II SA/Łd 309/19

SENTENCJA Dnia 17 października 2019 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział II w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Sławomir Wojciechowski (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Jolanta Rosińska, Sędzia WSA Bożena Kasprzak, , Protokolant Specjalista Aleksandra Błaszczyk, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 17 października 2019 roku sprawy ze skargi P. M. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie stwierdzenia niedopuszczalności wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy rozpoznania ponaglenia dotyczącego wydania kopii decyzji o przyznaniu zaliczki alimentacyjnej oddala skargę. a.bł. UZASADNIENIE Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł. postanowieniem z dnia [...] roku, nr [...], stwierdziło niedopuszczalność wniosku P. M. o ponowne rozpatrzenie sprawy zakończonej postanowieniem Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. z dnia [...] roku, nr [...] w sprawie uznania ponaglenia na bezczynność Prezydenta Miasta Ł. za niezasadne. Stan faktyczny sprawy przedstawia się w sposób następujący: W dniu 21 stycznia 2019 roku P. M. skierował do Prezydenta Miasta Ł. wniosek w sprawie wydania kopii decyzji Prezydenta Miasta Ł. z dnia [...] marca 2006 roku o przyznaniu A. M. na rzecz dzieci – A. i P. M. zaliczki alimentacyjnej. W dniu 12 lutego 2019 roku do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. wpłynęło – złożone na podstawie art. 37 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 roku – Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz. U. z 2018 roku, poz. 2096 ze zm., dalej jako: "K.p.a.") – ponaglenie na bezczynność Prezydenta Miasta Ł. w sprawie rozpoznania ww. wniosku. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł. rozpatrując powyższe ponaglenie postanowieniem z dnia [...] roku uznało to ponaglenie za niezasadne. Jako podstawę prawną rozstrzygnięcia organ wskazał przepis art. 37 § 1 pkt 1 K.p.a. P. M. pismem z dnia 19 marca 2019 roku wyrażając niezadowolenie z ww. postanowienia, wniósł o ponowne rozpoznanie wniesionego ponaglenia. Samorządowe Kolegium Odwoławcze, przywołanym na wstępie postanowieniem, na podstawie art. 134 w zw. z art. 144 i art. 141 § 1 K.p.a., stwierdziło niedopuszczalność wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy. W motywach rozstrzygnięcia organ opisał dotychczasowy przebieg postępowania i cytując treść art. 127 § 3 oraz art. 37 K.p.a. wskazało następnie, iż ponaglenie, o którym mowa w art. 37 K.p.a. służy zwalczaniu bezczynności lub przewlekłości w załatwianiu sprawy, czyli wydaniu decyzji kończącej postępowanie w sprawie. Postanowienie wydane w wyniku rozpatrzenia ponaglenia jest rozstrzygnięciem podejmowanym w ramach nadzoru organu wyższego stopnia nad organami niższego stopnia. Przepis art. 37 K.p.a. nie zawiera normy, która uprawniałaby adresata postanowienia do wniesienia zażalenia. Zarazem postanowienie wydane w trybie art. 37 § 6 K.p.a. nie jest postanowieniem rozstrzygającym sprawę co do istoty, jako że jego celem jest jedynie spowodowanie, aby tego rodzaju rozstrzygnięcie (co do istoty) zostało podjęte w sytuacji, gdy organ administracji pozostaje w bezczynności lub w sposób przewlekły prowadzi postępowanie, albo też poinformowanie strony, że jej zarzuty w tym zakresie ocenione zostały jako niezasadne. W konsekwencji Kolegium przyjęło, iż na postanowienie wydane na podstawie art. 37 § 6 K.p.a. nie przewiduje możliwości złożenia środka zaskarżenia (zarówno zażalenia, czy też wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy) na tak wydane postanowienie. A ponieważ brak jest normy prawa pozytywnego, która dopuszczałaby zaskarżenie postanowienia, to należy stwierdzić niedopuszczalność wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy. W skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego skardze na powyższe postanowienie P. M. wskazał