I OSK 939/10

SENTENCJA Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Małgorzata Pocztarek Sędziowie: sędzia NSA Leszek Leszczyński sędzia del. WSA Marzenna Linska – Wawrzon (spr.) Protokolant asystent sędziego Marcin Rączka po rozpoznaniu w dniu 14 grudnia 2010 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej M. K. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 3 lutego 2010 r. sygn. akt II SA/Wa 2027/09 w sprawie ze skargi M. K. na decyzję Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia [...] września 2009 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wznowienia postępowania w sprawie zwolnienia ze służby w Policji oddala skargę kasacyjną UZASADNIENIE W dniu 3 lutego 2010 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wydał wyrok o sygnaturze II SA/Wa 2027/09, którym oddalił skargę M. K. na decyzję Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia [...] września 2009 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wznowienia postępowania w sprawie zwolnienia ze służby w Policji. Wyrok ten zapadł w następującym stanie faktycznym i prawnym: Wnioskiem z dnia [...] marca 2009 r. M. K. zwrócił się do Komendanta Wojewódzkiego Policji w R., o wznowienie postępowania administracyjnego w sprawie zakończonej rozkazem personalnym Komendanta Głównego Policji nr [...] z dnia [...] lipca 2008 r. w przedmiocie zwolnienia go ze służby w Policji. Jako podstawę prawną wniosku wskazał art. 145 § 1 pkt 8 i art. 148 § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego uzasadniając, iż zarówno rozkaz personalny Komendanta Głównego Policji, jak i poprzedzający go rozkaz personalny Komendanta Wojewódzkiego Policji w R. nr [...] z dnia [...] maja 2008 r., wydano w oparciu o wyrok Sądu Rejonowego w O. z dnia [...] stycznia 2008 r., który został uchylony w dniu [...] grudnia 2008 r. wyrokiem Sądu Okręgowego w O. (sygn. akt [...]). Komendant Główny Policji decyzją nr [...] z dnia [...] czerwca 2008 r., działając na podstawie art. 148 § 3 k.p.a. w związku z art. 150 § 1 k.p.a., odmówił wznowienia postępowania administracyjnego. W uzasadnieniu decyzji organ podał, że M. K. we wniosku o wznowienie postępowania nie udokumentował w żaden sposób, że podanie zostało wniesione w terminie jednego miesiąca od dnia, w którym dowiedział się on o okoliczności stanowiącej podstawę wznowienia. Skarżący oświadczył jedynie, że z treścią wyroku Sądu Okręgowego w O. zapoznał się w dniu [...] lutego 2009 r. wskazując, że fakt ten został udokumentowany w aktach postępowania karnego. Natomiast Sąd poinformował organ, że z akt sprawy nie wynika, czy i kiedy M. K. zapoznał się z wyrokiem z dnia [...] grudnia 2008 r. i czy była znana mu treść tego wyroku. Z akt postępowania karnego wynika jedynie, że skarżący był obecny na rozprawie w dniu [...] grudnia 2008 r., jednak nie był obecny na ogłoszeniu wyroku w sprawie. W związku z powyższym organ nie dał wiary zawartemu we wniosku o wznowienie postępowania oświadczeniu dotyczącemu daty powzięcia wiadomości o okoliczności stanowiącej podstawę wznowienia i uznał, ze strona nie udowodniła w sposób wystarczający zachowania terminu określonego w art. 148 § 1 k.p.a. Odwołanie od ww. decyzji złożył M. K., po rozpoznaniu którego Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji decyzją nr [...] z dnia [...] września 2009 r. wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. uznał, że zaskarżona decyzja Komendanta Głównego Policji nr [...] z dnia [...] czerwca 2009 r. nie narusza prawa i na tej podstawie decyzję organu I instancji utrzymał w mocy. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na powyższą decyzję, M. K. wniósł o jej uchylenie w związku z naruszeniem przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego. W uzasadnieniu skargi podniósł, że zarówno we wniosku o wznowienie postępowania, jak i w odwołaniu do organu II instancji wskazał wszelkie szczegóły dotyczące terminu i sposobu zapoznania się z wyrokiem Sądu Okręgowego w O. Sam zaś fakt, że informację stanowiącą podstawę wznowienia mógł uzyskać we wcześniejszym terminie, wcale nie oznacza, że faktycznie ją uzyskał. Organy zaś nie dopełniły obowiązku dokonania weryfikacji wskazanych przez niego okoliczności. Następnie stwierdził, że celowo nie dowiadywał się o treści wyroku, gdyż obawiał się, że mógł zapaść wyrok dla niego niekorzystny. W odpowiedzi na skargę Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji podtrzymał argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji i wniósł o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w