III SA/Wr 879/22

SENTENCJA Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Barbara Ciołek (sprawozdawca) Sędziowie Sędzia WSA Andrzej Nikiforów Asesor WSA Aneta Brzezińska po rozpoznaniu w Wydziale III w dniu 7 czerwca 2023 r. na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym sprawy ze skargi: M. S. reprezentowana przez przedstawiciela ustawowego I. S. na Wojewodę Dolnośląskiego w przedmiocie niewykonania wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 9 grudnia 2021 r., sygn. akt III SAB/Wr 974/21 I. wymierza Wojewodzie Dolnośląskiemu grzywnę w wysokości 800 (osiemset) złotych; II. stwierdza, że bezczynność Wojewody Dolnośląskiego w wykonaniu wyroku miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa; III. dalej idącą skargę oddala; IV. zasądza od Wojewody Dolnośląskiego na rzecz strony skarżącej kwotę 697 (sześćset dziewięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania. UZASADNIENIE Przedmiotem skargi M. S. reprezentowanej przez przedstawiciela ustawowego I. S. (dalej: strona, skarżaca) jest niewykonanie wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z 9 grudnia 2021 r. sygn. akt III SAB/Wr 974/21 w sprawie przewlekłego prowadzenia przez Wojewodę Dolnośląskiego (dalej: Organ, Wojewoda) postępowania w przedmiocie wniosku o wydanie zezwolenia na pobyt czasowy. Powołany wyrok: – stwierdza, że Wojewoda Dolnośląski przewlekle prowadzi postępowanie w sprawie z wniosku skarżącego; – stwierdza, że przewlekłe prowadzenie postępowania przez Wojewodę Dolnośląskiego ma miejsce z rażącym naruszeniem prawa; – zobowiązuje Wojewodę Dolnośląskiego do załatwienia sprawy w terminie 30 dni od otrzymania odpisu prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy; – przyznaje od Wojewody Dolnośląskiego na rzecz strony skarżącej sumę pieniężną w kwocie 500 (pięćset) złotych; – zasądza od Wojewody Dolnośląskiego na rzecz skarżącej kwotę 100 (sto) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. W dniu 27 września 2022 r. strona wezwała organ do wykonania wyroku. W dniu 3 października 2022 r. strona składa za pośrednictwem organu skargę do Sądu. Organ wydaje decyzję 26 października 2022 r. W złożonej skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu strona zawarła wnioski o: – wymierzenie grzywny; - stwierdzenie, że bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa; – przyznanie od organu na rzecz skarżącej maksymalnej sumy pieniężnej na podstawie art. 154 § 7 w związku z art. 154 § 6 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2023 r., poz. 259 ze zm., dalej:p.p.s.a.); – dopuszczenie dowodów; – zasądzenie kosztów postępowania w tym kosztów zastępstwa procesowego. W uzasadnieniu skargi wskazano, że strona czeka na decyzję od lutego 2022 r., kiedy organ otrzymał wyrok wraz z aktami. Strona wezwała organ do wykonania wyroku. W odpowiedzi na skargę WD wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu zważył, co następuje. Skarga jest uzasadniona. W pierwszej kolejności wskazać należy, że rozpoznanie sprawy nastąpiło w trybie uproszczonym w oparciu o art. 119 pkt 2 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm.) – dalej jako p.p.s.a., zgodnie z którym to przepisem sąd rozpoznaje sprawę w trybie uproszczonym, jeżeli jedna ze stron złoży taki wniosek, a pozostałe strony nie wniosą sprzeciwu w terminie 14 dni. Taka sytuacja zaistniała w niniejszej sprawie, albowiem stosownemu wnioskowi Strony nie przeciwstawił się Organ. Sąd rozpoznał, więc sprawę w ww. trybie, na posiedzeniu niejawnym, w składzie trzech sędziów stosownie do wymogów z art.120 p.p.s.a. Przechodząc do meritum sprawy Sąd wskazuje, że zgodnie z treścią art. 154 § 1 p.p.s.a., w razie niewykonania wyroku uwzględniającego skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania strona, po uprzednim pisemnym wezwaniu właściwego organu do wykonania wyroku lub załatwienia sprawy, może wnieść skargę w tym przedmiocie, żądając wymierzenia temu organowi grzywny. Stan bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania, o którym mowa w art. 154 § 2 p.p.s.a. ma miejsce wówczas, gdy organ w dalszym ciągu, mimo upływu terminu wyznaczonego w wyroku zobowiązującym do załatwienia sprawy, nie wydaje rozstrzygnięcia. Wymierzenie grzywny następuje zatem, gdy mimo wyroku uwzględniającego skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania, organ administracji pozostaje w dalszym ciągu w bezczynności lub przewlekle prowadzi postępowanie z przyczyn zależnych od