I OZ 81/24

SENTENCJA Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Maciej Dybowski po rozpoznaniu w dniu 29 lutego 2024 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia S.W. na zarządzenie Przewodniczącego w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Gliwicach z dnia 22 stycznia 2024 r. sygn. akt II SA/Gl 1741/22 w sprawie ze skargi S.W. na decyzję Wojewody Śląskiego z dnia 21 września 2022 r. nr IFVIII.7581.1.85.2021 w przedmiocie uchylenia decyzji w sprawie ustalenia odszkodowania za nieruchomość zajętą pod drogę publiczną postanawia oddalić zażalenie UZASADNIENIE Zarządzeniem z 22 stycznia 2024 r. sygn. akt II SA/Gl 1741/22 (dalej zarządzenie z 22 stycznia 2024 r.) Przewodniczący w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Gliwicach pozostawił bez rozpoznania wniosek S.W. (dalej skarżący) o przywrócenie terminu do uiszczenia wpisu sądowego od skargi na decyzję Wojewody Śląskiego z 21 września 2022 r. nr IFVIII.7581.1.85.2021 w przedmiocie uchylenia decyzji w sprawie ustalenia odszkodowania za nieruchomość zajętą pod drogę publiczną. W uzasadnieniu Przewodniczący wskazał, że 12 listopada 2022 r. [winno być 14 listopada 2022 r. jako data nadania; k.2-3, 5 akt sądowych - uw. NSA] skarżący wniósł skargę na decyzję Wojewody z 21 września 2022 r. Postanowieniem z 24 kwietnia 2023 r. została ona odrzucona. Pismem z 12 maja 2023 r. skarżący wniósł o przywrócenie terminu do uiszczenia wpisu od skargi. Zarządzeniem z 21 sierpnia 2023 r. Przewodniczący Wydziału II wezwał skarżącego do uzupełnienia braku formalnego wniosku o przywrócenie terminu przez dokonanie czynności, której nie dokonano w terminie, tj. uiszczenie wpisu sądowego w kwocie 200 zł - w terminie 7 dni pod rygorem pozostawienia wniosku bez rozpoznania. Wezwanie doręczono skarżącemu 8 września 2023 r. Wpis sądowy nie został uiszczony przez skarżącego na rachunek Sądu. Przewodniczący wskazał, że mimo prawidłowego wezwania z jednoczesnym pouczeniem o konsekwencjach prawnych jego niewykonania, skarżący nie uzupełnił braku wniosku w terminie (k. 2-5, 15-18, 20, 22, 24, 38, 39, 57, 58, 135, 141, 143,145 akt sądowych). Zażalenie na zarządzenie z 22 stycznia 2024 r. złożył skarżący, wnosząc o jego uwzględnienie i merytoryczne rozpoznanie skargi. W uzasadnieniu podniósł, że pismem z 23 sierpnia 2023 r. wskazano na dwa braki formalne stanowiące podstawę odrzucenia jego zażalenia [na postanowienie z 24 kwietnia 2023 r. o odrzuceniu skargi - uw. NSA]: brak 2 odpisów wniosku dla uczestników postępowania i brak opłaty wpisu sądowego w kwocie 200 zł. Skarżący wyjaśnił, że nie posiadał kopii wniosku, dlatego nie mógł w tym zakresie spełnić wezwania. Po telefonicznej rozmowie z pracownikiem Sądu, przekazał na rachunek 20 zł. Co do braku wpisu w kwocie 200,00 zł pouczono go, że wpisu winien dokonać na podstawie odrębnego zawiadomienia na wskazany rachunek Sądu, bo daje to pewność właściwego zaliczenia tego wpisu. Postanowieniem z 26 września 2023 r. Sąd przywrócił mu termin do uzupełnienia braku formalnego zażalenia. Wobec braku odrębnego wezwania do uiszczenia wpisu w kwocie 200 zł skarżący potraktował doręczone mu zarządzenie z 22 stycznia 2024 r. jak wyczekiwane przez niego wezwanie i uiścił wpis, na dowód czego dołączył kserokopię dokumentu wpłaty. Zaznaczył, że powstałe braki są skutkiem jego nieznajomości procedury i braku możliwości pokrycia kosztów zawodowej pomocy prawnej (k. 154-161 akt sądowych). Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi przywrócenie terminu (art. 86 § 1 zd. pierwsze ppsa). Pismo z wnioskiem o przywrócenie terminu wnosi się do sądu, w którym czynność miała być dokonana, w ciągu siedmiu dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu (art. 87 § 1 ppsa). W piśmie tym należy uprawdopodobnić okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminu (art. 87 § 2 ppsa). Równocześnie z wnioskiem strona powinna dokonać czynności, której nie dokonała w terminie (art. 87 § 4 ppsa). Powołana w zażaleniu argumentacja skarżąca odwołuje się głównie do zażalenia na postanowienie Sądu z 24 kwietnia 2023 r. o odrzuceniu skargi. To w toku tego postępowania zażaleniowego istotne były braki formalne zażalenia polegające na niezłożeniu 2 jego odpisów i niedołączeniu dokumentu pełnomocnictwa. Kwota 20 zł stanowiła sumę opłat kancelaryjnych pobieranych w sprawach sądowoadministracyjnych