II OZ 664/23

SENTENCJA Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Tomasz Zbrojewski po rozpoznaniu w dniu 21 listopada 2023 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia I. K. i P. K. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 2 stycznia 2023 r., sygn. akt II SA/Kr 1367/22 odmawiające wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji w sprawie ze skargi I. K. i P. K. na decyzję Małopolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Krakowie z dnia 20 września 2022 r., nr 385/2022 w przedmiocie nakazu doprowadzenia budynku do stanu zgodnego z projektem budowlanym postanawia: oddalić zażalenie. UZASADNIENIE Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie postanowieniem z dnia 2 stycznia 2023 r., sygn. akt II SA/Kr 1367/22, po rozpatrzeniu wniosku I. K. i P. K., odmówił wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji Małopolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Krakowie z dnia 20 września 2022 r., nr 385/2022, w przedmiocie nakazu doprowadzenia budynku do stanu zgodnego z projektem budowlanym. Sąd podał, że skarżący w skardze zawarli wniosek o wstrzymanie wykonania ww. decyzji. Wniosek nie zawierał szczegółowego uzasadnienia, skarżący jedynie wskazali, że wykonanie decyzji spowoduje niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody, bądź spowoduje trudne do odwrócenia skutki. Sąd przywołał treść art. 61 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2022 r. poz. 329 ze zm., zwana dalej: "p.p.s.a.") oraz zauważył, że warunkiem wydania postanowienia jest wykazanie przez stronę we wniosku okoliczności spełnienia ustawowych przesłanek wstrzymania wykonania aktu lub czynności. Twierdzenia podnoszone we wniosku powinny zostać uprawdopodobnione, przykładowo dokumentami źródłowymi. Uprawnienie do domagania się wstrzymania wykonania decyzji wiąże się bowiem z obowiązkiem uzasadnienia wniosku, poprzez poparcie go stosownymi twierdzeniami i dokumentami. Natomiast brak wyczerpującego uzasadnienia wniosku uniemożliwia jego merytoryczną ocenę. Sąd wskazał, że skarżący nie uzasadnili przedmiotowego wniosku, w szczególności nie podnieśli żadnych okoliczności, ani przedłożyli żadnych dokumentów, które pozwoliłyby na stwierdzenie przez Sąd zaistnienia przesłanek, o których mowa w art. 61 § 3 p.p.s.a. W związku z powyższym Sąd uznał, że nie może ocenić, czy zachodzą przesłanki do wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji. Zażalenie na powyższe postanowienie złożyli skarżący, wnosząc o jego uchylenie oraz o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji. Zaskarżonemu orzeczeniu zarzucili naruszenie art. 61 § 3 p.p.s.a., poprzez pominięcie przytoczonych w skardze argumentów, które stanowiły uzasadnienie skargi na decyzję WINB z dnia 20 września 2022 r., a które stanowiły również uzasadnienie wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji. W uzasadnieniu środka zaskarżenia skarżący pokreślili, że Sąd I instancji rozstrzygając w przedmiocie wniosku orzekł w oderwaniu od treści uzasadnienia wniosku, kierując się zastosowanym w skardze podziałem czysto redakcyjnym - na skargę i wniosek, co skutkowało brakiem odniesienia do przedstawionych argumentów. Wnoszący zażalenie uznali, że należy "przytoczyć ponownie argumenty z wniosku do WSA i wskazać w jaki sposób argumenty ze skargi korelują z przesłankami wstrzymania wykonania decyzji" z art. 61 p.p.s.a. I tak, podali, że: "Na wstępie należy podkreślić, że wszystkie 4 lokale stanowią lokale o przeznaczeniu innym niż mieszkalne (dalej określone jako: lokale użytkowe) w rozumieniu ustawy o własności lokali. Zgodnie z art. 2 ust. 2 zd. 2 uwl, samodzielnym lokalem użytkowym jest wydzielona