II OZ 1479/17

SENTENCJA Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Jerzy Siegień po rozpoznaniu w dniu 5 grudnia 2017 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia [...] Sp. z o.o. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 12 lipca 2017 r., sygn. akt II SA/Kr 631/17 odrzucające skargę [...]Sp. z o.o. na decyzję Wojewody Małopolskiego z dnia [...] marca 2017 r., znak: [...] w przedmiocie odmowy wydania decyzji o zmianie decyzji w sprawie pozwolenia na budowę i zatwierdzenia zamiennego projektu budowlanego postanawia: uchylić zaskarżone postanowienie. UZASADNIENIE Zaskarżonym postanowieniem z dnia 12 lipca 2017 r., sygn. akt II SA/Kr 631/17 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie odrzucił skargę [...] Sp. z o.o. na decyzję Wojewody Małopolskiego z dnia [...] marca 2017 r. w przedmiocie odmowy wydania decyzji o zmianie decyzji w sprawie pozwolenia na budowę i zatwierdzenia zamiennego projektu budowlanego. W uzasadnieniu postanowienia Sąd pierwszej instancji wskazał, że w wykonaniu zarządzeń Przewodniczącego Wydziału i Starszego Referendarza Sądowego pismami z dnia 31 maja 2017 r. strona skarżąca została wezwana do uiszczenia wpisu sądowego od skargi w wysokości 500 zł oraz do uzupełnienia braków formalnych wniesionej skargi przez złożenie do akt sądowych: dokumentu lub jego uwierzytelnionego odpisu wskazującego umocowanie do wniesienia skargi i określającego sposób reprezentacji strony skarżącej, nadesłania 14 odpisów skargi poświadczonych za zgodność z oryginałem lub własnoręcznie podpisanych, a także podania adresu/siedziby strony skarżącej. W obu wezwaniach dla dokonania powyższych czynności wyznaczono siedmiodniowy termin, informując, że jego niedochowanie będzie skutkowało odrzuceniem skargi. Odpisy powyższych wezwań doręczono stronie skarżącej w dniu 14 czerwca 2017 r. W wymaganym siedmiodniowym terminie, strona skarżąca uzupełniła wskazane w wezwaniu braki formalne skargi, tj. przedłożyła elektroniczny wydruk z Krajowego Rejestru Sądowego, wskazała swój adres/siedzibę oraz złożyła 14 egzemplarzy odpisów skargi własnoręcznie podpisanych przez osobę upoważnioną do jej reprezentowania. Jednak pomimo upływu zakreślonego terminu, skarżąca spółka nie uiściła należnego w sprawie wpisu sądowego. W konsekwencji Sąd pierwszej instancji, na podstawie art. 220 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r. poz. 718, ze zm.), dalej: "P.p.s.a.", odrzucił skargę. Zażalenie na powyższe postanowienie Sądu wniosła [...] Sp. z o.o., domagając się jego uchylenia w całości. W uzasadnieniu zażalenia Spółka podkreśliła, że w dniu 14 czerwca 2017 r. odebrała przesyłkę z Sądu, która zawierała datowane na dzień 31 maja 2017 r. wezwanie do usunięcia braków formalnych skargi, które to braki w wyznaczonym terminie usunęła oraz datowane na ten sam dzień pismo zatytułowane "doręczenie odpisu zarządzenia o wezwaniu do uiszczenia wpisu", jednak w przesyłce tej nie było samego zarządzenia o wezwaniu do uiszczenia wpisu. Przy czym w otrzymanym piśmie z dnia 31 maja 2017 r. nie było mowy o wysokości należnego wpisu, terminie jego uiszczenia czy też skutkach nieuiszczenia wpisu w terminie. Spółka wskazała, że stosowne pouczenia zawierał zapewne odpis zarządzenia o wezwaniu do uiszczenia wpisu sądowego z dnia 24 maja 2017 r., na który powoływał się Sąd w zaskarżonym postanowieniu, a którego ona prawdopodobnie przez pomyłkę pracownika przy kompletowaniu korespondencji do wysyłki nie otrzymała. W związku z powyższym w ocenie skarżącej Spółki bezpodstawne było odrzucenie skargi, gdyż gdyby otrzymała zarządzenie o wezwaniu do uiszczenia wpisu sądowego, to wykonałaby go tak, jak wykonała wezwanie do usunięcia braków formalnych skargi. Spółka podniosła również, że w dniu sporządzenia zażalenia został wpłacony także należny wpis od skargi. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie zasługuje na uwzględnienie. Wskazać należy, że za podstawę odrzucenia skargi w tej sprawie Sąd pierwszej instancji przyjął w kontrolowanym postanowieniu przepis art. 220 § 3 P.p.s.a., zgodnie z którym skarga, skarga kasacyjna, zażalenie oraz skarga o wznowienie postępowania, od których pomimo wezwania nie został uiszczony należny wpis, podlegają odrzuceniu przez sąd. Przechodząc do rozważań na temat prawidłowości postanowienia Sądu pierwszej instancji, należy zauważyć, że WSA stwierdził nieuiszczenie w zakreślonym terminie wpisu od skargi przyjmując, że przesyłka skierowana do skarżącej Spółki zawierała odpis zarządzenia z dnia 24 maja 2017 r. o wezwaniu do uiszczenia wpisu sądowego, w którym podano kwotę należnego wpisu od skargi, termin jego uiszczenia oraz wskazano skutki nieuiszczenia wpisu w terminie. W zażaleniu Spółka kwestionuje to stwierdzenie podając, że doręczone zostało tylko wezwanie do usunięcia braków formalnych skargi oraz pismo zatytułowane "doręczenie odpisu zarządzenia o wezwaniu do uiszczenia wpisu", w przesyłce nie było zaś odpisu zarządzenia o wezwaniu do uiszczenia wpisu sądowego zawierającego stosowne pouczenia. W tym miejscu wymaga podkreślenia, że co prawda w aktach sprawy znajduje się zwrotne potwierdzenie odbioru przesyłki opisanej jako: "Wezw o wpis + uzup" (k. 21 akt sądowych), które jest dokumentem urzędowym – korzystającym z domniemania prawdziwości, to jednak domniemanie to może być podważone, przy czym ustawa – Kodeks postępowania administracyjnego nie wprowadza ograniczeń, co do środków dowodowych, zmierzających do obalenia domniemania zgodności takich dokumentów z prawdą. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego – co do zasady – brak więc przeszkód ku temu, by strona podważała prawdziwość dokumentu także przez złożenie stosownych wyjaśnień. Ocenie podlega zaś wiarygodność takich wyjaśnień. Bezsporne jest, że do skarżącej Spółki skierowana została wyłącznie jedna przesyłka, a jak wynika z akt sprawy, wezwania były sporządzone na trzech oddzielnych drukach (k. 17, 19, 20 akt sądowych), co – wobec twierdzeń wnoszącej zażalenie Spółki o nieotrzymaniu odpisu zarządzenia o wezwaniu do uiszczenia wpisu sądowego – nie wyklucza sytuacji, w której omyłkowo do koperty nie został włożony odpis zarządzenia o wezwaniu do uiszczenia wpisu. Innymi słowy, nie można ponad wszelką wątpliwość stwierdzić, że w sekretariacie sądu umieszczono w kopercie wszystkie trzy pisma, tym bardziej, że zapis umieszczony na zwrotnym potwierdzeniu odbioru sugeruje, że w kopercie umieszczono dwa pisma. Wobec stanowiska autora zażalenia trzeba uznać, że w sprawie istnieją wątpliwości co do tego, czy skarżąca Spółka faktycznie otrzymała wezwanie do uiszczenia wpisu sądowego. W tej sytuacji powyższe wątpliwości należy rozstrzygnąć na korzyść skarżącej Spółki mając na uwadze przede wszystkim zagwarantowane konstytucyjnie prawo do Sądu (art. 45 Konstytucji RP). Ponadto należy podzielić pogląd wyrażony przez Naczelny Sąd Administracyjny w postanowieniu z dnia 24 maja 2013 r., sygn. akt II OSK 1188/13, w którym stwierdzono, że: "za uwzględnieniem skargi kasacyjnej przemawia zasada prymatu merytorycznego rozpoznania sprawy, nad rozpoznaniem jej w sposób formalny. Zdaniem NSA, jeżeli istnieją wątpliwości, co do prawidłowości doręczenia zarządzeń nakładających na stronę określone obowiązki i to pod rygorem formalnego zakończenia sprawy poprzez odrzucenie skargi, to uwzględniając okoliczności sprawy, należy kierować się potrzebą doprowadzenia do merytorycznego jej zbadania" (zob. też postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego: z dnia 20 sierpnia 2013 r., sygn. akt II OSK 1817/13, z dnia 7 czerwca 2017 r., sygn. akt II GZ 390/17, z dnia 5 lipca 2017 r., sygn. akt II FZ 339/17). Dodatkowo należy zauważyć, że skarżąca Spółka uzupełniła w zakreślonym terminie inne braki formalne skargi, o które została wezwana w korespondencji skierowanej przez Sąd tego samego dnia. Ponadto w dacie sporządzenia zażalenia Spółka uiściła także należny wpis od skargi. W kontekście powyższych rozważań uznać należy, że odrzucenie skargi w rozpoznawanej sprawie z powodu nieuiszczenia w terminie wpisu od skargi, w sytuacji, kiedy istnieją wątpliwości co do prawidłowości doręczenia wezwania do uiszczenia wpisu sądowego, czyni uzasadnionym argumenty podniesione w zażaleniu. W związku z tym zaskarżone postanowienie należało uchylić, o czym Naczelny Sąd Administracyjny orzekł na podstawie art. 185 § 1 w związku z art. 197 P.p.s.a.