na "bezprawną działalność i bezprawną bezczynność oraz bezprawne naruszenie prawa do sprawiedliwego i rzetelnego procesu administracyjnego przez bezstronne organa administracyjne przy bezprawnej dyskryminacji P. M. przez Centrum Świadczeń Socjalnych w Ł., Prezydenta Miasta Ł. i bezprawną działalność Samorządowego Kolegium Odwoławczego". Autor skargi wskazał na liczne naruszenia przepisów prawa, a tym także w toku postępowania komorniczego związanego z egzekucją alimentów. Ponadto wniósł o odroczenie postępowania i jego zawieszenie do czasu uzyskania "prekluzji dowodowej i prejudykatu dowodowego w sprawie z Trybunałem Sprawiedliwości Unii Europejskiej". W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie podtrzymując argumenty zaprezentowane w motywach kwestionowanego rozstrzygnięcia. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Przedmiotem skargi w sprawie jest postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego stwierdzające niedopuszczalność wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy zakończonej postanowieniem wydanym przez ten organ w trybie art. 37 § 1 pkt 1 K.p.a. Zaskarżone postanowienie zostało wydane na podstawie art. 134 w zw. z art. 144 i art. 141 § 1 K.p.a. Zgodnie z art. 134 w zw. z art. 144 K.p.a., organ stwierdza w drodze postanowienia niedopuszczalność wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy. Postanowienie w tym przedmiocie jest ostateczne. Natomiast z art. 141 § 1 w zw. z art. 144 K.p.a., na wydane w toku postępowania postanowienia służy stronie wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy, gdy kodeks tak stanowi. W sprawie nie jest sporne, iż w dniu 21 stycznia 2019 roku skarżący skierował do Prezydenta Miasta Ł. wniosek o wydanie kopii decyzji tegoż organu w sprawie przyznania zaliczki alimentacyjnej. Następnie skarżący w dniu 12 lutego 2019 roku skierował do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. ponaglenie w trybie art. 37 § 1 K.p.a. Po rozpoznaniu tegoż ponaglenia Samorządowe Kolegium Odwoławcze postanowieniem z dnia [...] roku uznało wspomniane ponaglenie na bezczynność Prezydenta Miasta Ł. za niezasadne. Istota sporu sprowadza się do oceny dopuszczalności stwierdzenia w przedmiotowej sprawie niedopuszczalności wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy. Ponaglenie wnoszone przez stronę w trybie art. 37 K.p.a. nie ma charakteru środka zaskarżenia w postępowaniu administracyjnym, lecz służy jedynie zakwestionowaniu przekroczenia ustawowego maksymalnego terminu załatwienia sprawy (art. 35 i art. 36 K.p.a.). Rozpoznanie omawianego zażalenia następuje w formie postanowienia (art. 37 § 6 i art. 123 K.p.a.). Jednakże jest to postanowienie incydentalne, które nie rozstrzyga sprawy co do istoty, a także nie kończy postępowania w sprawie. Na postanowienie takie nie przysługuje zażalenie (a także wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy), co wynika z art. 141 § 1 w zw. z art. 37 K.p.a. Wyczerpanie przez stronę trybu ponaglenia określonego w art. 37 K.p.a. warunkuje jedynie wniesienie skargi na bezczynność organu, w przypadku niezałatwienia sprawy w przewidzianym przez przepisy terminie. Postępowanie prowadzone w związku z wniesieniem ponaglenia na podstawie art. 37 K.p.a. nie ma natomiast cech samodzielnego postępowania administracyjnego. Jeżeli zatem – co pozostaje bezsporne – postępowanie przed Kolegium toczyło się w trybie art. 37 K.p.a., to na stanowisko tego organu wyrażone formie postanowienia, nie przysługiwał żaden środek odwoławczy. Brak jest, bowiem szczególnych unormowań kodeksu postępowania administracyjnego o możliwości zaskarżenia tego postanowienia. Stronie zatem nie przysługuje prawo podważenia tego stanowiska (postanowienia) w trybie procesowym (por. wyrok NSA z dnia 29 stycznia 2014 roku, sygn. II OSK 2534/13 oraz postanowienia NSA: z dnia 12 lutego 2013 roku, sygn. I OSK 145/13; z dnia 31 stycznia 2013 roku, sygn. I