trwałymi ścianami w obrębie budynku izba lub zespół izb przeznaczonych na stały pobyt ludzi, które wraz z pomieszczeniami pomocniczymi służą zaspokajaniu ich potrzeb. O zmianie charakteru lokalu nie może zatem świadczyć zamontowanie w lokalu urządzeń, o których mowa w zaskarżonej decyzji. Po pierwsze, istotą samodzielności lokalu - zarówno mieszkalnego, jak i użytkowego - jest jego niezależność od pomieszczeń znajdujących się w innym lokalu (...). Oznacza to, że dopuszczalne, a w niektórych wypadkach nawet niezbędne, jest wyposażenie lokalu w urządzenia i instalacje umożliwiające korzystanie z tego lokalu niezależnie od innych lokali i pomieszczeń. Po drugie, nie sposób przyjąć, że lokale użytkowe nie mogą w ogóle być wyposażone w urządzenia sanitarne i kuchenne. Wręcz przeciwnie, na podstawie doświadczenia życiowego należy uznać, że lokal użytkowy - dla prawidłowego jego wykorzystywania w celach użytkowych - musi być wyposażony w urządzenia umożliwiające prawidłowe i niezależne funkcjonowanie osób przebywających w tych lokalach. Niewątpliwie lokal użytkowy może być wykorzystany celem prowadzenia w nim np. biura. Równie niewątpliwe jest to, że taki lokal użytkowy (biuro) powinien lub co najmniej może być wyposażony w stosowne urządzenia sanitarne, a nawet aneks kuchenny. W konsekwencji, samo wyposażenie lokali, które to dotychczas już były samodzielnymi, wyodrębnionymi lokalami, w urządzenia kuchenne i sanitarne nie prowadzi automatycznie do uznania, że doszło do zmiany ich przeznaczenia. Co więcej, nawet dla pomieszczeń przeznaczonych na czasowy pobyt ludzi, w których przebywanie tych samych osób w ciągu doby trwa od 2 do 4 godzin włącznie, o których mowa w § 4 pkt 2 Rozporządzenia Ministra Infrastruktury w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie, a nawet dla pomieszczeń, które nie uważa się za przeznaczone na stały pobyt ludzi, o których mowa w § 5 Rozporządzenia, nie istnieje żadna norma prawna zakazująca montażu urządzeń sanitarnych lub aneksu kuchennego. Tym samym, brak jest podstawy prawnej zakazującej in genere dokonania opisanych w zaskarżonej decyzji zmian pomieszczeń. Po trzecie, jak słusznie zauważył Organ II instancji, urządzenia sanitarne i aneksy kuchenne zostały wykonane w oddzielnych lokalach (odpowiednio dla par lokali oznaczonych jako: G1 i G2 oraz 1U i 2U). Tym samym, niemożliwe jest przyjęcie, że każdy z tych lokali samodzielnie jest w stanie pełnić funkcję mieszkalną. O ile art. 2 ust. 2 zd. 2 uwl dopuszcza możliwość mniej rygorystycznej oceny samodzielności lokali użytkowych poprzez stosowanie przepisów o samodzielności lokali mieszkalnych jedynie odpowiednio, to "wymogi stawiane lokalom mieszkalnym są niewątpliwie większe niż stawiane lokalom o innych funkcjach (użytkowym)" (...). W konsekwencji, nie sposób jest przyjąć, że doszło do zmiany charakteru i sposobu zagospodarowania omawianych lokali z użytkowych na mieszkalne, skoro każdy z tych lokali samodzielnie nie spełnia wymogu samodzielności stawianego lokalom mieszkalnym. Po czwarte, powyższe stanowisko potwierdza faktyczny sposób wykorzystania omawianych lokali, które nie są i przez lata nie były wykorzystywane w celach mieszkalnych. Tym samym, Organ II instancji nieprawidłowo ustalił, że doszło do zmiany charakteru i sposobu wykorzystania ww. lokali Stron. Kolejno, zamurowanie drzwi wejściowych z klatki schodowej do lokalu użytkowego oznaczonego jako 1U jest niemożliwe, z uwagi na fakt, iż zgodnie z Aktem Notarialnym, rep. A nr [...] lokal ten jest samodzielnym lokalem, do którego wejście od momentu oddania budynku do użytku było z korytarza.". W ocenie skarżących, "z przytoczonych okoliczności, a także z treści skarżonej