tego organu. Zdaniem Sądu nie może być wątpliwości, że w przypadku wyroku uwzględniającego skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania termin wykonania takiego orzeczenia poprzez wydanie aktu/dokonanie czynności jest jednoznacznie oznaczany przez sąd stosownie do treści art. 149 § 1 pkt 1 p.p.s.a. Tak wyznaczony przez sąd termin jest terminem dodatkowym wobec terminu, w jakim sprawa powinna być załatwiona i nie może ulec przedłużeniu w trybie art. 37 § 2 k.p.a. (por. prawomocny wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z 19 sierpnia 2020 r., o sygn. akt III SA/Wr 571/19). Równocześnie w przypadku uwzględnienia skargi na niewykonanie wyroku sąd ma obowiązek stosownie do art. 154 § 2 p.p.s.a. zbadać, czy bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Jak wskazano przykładowo w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z 4 czerwca 2020 r. (sygn. akt I OSK 2269/19 – LEX nr 3056273) – "O rażącym naruszeniu prawa można więc mówić, gdy zwłoka w załatwieniu sprawy jest znaczna i jest efektem działań (zaniechań) organów, które można zinterpretować jako unikanie podejmowania rozstrzygnięcia, bądź lekceważenie praw stron domagających się czynności organu, które to czynności organ prowadzi w sposób nieefektywny przez wykonywanie czynności w dużym odstępie czasu bądź wykonywanie czynności pozornych, powodujących, że formalnie organ nie jest bezczynny. Ocena, czy doszło do rażącego naruszenia prawa, musi być zatem zawsze dokonana w powiązaniu z okolicznościami danej sprawy jako rozpatrywanej indywidualnie." W sprawie nie jest sporne wydanie 9 grudnia 2021 r. przez Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu wyroku o sygn. akt III SAB/Wr 974/21, w którym Sąd stwierdził, że Wojewoda prowadził przewlekle postępowanie z wniosku Strony. Sąd wymienionym wyrokiem zobowiązał również organ do załatwienia sprawy, w terminie 30 dni od otrzymania odpisu prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy, a także przyznał od Wojewody na rzecz strony sumę pieniężną i zasądził od organu na rzecz strony koszty postępowania. Z akt administracyjnych wynika również, że prawomocny wyrok wraz z aktami sprawy Sąd doręczył organowi 22 lutego 2022 r. i od tej daty organ miał 30 dni na wykonanie wyroku. Organ wyroku nie wykonała w wyznaczonym terminie. Decyzja w sprawie datowana jest na dzień 26 października 2022 r. Skoro zatem Wojewoda, w terminie wyznaczonym wyrokiem Sądu sprawy nie załatwił, to wynikający ze skargi wniosek o wymierzenie Wojewodzie grzywny jest niewątpliwie uzasadniony. Zdaniem Sądu stan po doręczeniu prawomocnego wyroku nie da się określić inaczej jak bezczynność organu. Dla merytorycznego załatwienia wniosku strony Wojewoda nie uczynił jakiejkolwiek czynności po wpływie prawomocnego orzeczenia do organu, aż do października 2022 r. Mając na uwadze okres bezczynności liczony w momencie wniesienia skargi na niewykonanie wyroku Sąd orzekł o grzywnie w wysokości 800,00 zł, która to kwota mieści się w wymiarze określonym w art. 154 § 6 p.p.s.a. Sąd uznał również, że bezczynność organu miała charakter rażącego naruszenia prawa, o czym Sąd. Za takim stanowiskiem Sądu przemawia w szczególności okoliczność, iż Organ po otrzymaniu prawomocnego wyroku wraz z aktami administracyjnymi sprawy – mimo stwierdzonej już przewlekłości – nie podejmował czynności aż do października 2022 r.. Przepis art. 154 § 7 p.p.s.a. - w przypadku wyroku uwzględniającego skargę na niewykonanie wyroku - przydaje sądowi kompetencję przyznania od organu na rzecz strony skarżącej sumy pieniężnej do wysokości połowy kwoty określonej w art. 154 § 6 p.p.s.a. Brzmienie przepisu wskazuje na fakultatywność działania sądu uzależnioną od każdorazowej oceny danego przypadku. Jak podkreśla się w orzecznictwie komentowana norma prawna ma za zadanie kompensować doznaną przez stronę postępowania niedogodność z powodu bezczynności i przewlekłości organu. Zdaniem Sądu w sprawie nie zaistniały okoliczności po stronie Skarżącej, które wymagałyby zasądzenia na Jego rzecz sumy pieniężnej. Natomiast sama okoliczność, że organ nie wykonał wyroku nie przesądza o przyznaniu sumy pieniężnej. Wystarczająco represyjną, jak też dyscyplinującą funkcję z tytułu niewykonania wyroku pełni wymierzona Organowi grzywna w wysokości 800,00 złotych. Z tego względu w tej części Sąd skargę oddalił na mocy art. 151 p.p.s.a. O kosztach postępowania Sąd orzekł na podstawie art. 200, w związku z art. 205 § 2 p.p.s.a.