OSK 74/13; z dnia 21 lutego 2012 roku, sygn. II OSK 225/12; z dnia 14 lipca 2011 roku, sygn. II OSK 1297/11; wszystkie powołane orzeczenia są dostępne w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych pod adresem orzeczenia.nsa.gov.pl). O dopuszczalności złożenia środka zaskarżenia nie mogło przesądzić także niezadowolenie skarżącego ze sposoby załatwienia jego wniosku. Skoro zatem przepisy prawa nie przewidują możliwości wniesienia środka zaskarżenia na kontestowane w skardze postanowienie, to trafnie Kolegium, na podstawie art. 134 w zw. z art. 144 i art. 141 § 1 K.p.a. orzekło w zaskarżonym postanowieniu o niedopuszczalności wniesionego przez skarżącego wniosku o ponowne rozpoznanie sprawy. Obowiązek taki spoczywa, bowiem na organie odwoławczym w przypadku zaskarżenia orzeczenia, pomimo wyłączenia przez przepisy prawa możliwości zaskarżenia go w toku instancji. Niedopuszczalność złożonego w niniejszej sprawie wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy wynikała z tzw. przyczyn przedmiotowych. Przepisy prawa wyłączają, bowiem możliwość podważenia w trybie procesowym postanowienia wydanego w trybie art. 37 § 1 K.p.a. W takiej sytuacji ponowne rozpoznanie sprawy przez Kolegium było niedopuszczalne. Odnosząc się do zarzutów skargi podkreślenia wymaga, że przedmiotem kontroli sądowej w niniejszej sprawie stało się – zgodnie z żądaniem skargi – postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. z dnia [...] roku stwierdzające niedopuszczalność wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy. Odnosząc się zatem do argumentacji zawartej w uzasadnieniu skargi, wyjaśnić należy, że czym innym jest skarga na postanowienie organu administracji publicznej, a czym innym skarga na bezczynność organu. Zasadniczo, w postępowaniu wywołanym skargą na bezczynność organu kognicja Sądu ograniczona jest do badania, czy organ miał wynikający z prawa obowiązek wydania aktu lub czynności i czy dokonał tego w terminie określonym w art. 35 K.p.a. Natomiast rozpoznając sprawę ze skargi na postanowienie, Sąd dokonuje oceny, co do zgodności kontrolowanego postanowienia z przepisami prawa materialnego, które mają zastosowanie w sprawie oraz z przepisami prawa procesowego, regulującymi tryb jego wydania lub tryb podjęcia innego aktu albo czynności, będącej przedmiotem zaskarżenia. Skoro zatem wolą skarżącego było skontrolowanie przez Sąd legalności postanowienia Kolegium w sprawie niedopuszczalności wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, bez wpływu na rozstrzygnięcie w niniejszej sprawie pozostają argumenty podnoszone w skardze, a dotyczące ewentualnej bezczynności Prezydenta Miasta Ł. w sprawie wydania kopii decyzji przyznającej zaliczkę alimentacyjną. Przedmiotem rozważań Sądu mogłyby one, bowiem się stać dopiero w razie złożenia skargi na bezczynność Prezydenta Miasta Ł. Warunkiem skutecznego wniesienia skargi do sądu administracyjnego na bezczynność organu administracji publicznej jest uprzednie złożenie ponaglenia w trybie art. 37 § 1 K.p.a. Skarżący z prawa tego skorzystał, a Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł. postanowieniem z dnia [...] roku to ponaglenie uznało za bezzasadne. Poza zainteresowaniem Sądu w sprawie pozostają także wszelkie kwestie związane z zasadnością, czy prawidłowością prowadzenia postepowania komorniczego. Sąd nie dostrzegł również żadnych podstaw do wystąpienia do Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej. W sprawie nie zaistniała także żadna z wymienionych w art. 125 i art. 126 P.p.s.a. podstaw do zawieszenia postępowania w sprawie. Reasumując powyższe rozważania stwierdzić należy, iż zaskarżone postanowienie odpowiada prawu. Rozpoznając niniejszą sprawę nie stwierdzono naruszenia przepisów postępowania administracyjnego, które miałoby wpływ na sposób załatwienia niniejszej sprawy. Wobec czego, na podstawie art. 151 P.p.s.a., Sąd orzekł o oddaleniu skargi w całości. dc