I FZ 344/23

SENTENCJA Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA Marek Kołaczek po rozpoznaniu w dniu 13 grudnia 2023 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej zażalenia Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Warszawie na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 29 września 2023 r. sygn. akt VIII SA/Wa 407/23 przywracające termin do uiszczenia wpisu sądowego od skargi w sprawie ze skargi M. R. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Warszawie z dnia 28 kwietnia 2023 r. nr 1401-IEW2.4253.1.2023.8.MR w przedmiocie nadania rygoru natychmiastowej wykonalności postanawia oddalić zażalenie. UZASADNIENIE 1.1. Postanowieniem z 29 września 2023 r. sygn. akt VIII SA/Wa 407/23 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie przywrócił termin do uiszczenie wpisu sądowego od skargi w sprawie ze skargi M. R. (dalej jako: Wnioskodawczyni, Strona lub Skarżąca) na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Warszawie (dalej jako: Organ lub Dyrektor IAS) z dnia 28 kwietnia 2023 r. w przedmiocie nadania rygoru natychmiastowej wykonalności. 1.2. W uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia wskazano, że w terminie otwartym do zaskarżenia wydanego postanowienia o odrzuceniu skargi, pismem z 20 września 2023r. (wniesionym do Sądu tego samego dnia) skarżąca wystąpiła z wnioskiem o przywrócenie terminu do uiszczenia wpisu sądowego argumentując, że doręczenie zastępcze przedmiotowego wezwania Sądu nastąpiło w czasie, gdy skarżąca przebywała na urlopie poza miejscem zamieszkania (dowody w załączeniu do wniosku, potwierdzenie wyjazdu urlopowego za granicę). Podniosła, że z tej przyczyny nie miała możliwości odebrania tego wezwania i zapoznania się z jego treścią. Uznała zatem, że nie ponosi winy w uchybieniu terminu do dokonania ww. czynności. W pierwszej kolejności wskazano, że warunki formalne wymienione w treści art. 86 i 87 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2018 r. poz. 1302 ze zm., dalej jako: p.p.s.a.) dotyczące wniosku o przywrócenie terminu, z którym w niniejszej sprawie wystąpiła skarżąca zostały dopełnione. Nie wystąpiły zatem przeszkody do jego merytorycznego rozpoznania. W zakresie oceny tego, czy strona w sposób wystarczający uprawdopodobniła, że nie ponosi winy w uchybieniu terminu do dokonania czynności WSA stwierdził, że na podstawie całokształtu okoliczności faktycznych sprawy i argumentacji strony zawartej we wniosku o przywrócenie terminu Sąd postanowił wniosek uwzględnić. Sąd podzielił tym samym te z poglądów prezentowanych w orzecznictwie sądów administracyjnych, które przemawiają na korzyść stron (podatników) nie będących reprezentowanymi przez profesjonalnych pełnomocników w zakresie rygoru braku zawinienia w uchybieniu terminu. 1.3. Z postanowieniem tym nie zgodził się Organ, wywodząc od niego zażalenie, w którym zarzucono naruszenie przepisów o postępowaniu tj. art. 86 § 1 i § 2 oraz art. 87 § 1-4 p.p.s.a. przez przywrócenie terminu do uiszczenia wpisu sądowego od skargi w wyniku błędnego uznania przez Sąd, że zaistniały przesłanki do przywrócenia tego terminu, w tym na skutek niezasadnego przyjęcia przez Sąd, ze Skarżąca w sposób wystarczający uprawdopodobniła, że nie ponosi winy w uchybieniu terminu do dokonania czynności (uiszczenia wpisu sądowego od skargi). W uzasadnieniu tego zażalenia wskazano, że zdaniem organu wyjazd na urlop nie może być uznany jako uzasadniona przyczyna niedochowania terminu, gdyż nie był on nagłym, nieprzewidywanym zdarzeniem które uniemożliwiło Stronie dokonanie czynności. Mogła ona na czas swojej nieobecności ustanowić pełnomocnika do doręczeń, wiedząc, że sprawa znajduje się w Sądzie. Dodano, że Skargę od zaskarżonego decyzji wniesiono pismem z 31 maja 2023 r., a akta sprawy przekazano WSA w Warszawie 21 czerwca 2023 r. 2.1. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. 2.2. Zgodnie z art. 86 § 1 p.p.s.a. sąd może na wniosek przywrócić termin, jeżeli strona bez własnej winy nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym. Pomimo przywołania w treści zażalenia przepisów art. 87 § 1-4 p.p.s.a. Organ nie odniósł się szerzej w czym upatruje naruszenia tych przepisów. Podkreślić w tym zakresie należy, że kwestia spełnienia formalnych wymogów wniosku o przywrócenie terminu została pozytywnie oceniona przez Wojewódzki Sąd Administracyjny. W istocie oceniany w tym postępowaniu wniosek został wniesiony w terminie 7 dni od ustania przyczyny uchybienia terminu oraz jednocześnie dokonano czynności, która nie została dokonana w pierwotnym terminie. Nie ulega więc wątpliwości, że jedynie kwestia przesłanki uprawdopodobnienia okoliczności wskazującej na brak winy w uchybieniu terminu jest w rzeczywistości sporna. W tym zakresie Naczelny Sąd Administracyjny wskazuje, że ocena zaprezentowanych okoliczności w kontekście braku winy w uchybieniu terminu jest dalece ocenne. Ustawodawca celowo posłużył się w przepisach o przywróceniu terminu klauzulami generalnymi i dodatkowo uprościł rygor dowodowy okoliczności wniosku jedynie do uprawdopodobnienia aby pozostawić sądowi administracyjnemu możliwość oceny całokształtu okoliczności sprawy i zaprezentowania swojego stanowiska w ich zakresie. Stanowiska prezentowane przez WSA jak i Dyrektora IAS mieszczą się w normatywnym zakresie dyspozycji przepisu art. 86 i 87 p.p.s.a. i prezentują swoje stanowiska opierając się na konkurencyjnych liniach orzeczniczych sądownictwa administracyjnego (choć żadne ze stanowisk w sprawie nie wskazują na konkretne orzeczenia). W realiach niniejszej sprawy, Naczelny Sąd Administracyjny postanowił przyznać rację stanowisku prezentowanemu przez Wojewódzki Sąd Administracyjny. Uzupełniając to stanowisko należy wskazać, że okres urlopu Skarżącej przypadał konkretnie na okres awizacji przedmiotowej przesyłki, z załączonego wydruku wynika, że wyjazd zagraniczny był zaplanowany już w lutym bieżącego roku i uczestniczyli w nim prawdopodobnie wszyscy domownicy Skarżącej. W tej sytuacji, mając na uwadze, że Strona działa w sprawie bez profesjonalnego pełnomocnika i uznając wskazywaną przez WSA linię orzeczniczą Naczelny Sąd Administracyjny podziela ustalenia zaskarżonego postanowienia. Bez wątpienia argumentacja organu zasługiwałaby na uwzględnienie gdyby w sporne doręczenie miało nastąpić do rąk profesjonalnego pełnomocnika, jednak taka sytuacja w niniejszej sprawie nie zaszła. Dodać należy, że zaskarżone postanowienie ma wyłącznie charakter procesowy i racje organu co do istoty sprawy zostaną ocenione w postępowaniu sądowoadministracyjnym; interes prawny organu w kwestionowaniu przedmiotowego postanowienia nie jest na tyle doniosły, aby zakwestionować leżącą w granicach prawa ocenę wyrażoną przez Wojewódzki Sąd Administracyjny. 2.3. Mając na uwadze powyższe, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 1 i § 2 p.p.s.a. uznając, że zażalenie nie ma usprawiedliwionych podstaw orzekł jak w sentencji.