II instancji stwierdzi, że zaszły okoliczności skutkujące bezprzedmiotowością tego postępowania, co ma miejsce wówczas, gdy w postępowaniu tym nastąpił brak któregoś z elementów materialnego stosunku prawnego, powodujący brak podstaw do merytorycznego załatwienia sprawy co do jej istoty. W stanie faktycznym niniejszej sprawy organ drugiej instancji stanął na stanowisku, że skarżącemu nie przysługuje przymiot strony postępowania, a co za tym idzie nie jest uprawniony do wniesienia odwołania od decyzji organu I instancji, co czyni postępowanie odwoławcze w tym zakresie bezprzedmiotowym. W ocenie Sądu prawidłowe jest stanowisko [...]WINB, że wystąpiła bezprzedmiotowość postępowania odwoławczego w rozumieniu art. 105 § 1 k.p.a. Nie ulega bowiem wątpliwości, że zarówno z treści ksiąg wieczystych jak i ewidencji gruntów wynika, że właścicielem trzech działek na których stoi budynek, którego dotyczy decyzja organu I instancji, jest Skarb Państwa reprezentowany przez Starostę [...], a dwie z tych trzech działek oddane są w użytkowanie wieczyste innym podmiotom. W żadnym z wymienionych dokumentów skarżący nie jest wskazany zarówno jako właściciel jak i posiadacz tych nieruchomości. Nie jest rolą organów administracji publicznej prowadzenie postępowania mającego na celu ustalenie istnienia, bądź nie istnienia tytułu prawnego do nieruchomości stanowiącej przedmiot niniejszego postępowania, to na skarżącym spoczywał obowiązek wykazania istnienia takiego tytułu, z faktu posiadania którego wywodził swój interes prawny w sprawie. Nie jest również rolą organu dokonywanie analizy prawnej umowy kupna-sprzedaży datowanej na dzień [...]r., w szczególności tego czy nadal ona obowiązuje, jaki ma charakter prawny, tzn. czy dotyczy wyłącznie zbycia nakładów, czy też może sprzedaży rzeczy ruchomej lub też jest zawartą w nieprawidłowej formie umową zbycia nieruchomości, gdyż badanie ważności umów cywilnoprawnych leży w gestii sądów powszechnych. Jak wynika z akt sprawy nie jest również prowadzone żadne postępowanie w przedmiocie uzyskania przez skarżącego tytułu prawnego do przedmiotowej nieruchomości. Mając powyższe na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( tekst jedn. Dz. U. z 2017r. poz. 1369 z późn. zm.) skargę jako niezasadną oddalił.