za odpisy sporządzane z akt sprawy. O sporządzenie takich odpisów wnioskował skarżący (k. 43). Wyjaśnić należy, że kwota 20 zł tytułem sumy opłat kancelaryjnych od odpisów z akt sprawy była niezależna od kwoty 200 zł należnej tytułem wpisu sądowego od skargi. Niemniej, termin do uzupełnienia braków formalnych zażalenia został skarżącemu przywrócony, a zażalenie na postanowienie z 24 kwietnia 2023 r. (k. 22) zostało rozpoznane przez Naczelny Sąd Administracyjny, który postanowieniem z 23 listopada 2023 r. I OZ 535/23 (k. 110) oddalił zażalenie. Odrzucenie skargi jest więc prawomocne. Dla oceny zgodności z prawem zaskarżonego zarządzenia z 22 stycznia 2024 r. istotne jest, czy skarżący spełnił warunki formalne wniosku o przywrócenie terminu do uiszczenia wpisu od skargi, o których stanowią powołane przepisy. Przewodniczący pozostawił wniosek skarżącego bez rozpoznania z uwagi na nieuiszczenie w wyznaczonym terminie wpisu sądowego od skargi, zgodnie z art. 49 § 1 w zw. z art. 87 § 4 ppsa. Art. 87 § 4 ppsa wprost obliguje wnioskującego o przywrócenie terminu do dokonania równocześnie z wnioskiem czynności, której nie dokonał w terminie. W tym przypadku skarżący powinien był uiścić na rachunek bankowy Sądu 200 zł tytułem wpisu od wywiedzionej skargi. Niedokonanie tej czynności równocześnie z wnioskiem stanowi brak formalny tego wniosku uniemożliwiający nadanie mu dalszego biegu, ponieważ wymóg, o którym stanowi art. 87 § 4 ppsa, jest warunkiem koniecznym przywrócenia uchybionego terminu. Brak w postaci niedokonania równocześnie z wnioskiem o przywrócenie terminu czynności, której uchybiono pod względem terminowości, podlega uzupełnieniu w trybie naprawczym, przewidzianym w art. 49 § 1 ppsa. Zgodnie z tym przepisem, jeżeli pismo strony nie może otrzymać prawidłowego biegu wskutek niezachowania warunków formalnych, przewodniczący wzywa stronę o jego uzupełnienie lub poprawienie w terminie siedmiu dni pod rygorem pozostawienia pisma bez rozpoznania, chyba że ustawa stanowi inaczej. Jak wskazuje się w orzecznictwie, wniosek o przywrócenie uchybionego terminu bez równoczesnego dokonania czynności procesowej dotknięty jest brakiem formalnym podlegającym uzupełnieniu (postanowienie SN z 30.1.2002 r. III CZ 140/01, Legalis 277714; postanowienia NSA z: 13.5.2005 r. I OZ 437/05, ONSAiWSA 2006/1/6; 10.10.2005 r. II FZ 582/05, Legalis 90073; 15.12.2005 r. I FZ 648/05, niepubl.; 8.5.2008 r. I OZ 319/08, Legalis 827381; z 11.4.2013 r. II GZ 172/13, Legalis 920261; z 14.2.2013 r. I OZ 93/13, Legalis 920046; M. Jagielska, A. Wiktorowska, P. Wajda w: red. R. Hauser, M. Wierzbowski, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, C.H. Beck 2023, s. 639, nb 8). Mając powyższe na uwadze, Przewodniczący zarządzeniem z 21 sierpnia 2023 r. (k. 57, 58) prawidłowo wezwał skarżącego do uiszczenia 200 zł tytułem wpisu od skargi jako uzupełnienia braku formalnego wniosku o przywrócenie terminu do opłacenia skargi, zakreślając termin i rygor w postaci pozostawienia wniosku bez rozpoznania, zgodnie z art. 49 § 1 ppsa. Wezwanie z 21 sierpnia 2023 r. zostało doręczone skarżącemu 8 września 2023 r. (k. 135). Termin na uzupełnienie braku formalnego wniosku o przywrócenie terminu do uiszczenia wpisu od skargi upłynął bezskutecznie 15 września 2023 r., ponieważ w tym czasie skarżący nie uiścił wpisu od skargi (k. 141). Skarżący, poza twierdzeniem, że nie otrzymał odrębnego wezwania do uiszczenia wpisu, nie przedstawił żadnej argumentacji na poparcie tego argumentu. Fakt ten nie został uprawdopodobniony. Doręczenie z 8 września 2023 r. korzysta z domniemania prawidłowości. W konsekwencji, potraktowanie przez skarżącego zaskarżonego zarządzenia jako wezwania do uzupełnienia braku formalnego wniosku o przywrócenie terminu przez uiszczenie wpisu od skargi było bezpodstawne. Uiszczenie wpisu wraz z zażaleniem na zaskarżone zarządzenie było spóźnione i jako takie nie sanowało sytuacji prawnej skarżącego. Wniosek o przywrócenie terminu, jako obarczony brakiem formalnym uniemożliwiającym nadanie sprawie dalszego biegu, którego skarżący nie uzupełnił, mimo prawidłowego wezwania, słusznie został przez Przewodniczącego pozostawiony bez rozpoznania. Zaskarżone zarządzenie odpowiada prawu. W konsekwencji, zażalenie nie zasługiwało na uwzględnienie. Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 2 ppsa oddalił zażalenie.