I OW 124/10

SENTENCJA Naczelny Sąd Administracyjny w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Jolanta Rajewska, Sędzia NSA Ewa Dzbeńska, Sędzia del. NSA Jerzy Stankowski (spr.), Protokolant asystent Katarzyna Myślińska, po rozpoznaniu w dniu 24 listopada 2010r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej wniosku Wójta Gminy Radziejowice o rozstrzygnięcie sporu o właściwość pomiędzy Wójtem Gminy Radziejowice a Prezydentem Miasta Pruszkowa w przedmiocie wskazania organu właściwego do rozpoznania wniosku V. A. o przyznanie zasiłku stałego postanawia: 1. odrzucić wniosek; 2. zwrócić Wójtowi Gminy Radziejowice kwotę 100 zł (sto złotych) tytułem wpisu ze środków budżetowych Naczelnego Sądu Administracyjnego. UZASADNIENIE Pismem z dnia [...].01.2010 r. V. A. zwróciła się do Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w Pruszkowie o przyznanie zasiłku stałego. Działający z upoważnienia Prezydenta Miasta Pruszkowa Dyrektor Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w Pruszkowie postanowieniem z dnia [...].01.2010 r. przekazał sprawę przyznania zasiłku stałego dla V. A. do Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej w Radziejowicach, jako organu właściwego. W związku z powyższym, Kierownik Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej w Radziejowicach (dalej również jako: GOPS w Radziejowicach) działający z upoważnienia Wójta Radziejowic, wnioskiem z dnia [...].05.2010 r. wystąpił do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie o rozstrzygnięcie "sporu kompetencyjnego" pomiędzy Wójtem Gminy Radziejowice, a Prezydentem Miasta Pruszkowa w sprawie przyznania zasiłku stałego V. A. We wniosku tym wskazano, że V. A. zwróciła się do MOPS w Pruszkowie z podaniem o przyznanie zasiłku stałego. Tymczasem, jak wskazał GOPS w Radziejowicach, z umowy najmu lokalu z dnia [...].11.2009r. wynika, że V. A. wynajęła mieszkanie do dnia [...].11.2010r. a fakt zawarcia umowy najmu lokalu wskazuje, że V. A. zamieszkuje na terenie miasta Pruszków. Zatem, w ocenie wnioskodawcy, to gmina Pruszków, jest organem właściwym do załatwienia sprawy. Tymczasem, w dniu [...].01.2010 r. MOPS w Pruszkowie wydał postanowienie w sprawie przekazania sprawy przyznania zasiłku stałego V. A. do GOPS w Radziejowicach. Powołując się na stanowisko literatury przedmiotu wnioskodawca wskazał, że właściwość miejscowa to zdolność organu do załatwienia określonych spraw na danym obszarze. Regułą jest, że właściwość miejscową gminy ustala się według miejsca zamieszkania osoby ubiegającej się o świadczenie. Zamieszkanie jest okolicznością faktyczną, którą należy interpretować według reguł prawa cywilnego, tj. jako miejscowość, w której osoba przebywa z zamiarem stałego pobytu. Na miejsce zamieszkania składają się trzy podstawowe elementy: miejscowość w znaczeniu administracyjnym, miejsce stałego faktycznego przebywania, wola stałego pobytu w miejscowości. Miejsce zamieszkania nie ma zatem, jak podkreślono we wniosku, nic wspólnego z miejscem zameldowania, bowiem zameldowanie jest czynnością administracyjnoprawną służącą tylko ewidencji ludności. Jednakże, jak wyjaśniono, najczęściej miejsca te są tożsame. Odstępstwem od tej reguły jest ustalenie właściwości miejscowej gminy w przypadku osoby bezdomnej. Jest to bowiem gmina ostatniego miejsca zameldowania tej osoby na pobyt stały. W świetle powyższego, w ocenie wnioskodawcy, V. A. przez wynajem lokalu mieszkalnego wykazuje wolę pobytu w Pruszkowie przez okres co najmniej roku. W związku z czym GOPS w Radziejowicach zwrócił się z wnioskiem o rozstrzygnięcie sporu kompetencyjnego pomiędzy GOPS w Radziejowicach, a MOPS w Pruszkowie. W odpowiedzi na powyższy wniosek, Dyrektor Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w Pruszkowie wniósł o jego odrzucenie, podnosząc, że