I FZ 242/17

SENTENCJA Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA Marek Kołaczek po rozpoznaniu w dniu 7 grudnia 2017 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej zażalenia Gminy S. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 11 lipca 2017 r., sygn. akt I SA/Łd 480/17 zawieszające postępowanie w sprawie ze skargi Gminy S. na interpretację indywidualną Ministra Rozwoju i Finansów z dnia 12 stycznia 2017 r., nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług postanawia oddalić zażalenie. UZASADNIENIE Zaskarżonym postanowieniem z dnia 11 lipca 2017 r., sygn. akt I SA/Łd 480/17 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi, na podstawie art. 125 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2016 r. poz. 718 ze zm., dalej powoływana również jako "P.p.s.a."), zawiesił postępowanie w niniejszej sprawie. W uzasadnieniu Sąd ten wskazał, że Naczelny Sąd Administracyjnym postanowieniem z 25 sierpnia 2016 r., sygn. akt I FSK 294/15, przedstawił do rozstrzygnięcia składowi siedmiu sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego następujące zagadnienie prawne – "Czy realizując inwestycję polegającą na budowie infrastruktury wodociągowo-kanalizacyjnej gmina występuje jako organ władzy publicznej realizujący zadania własne wynikające z art. 7 ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (tekst jednolity: Dz.U. z 2013 r., poz. 594 ze zm.) czy też występuje w charakterze podatnika VAT w rozumieniu art. 15 ust. 1 i 6 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (tekst jednolity: Dz. U. z 2016 r., poz. 710 ze zm.), wobec czego czy gminie przysługuje prawo do odliczenia podatku naliczonego związanego z wydatkami poniesionymi na tę inwestycję?". Natomiast postanowieniem z 22 grudnia 2016 r., sygn. akt I FSK 972/15, Naczelny Sąd Administracyjny skierował do Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej pytanie prejudycjalne: 1. Czy w świetle art. 167, 168 oraz 184 i nast. dyrektywy Rady 2006/112/WE z 28 listopada 2006 r. w sprawie wspólnego systemu podatku od wartości dodanej (Dz. Urz. z 2006 r. Nr L347, s. 1) oraz zasady neutralności gminie przysługiwać będzie prawo do odliczenia (poprzez dokonanie korekty) podatku naliczonego związanego z jej wydatkami inwestycyjnymi w sytuacji, gdy: - w początkowym okresie po wytworzeniu (nabyciu) dobro inwestycyjne wykorzystywane było na cele działalności niepodlegającej opodatkowaniu (w ramach realizacji przez gminę zadań organu władzy publicznej w zakresie przysługującego mu imperium); - sposób wykorzystania dobra inwestycyjnego uległ zmianie i będzie ono wykorzystywane przez gminę również do wykonywania czynności opodatkowanych; 2. Czy dla odpowiedzi na pytanie, o którym mowa w pkt 1, istotne jest to, że w momencie wytworzenia lub nabycia dobra inwestycyjnego zamiar wykorzystania w przyszłości tego dobra przez gminę do wykonywania czynności opodatkowanych nie był wyraźnie wskazany? 3. Czy dla odpowiedzi na pytanie, o którym mowa w pkt 1, istotne jest to, że dobro inwestycyjne będzie wykorzystywane zarówno do wykonywania czynności opodatkowanych, jak i niepodlegających opodatkowaniu (w ramach realizacji zadań organu władzy publicznej) i nie ma możliwości obiektywnego przypisania konkretnych wydatków inwestycyjnych do jednej z wyżej wymienionych grup czynności? W ocenie Sądu pierwszej instancji, w rozpatrywanej sprawie udzielenie odpowiedzi na ww. zagadnienia prawne, będzie miało bezpośrednie przełożenie dla rozstrzygnięcia w niniejszej sprawie. W zażaleniu, powyższemu rozstrzygnięciu strona skarżąca, zarzuciła naruszenie art. 125 § 1 pkt 1 P.p.s.a., poprzez błędne uznanie przez Sąd, że w niniejszej sprawie zachodzą przesłanki warunkujące zawieszenie postępowania sądowego, a w szczególności, że rozstrzygnięcie skargi Gminy jest uzależnione od: - wyniku postępowania, które będzie się toczyło przed Trybunałem Sprawiedliwości Unii Europejskiej w związku z pytaniem prejudycjalnym skierowanym przez Naczelny Sąd Administracyjny postanowieniem z 22 grudnia 2016 r. (sygn. I FSK 972/15); - rozstrzygnięcia zagadnienia prawnego przedstawionego składowi siedmiu sędziów NSA postanowieniem z 25 sierpnia 2016 r. (sygn. I FSK 294/15). Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Przed oceną zaskarżonego postanowienia, również przez pryzmat argumentów podniesionych w rozpoznawanym środku zaskarżenia należy przypomnieć, że zgodnie z art. 125 § 1 pkt 1 P.p.s.a., sąd może zawiesić postępowanie z urzędu, jeżeli rozstrzygnięcie sprawy zależy od wyniku innego toczącego się postępowania administracyjnego, sądowoadministracyjnego, sądowego, przed Trybunałem Konstytucyjnym lub Trybunałem Sprawiedliwości Unii Europejskiej. Z orzecznictwa sądowoadministracyjnego wynika, iż przesłanki do zawieszenia postępowania z uwagi na inne toczące się postępowanie powinny być interpretowane ściśle, a prawo strony do rozpoznania sprawy sądowoadministracyjnej bez nieuzasadnionej zwłoki należy uznać za priorytetowe (tak: postanowienie NSA z dnia 1 sierpnia 2012 r., sygn. akt II OZ 635/12, publ.: http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Celowość podjęcia na podstawie przepisu art. 125 § 1 P.p.s.a. decyzji o zawieszeniu postępowania pozostawiona została ocenie sądu. Uznanie to nie może być dowolne. Stąd też obowiązkiem sądu jest rozważenie, a w konsekwencji i wyjaśnienie przesłanek uzasadniających zawieszenie postępowania w sprawie (postanowienie NSA z dnia 2 kwietnia 2012 r., sygn. akt II FZ 182/12, publ.: http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Czy też jak stwierdzono w postanowieniu NSA z dnia 12 stycznia 2012 r., sygn. akt I FZ 832/11 (publ.: http://orzeczenia.nsa.gov.pl) zawieszenie postępowania powinno być uzasadnione ze względów celowości, sprawiedliwości, jak i ekonomiki procesowej. Powyższe okoliczności, sąd podejmujący rozstrzygnięcie oparte o art. 125 § 1 pkt 1 P.p.s.a., powinien jednak oceniać w kontekście konieczności rozpoznania sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki, co ma niebagatelne znaczenie w świetle konstytucyjnego nakazu rozpoznawania spraw bez zbędnej zwłoki (art. 45 ust. 1 Konstytucji RP) oraz zasady szybkości postępowania sądowoadministracyjnego (art. 7 P.p.s.a.). Związek pomiędzy sprawą rozpoznawaną w postępowaniu przed sądem administracyjnym a kwestią będącą przedmiotem postępowania prejudycjalnego musi cechować się tym, że rozstrzygnięcie zagadnienia wstępnego stanowi podstawę rozstrzygnięcia sprawy głównej. Innymi słowy rozstrzygnięcie w tej innej sprawie tylko wtedy upoważniać będzie do zawieszenia postępowania sądowoadministracyjnego, kiedy podjęte w niej rozstrzygnięcie będzie miało decydujące znaczenie dla sposobu rozstrzygnięcia tej sprawy sądowoadministracyjnej, która ma być zawieszona. W uchwale Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 24 listopada 2008 r., sygn. akt II FPS 4/08 (publ.: http://orzeczenia.nsa.gov.pl) podkreślono, że przepis ten ma zastosowanie wówczas, gdy sąd orzekający nie jest władny samodzielnie rozstrzygnąć zagadnienia wstępnego, jakie wyłoniło się lub powstało w toku postępowania sądowego. Z powyższych rozważań wypływa wniosek, że dla sądu administracyjnego kwestia wstępną jest wyłącznie takie zagadnienie, którego rozstrzygnięcie jest niezbędne, do sformułowania wypowiedzi, czy zaskarżony akt jest zgodny z prawem. W rozpoznawanej sprawie pytanie, jakie wystosowała Gmina do organu interpretacyjnego dotyczyło możliwości pełnego odliczenia podatku VAT naliczonego wynikającego z faktur zakupowych związanych z realizacją projektu: "Przebudowa budynku stacji uzdatniania wody w Świnicach Warckich z instalacjami, budowa dwóch zbiorników retencyjnych stalowych wraz z wykonaniem obudów studni głębinowych i rozbiórka budynku gospodarczego". Bez wątpienia zatem w ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego odpowiedź na powyższe pytanie uzależniona będzie od wyjaśnienia kwestii, jaką w postanowieniu z 25 sierpnia 2016 r., sygn. akt I FSK 294/15, NSA przedstawił do rozstrzygnięcia składowi siedmiu sędziów, tj., "Czy realizując inwestycję polegającą na budowie infrastruktury wodociągowo-kanalizacyjnej gmina występuje jako organ władzy publicznej realizujący zadania własne wynikające z art. 7 ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (tekst jednolity: Dz.U. z 2013 r., poz. 594 ze zm.) czy też występuje w charakterze podatnika VAT w rozumieniu art. 15 ust. 1 i 6 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (tekst jednolity: Dz. U. z 2016 r., poz. 710 ze zm.), wobec czego czy gminie przysługuje prawo do odliczenia podatku naliczonego związanego z wydatkami poniesionymi na tę inwestycję?". Podobnie za istotne dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy należy ocenić odpowiedź TSUE na postanowienie NSA z 22 grudnia 2016 r., sygn. akt I FSK 972/15, skoro NSA po przejęciu sprawy I FSK 294/15 do rozpoznania, na podstawie art. 187 § 3 P.p.s.a., zawiesił ją do czasu rozstrzygnięcia przez Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej pytania prejudycjalnego, zawartego w postanowieniu Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 22 grudnia 2016 r., sygn. akt I FSK 972/15. Mając na uwadze powyższe, Naczelny Sąd Administracyjny, działając na podstawie art. 184w związku z art. 197 § 2 P.p.s.a. orzekł jak w sentencji.