decyzji wynika, że czynności, których inwestor musiałby się podjąć, prowadziłaby do wyrządzenia znaczącej szkody w aspekcie majątkowym, ale także do nieodwracalnych skutków w aspekcie użytkowym wspomnianych lokali. Przeprowadzenie tych zmian skutkowałoby wyłączeniem z użytku przedmiotowych lokali na dłuższy czas, w perspektywie trwającego sporu sądowego. Wskazane zagrożenia na tle przytoczonych okoliczność, są na tyle oczywiste, że Sąd orzekając w przedmiocie wniosku, kierując się zasadami logiki i doświadczeniem życiowym, powinien wziąć je pod uwagę.". Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie jest zasadne. Zgodnie z treścią art. 61 § 3 p.p.s.a., sąd może na wniosek skarżącego wstrzymać wykonanie zaskarżonego aktu, jeżeli w wyniku jego wykonania zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Dotyczy to także aktów wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach tej samej sprawy. Warunkiem udzielenia stronie skarżącej ochrony tymczasowej jest wskazanie przez stronę we wniosku okoliczności uzasadniających niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, albowiem ciężar uprawdopodobnienia przesłanek wstrzymania wykonania zaskarżonego aktu lub czynności spoczywa zasadniczo na stronie, która wywodzi skutki prawne ze swych twierdzeń. Uzasadnienie wniosku powinno odnosić się do konkretnych okoliczności. Sąd ma obowiązek zbadać, czy argumenty przedstawione przez stronę przemawiają za wydaniem postanowienia o wstrzymaniu wykonania aktu. Okoliczności wskazane we wniosku muszą mieć charakter konkretny i zindywidualizowany, pozwalający ustalić, że wstrzymanie aktu lub czynności jest zasadne w stosunku do danego wnioskodawcy. Sąd rozpoznając wniosek nie dokonuje oceny zawartości skargi, dlatego też wniosek powinien zawierać odrębne uzasadnienie. Podkreślenia wymaga, że wniosek powinien zawierać spójną argumentację, popartą faktami oraz ewentualnie odnoszącymi się do nich dowodami, które uzasadniają wstrzymanie wykonania aktu (zob. postanowienie NSA z dnia 4 listopada 2020 r., sygn. akt II OZ 929/20). Zauważyć należy, że przedmiotowy wniosek nie zawiera odrębnego uzasadnienia. Autor skargi "odsyła" do analizy jej treści, wskazując, że przedstawione w niej okoliczności wskazują, że w tym przypadku zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody i spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. W tym miejscu należy zaakcentować, że nie powinno być rolą sądu poszukiwanie argumentacji uzasadniającej wniosek skarżącego o wstrzymanie wykonania aktu, do czego zmuszają skarżący w niniejszej sprawie. Tymczasem wskazywane okoliczności dotyczą w głównej mierze meritum sprawy, tj. zasadności podjętego przez organ odwoławczy rozstrzygnięcia. Tego typu argumentacja nie może być podstawą skutecznego wniosku o wstrzymanie wykonania decyzji. Na tym etapie postępowania Sąd administracyjny nie bada zasadności skargi, ani legalności zaskarżonego aktu, nie może zatem odnosić się do meritum sprawy, czynić jakiegokolwiek przedsądu. Nie czyni zadość z punktu widzenia wykazania istnienia przesłanek, o których mowa w art. 61 § 3 p.p.s.a., ogólnikowe wskazanie, że czynności, których inwestor musiałby się podjąć "prowadziłaby do wyrządzenia znaczącej szkody w aspekcie majątkowym, ale także do nieodwracalnych skutków w aspekcie użytkowym wspomnianych lokali", oraz że "przeprowadzenie tych zmian skutkowałoby wyłączeniem z użytku przedmiotowych lokali na dłuższy czas". Strona winna była należycie powyższe umotywować, czego zabrakło w rozpatrywanym przypadku. W tym stanie rzeczy Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 2 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji postanowienia.