uzasadnieniu wyroku w pierwszej kolejności omówił ogólne zasady postępowania administracyjnego, zwracając szczególną uwagę na art. 16 k.p.a. statuujący zasadę trwałości decyzji ostatecznych. Następnie wskazał na przepisy Kodeksu regulujące tryb wznowienia postępowania i podał, że w jego ocenie w niniejszej sprawie M. K. uchybił terminowi do złożenia wniosku o wznowienie postępowania. Zdaniem Sądu z akt sprawy wynika, iż wyrok Sądu Okręgowego w O. sygn. [...], który zdaniem skarżącego, może być podstawą wznowienia postępowania, zapadł w dniu [...] grudnia 2008 r., a więc miesięczny termin do złożenia wniosku upłynął w dniu [...] stycznia 2009 r. Tymczasem skarżący złożył wniosek o wznowienie postępowania w dniu [...] marca 2009 r., zatem uchybił terminowi do złożenia podania o wznowienie postępowania, określonemu w ar. 148 § 1 k.p.a. Sąd Wojewódzki przyznał rację organom rozpoznającym sprawę, że skarżący nie udowodnił, iż z orzeczeniem Sądu Okręgowego w O. zapoznał się w terminie późniejszym niż w chwili ogłoszenia. Jak wynika z akt sprawy, skarżący był obecny na rozprawie apelacyjnej w dniu [...] grudnia 2009 r. i choć nie był obecny na ogłoszeniu wyroku to zarówno, dlatego iż był reprezentowany przez profesjonalnego pełnomocnika, jak i dlatego, że na rozprawie uchylono wyrok orzekający wobec skarżącego karę pozbawienia wolności wraz z długoletnim zakazem prowadzenia pojazdów mechanicznych, Sąd przyjął, iż skarżący o okoliczności uzasadniającej wznowienie postępowania dowiedział się wcześniej, niż wynika to z jego podania, tj. wcześniej niż [...] lutego 2009 r. Skargę kasacyjną od powyższego wyroku złożył M. K. zarzucając wyrokowi naruszenie art. 148 § 1 k.p.a. poprzez uznanie, że nie został zachowany jednomiesięczny termin do wniesienia podania o wznowienie postępowania w sprawie zwolnienia ze służby oraz naruszenia art. 147 k.p.a. poprzez jego niezastosowanie i uznanie, że w sprawie nie zachodzą przesłanki do wznowienia posterowania z urzędu wobec twierdzenia organu II instancji, że okolicznością mogącą stanowić podstawę wznowienia postępowania jest wydanie przez Sąd II instancji w dniu [...] grudnia 2008 r. wyroku uchylającego wyrok Sądu I instancji, w oparciu o który została wydana decyzja administracyjna. Autor skargi kasacyjnej wniósł o uchylenie w całości zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania. W uzasadnieniu skargi kasacyjnej powołując się na doktrynę podkreślił, że jeżeli nawet organ nie wznowi postępowania na wniosek strony postępowania wskutek niezachowania terminu, a uzna że zachodzą przesłanki do jego wznowienia, to ma obowiązek wznowić postępowanie z urzędu. Ponadto wskazał, że wobec braku możliwości przedstawienia przez skarżącego dowodów na dotrzymanie ustawowego terminu do złożenia wniosku o wznowienia postępowania, organom powinno wystarczać oświadczenie w tej kwestii złożone przez stronę. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga kasacyjna nie zasługiwała na uwzględnienie. Stosownie do art. 183 § 1 z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) – dalej jako p.p.s.a., Naczelny Sad Administracyjny rozpoznaję konkretną sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc z urzędu pod uwagę wyłącznie nieważność postępowania, która w niniejszej sprawie nie zachodzi. Skarga kasacyjna podlegająca rozpatrzeniu oparta została na podstawie określonej w art. 174 pkt 2 p.p.s.a. Wbrew zarzutowi skargi kasacyjnej rozstrzygnięcia podjęte w sprawie przez organy administracji, a następnie Sąd Wojewódzki, oparte zostały na prawidłowo ustalonym stanie faktycznym oraz prawidłowo zastosowanych przepisach art. 148 § 1 k.p.a. i art. 149 § 3 k.p.a. Organ pierwszej instancji, do którego złożone zostało podanie o wznowienie postępowania, miał obowiązek we wstępnej fazie postępowania zbadać czy zachodzą przesłanki do wydania postanowienia o wznowieniu postępowania, a mianowicie czy: 1) decyzja, której wniosek dotyczy, jest ostateczna, 2) wniosek o wznowienie postępowania pochodzi od strony, 3) żądanie wznowienia postępowania oparte jest na powołaniu wyliczonych w art. 145 § 1 k.p.a. przyczyn wznowienia, 4) podanie o wznowienie postępowania zostało wniesione z zachowaniem terminów określonych w art. 148 § 1 i § 2 k.p.a. Organ właściwy w niniejszej sprawie przyjął, że spełnione zostały trzy pierwsze wyżej wymienione przesłanki i jednocześnie ustalił, że strona złożyła podanie o wznowienie postępowania z uchybieniem ustawowego terminu, co warunkowało podjęcie decyzji przewidzianej w art. 149 § 3 k.p.a. Zaznaczyć należy, że skarżący domagając