został on skierowany do niewłaściwego organu. Zgodnie z art. 22 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14.06.1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2000 r. nr 98, poz. 1071 ze zm. – dalej jako: K.p.a.) spory o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego sąd administracyjny rozstrzyga tylko w przypadku braku wspólnego dla nich organu wyższego stopnia. W przypadku Wójta Radziejowic i Prezydenta Miasta Pruszkowa wspólnym organem wyższego stopnia jest Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Warszawie, któremu podlegają obie jednostki. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie postanowieniem z dnia 11.06.2010 r. sygn. I SO/Wa 16/10 uznał się niewłaściwym w tej sprawie i przekazał sprawę Naczelnemu Sądowi Administracyjnemu. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Sądy administracyjne rozpoznają, na podstawie art. 4 ustawy z dnia 30.08.2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz.1270 ze zm. - dalej jako: P.p.s.a.), spory o właściwość. Przez takie spory należy rozumieć sytuację, w której przynajmniej dwa organy administracji publicznej jednocześnie uważają się za właściwe do załatwienia konkretnej sprawy (spór pozytywny) lub też żaden z nich nie uważa się za właściwy do załatwienia sprawy (spór negatywny). Spór o właściwość może toczyć się między organami jednostek samorządu terytorialnego i samorządowymi kolegiami odwoławczymi (art. 22 § 1 K.p.a.), natomiast spór kompetencyjny między organami tych jednostek, a organami administracji rządowej (art. 22 § 2 K.p.a.). Jak wynika z przywołanych norm art. 22 ust.1 i 2 K.p.a. we wniosku błędnie określono spór do którego doszło po złożeniu przez V. A. podania o przyznanie zasiłku stałego. Jest to, bowiem spór o właściwość, a nie, jak wskazano, spór kompetencyjny. Rozstrzyganie sporów o właściwość, należących do sądów administracyjnych, objęte jest właściwością Naczelnego Sądu Administracyjnego (art. 15 § 1 pkt 4 P.p.s.a.). Do rozstrzygnięcia przez sąd administracyjny sporu o właściwość, między organami jednostek samorządu terytorialnego może dojść jednak tylko wtedy, gdy organy te nie mają wspólnego organu wyższego stopnia (art. 22 § 1 pkt 1 K.p.a.). Stosownie do treści art. 17 pkt 1 k.p.a., organami wyższego stopnia w rozumieniu kodeksu są w stosunku do organów jednostek samorządu terytorialnego - samorządowe kolegia odwoławcze, chyba że ustawy szczególne stanowią inaczej. Obszary właściwości miejscowej samorządowych kolegiów odwoławczych zostały określone w rozporządzeniu Prezesa Rady Ministrów z dnia 17.11.2003 r. w sprawie obszarów właściwości miejscowej samorządowych kolegiów odwoławczych (Dz. U. Nr 198, poz. 1925). Z przepisu § 1 pkt 7 lit. f) tego rozporządzenia wynika, że obszar właściwości miejscowej Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Warszawie obejmuje m.in. powiat żyradrowski i pruszkowski. Z uwagi na fakt, że Gmina Radziejowice położona jest w powiecie żyrardowskim, a Gmina Pruszków w powiecie pruszkowskim to Wójt Gminy Radziejowice i Prezydent Miasta Pruszkowa mają wspólny organ wyższego stopnia, którym jest Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Warszawie. Rozstrzygnięcie niniejszego sporu o właściwość należy, zatem do tego organu, a nie do sądu administracyjnego. Z tych względów Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 w zw. z art. 64 § 3 P.p.s.a. orzekł jak w pkt. 1 sentencji postanowienia. Stosownie do 232 § 1 pkt 1 lit a) P.p.s.a. Sąd z urzędu zwraca stronie cały uiszczony wpis od pisma odrzuconego lub cofniętego. Skoro zatem, w niniejszej sprawie wniosek o rozstrzygnięcie sporu o właściwość podlegał odrzuceniu, Sąd na podstawie 232 § 1 pkt 1 lit a) w zw. z art. 15 § 2 i art. 64 § 3 P.p.s.a orzekł jak w pkt 2 sentencji postanowienia.