się wznowienia postępowania z przyczyny o jakiej mowa w art. 145 § 1 pkt 8 k.p.a. powołał się na to, że wyrokiem Sądu Okręgowego z [...] grudnia 2008 r. uchylono wyrok karny Sądu Rejonowego, który stanowił podstawę decyzji wydanych przez organy Policji w przedmiocie zwolnienia skarżącego ze służby. W takim stanie istotne było ustalenie w jakiej dacie skarżący dowiedział się o wyroku Sądu Okręgowego, a w szczególności czy nastąpiło to w dniu [...] lutego 2009 r., jak podane zostało we wniosku o wznowienie postępowania. Zgodzić się należało z Sądem Wojewódzkim, który zaakceptował ocenę organów obu instancji co do terminu w jakim skarżący dowiedział się o przyczynie wznowienia postępowania administracyjnego. Niewątpliwie w okolicznościach rozpoznawanej sprawy organy administracji zasadnie nie dały wiary twierdzeniom skarżącego i przyjęły, że złożenie wniosku w dniu [...] marca 2009 r. nastąpiło po upływie miesięcznego terminu. Zważywszy na wagę sprawy karnej trudno przyjąć za wiarygodne oświadczenie skarżącego, iż do [...] lutego 2009 r. nie dowiadywał się jakie rozstrzygnięcie podjął Sąd odwoławczy co do wyroku Sądu Rejonowego skazującego go na karę łączną 4 lat i 6 miesięcy pozbawienia wolności i zakazującego prowadzenia pojazdów mechanicznych w okresie 7 lat. Zasady logiki i doświadczenia życiowego nie pozwalają przyjąć, że skarżący uczestnicząc w rozprawie Sądu Okręgowego w dniu [...] grudnia 2009 r. i nie będąc na samym ogłoszeniu wyroku, nie dowiadywał się o treść orzeczenia w tym samym dniu lub wkrótce po tej dacie. Odnosząc się do skargi kasacyjnej należy zauważyć, że skarżący nawet nie podjął próby podważenia ustaleń i argumentacji organów Policji oraz Sądu Wojewódzkiego, a ograniczył się jedynie do podtrzymania swojego oświadczenia i wyrażenia mylnego rozpatrywania, że "wobec braku dowodów przeciwnych organ winien uznać za wystarczające w tej mierze oświadczenie strony (...)." Należy więc podkreślić, że oświadczenie strony podlega ocenie według reguł dowodowych tak jak każdy inny dowód. Organ administracji nie może domniemywać zachowania określonego ustawowo terminu, biorąc tylko pod uwagę stanowisko wnioskodawcy. Nie wystarczy też uprawdopodobnienie daty, w której strona uzyskała wiedzę o przyczynie wznowienia postępowania, lecz należy tę datę udowodnić ze ścisłością dostateczną do ustalenia, że podanie o wznowienie wpłynęło do organu we właściwym terminie (por. wyrok NSA z 19 maja 2000 r. sygn. akt I SA/Wr 1038/97). Skoro należycie oceniony materiał dowodowy zebrany w sprawie nie potwierdził wersji skarżącego, to zasadnym było ustalenie przez organy obu instancji, iż podanie złożone zostało po upływie miesięcznego terminu przewidzianego w art. 148 § 1 k.p.a. Za nietrafny należało również uznać zarzut, że w zaistniałej sytuacji procesowej Sąd Wojewódzki orzekając o oddaleniu skargi naruszył art. 147 k.p.a. poprzez jego niezastosowanie i uznanie, że nie zachodzą przesłanki do wznowienia postępowania z urzędu. Należy zaznaczyć, że Sąd Wojewódzki zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a. wprawdzie nie jest związany granicami skargi, to jednak związany jest granicami przedmiotu zaskarżenia. Granice rozpoznawania skargi przez Sąd są więc z jednej strony wyznaczane przez kryterium legalności działań administracji publicznej, z drugiej zaś – przez całokształt prawnych aspektów przedmiotu rozstrzygnięcia. W rozpatrywanej sprawie kontrolą Sądu objęte było postanowienie o odmowie wznowienia postępowania, które zakończyło postępowanie wszczęte złożonym przez stronę podaniem o wznowienie. Rzeczą więc organów administracji, a następnie Sądu była ocena, czy wskutek złożonego podania strony zaistniały formalne przesłanki do wydania postanowienia o wznowieniu postępowania. Stwierdzone przez organ administracji uchybienie ustawowego terminu musiało skutkować decyzją negatywną i tego tylko zagadnienia dotyczyło orzeczenie Sądu Wojewódzkiego. Sąd, orzekając w granicach sprawy, oceniał zatem wyłącznie legalność zaskarżonej decyzji o odmowie wznowienia postępowania, a nie kwestię ewentualnej bezczynności organu polegającą na tym, że nie wznowił z urzędu przedmiotowego postępowania. Dodać przy tym należy, że wbrew wywodom autora skargi kasacyjnej, Sąd nie zajął stanowiska w tym zakresie, a w szczególności nie stwierdził w wyroku, iż nie zachodzą przesłanki do wznowienia postępowania z urzędu. Tym samym nie mógł naruszyć art. 147 k.p.a. w sposób wskazany w zarzutach skargi kasacyjnej. Z tych wszystkich względów należało orzec jak w sentencji, zgodnie z art. 184 p.p.s.a.