II OSK 80/07

SENTENCJA Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Włodzimierz Ryms Sędziowie NSA Maria Rzążewska Jan Kacprzak (spr.) po rozpoznaniu w dniu 28 listopada 2008 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej wniosku M. E. o wyłączenie sędziego Naczelnego Sądu Administracyjnego Małgorzaty Stahl w spawie ze skargi kasacyjnej M. E. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 14 lipca 2006 r. sygn. akt II SA/Po 1420/05 w sprawie ze skargi M. E. na decyzję Wojewody Wielkopolskiego z dnia [...] września 2005 r., nr [...] w przedmiocie zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę postanawia: odmówić wyłączenia sędziego Naczelnego Sądu Administracyjnego Małgorzaty Stahl od rozpoznania sprawy. UZASADNIENIE W dniu 12 listopada 2008 r. W. E. działająca w imieniu skarżącej kasacyjnie M. E. złożyła wniosek o wyłączenie sędziego Naczelnego Sądu Administracyjnego Małgorzaty Stahl od orzekania w sprawie skargi kasacyjnej M. E. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 14 lipca 2006 r. sygn. akt II SA/Po 1420/05 w przedmiocie zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę. W uzasadnieniu wniosku wskazano, że sędzia Małgorzata Stahl na rozprawie w dniu 26 lutego 2008 r. przedstawiła w sposób stronniczy wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu, wybiórczo omówiła treść skargi kasacyjnej pomijając jej najważniejsze fragmenty, nie ujawniła treści pisma procesowego z dnia 22 lutego 2008 r. zgłoszonego przez skarżącą jeszcze przed rozprawą. Wniosek o wyłączenie sędziego Naczelnego Sądu Administracyjnych sędziego Małgorzaty Stahl został złożony po raz drugi. Pierwszy wniosek dotyczył wyłączenia sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego Małgorzaty Stahl, Janiny Kosowskiej i Zygmunta Niewiadomskiego i został zgłoszony na rozprawie w dniu 26 lutego 2008 r. Wspomniani sędziowie w dniu 17 i 18 marca 2008 r. złożyli oświadczenia w których stwierdzili, że nie znają skarżącej i nie zachodzą między nimi więzy o których mowa w art. 18 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), nie mają miejsca inne powody wyłączenia z mocy ustawy, ani też między nimi a skarżącą nie zachodzą żadne stosunki osobiste, które mogłyby wywołać wątpliwości co do bezstronności. Postanowieniem z dnia 26 marca 2008 r. Naczelny Sąd Administracyjny oddalił wniosek M. E. o wyłączenie ww. sędziów wskazując, że skarżąca nie powołała okoliczności, które mogłyby uzasadnić przyczyny stanowiące podstawę do wyłączenia sędziów. Podniesione przez skarżącą argumenty dotyczące stronniczości sędziów nie znalazły potwierdzenia w aktach sprawy. Naczelny Sąd Administracyjny zważył co następuje: Wniosek nie zasługuje na uwzględnienie. Wyczerpujący katalog przyczyn wyłączenia sędziego z mocy ustawy wymieniony został w art. 18 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 135, poz.1270 ze zm. - zwanej dalej p.p.s.a.). Natomiast art. 19 powołanej ustawy stanowi, że - niezależnie od przyczyn wymienionych w art. 18 wyłączenie sędziego następuje na jego żądanie lub na wniosek strony, jeżeli istnieje okoliczność tego rodzaju, że mogłaby wywołać uzasadnioną wątpliwość co do jego bezstronności w danej sprawie. Zarówno instytucja wyłączenia sędziego z mocy prawa, jak i na wniosek strony -dając możliwość eliminowania przyczyn, które mogłyby skutkować wątpliwościami co do bezstronności i obiektywizmu konkretnego sędziego w rozpoznaniu określonej sprawy - jest istotną gwarancją procesową. Wskazać jednak trzeba, że tylko obiektywnie zaistniałe i konkretnie sformułowane zastrzeżenia co do bezstronności sędziego przy rozstrzyganiu określonej sprawy - stanowić mogą prawem przewidzianą podstawę wniosku o wyłączeniu sędziego. Tym samym o dopuszczalnym wniosku o wyłączenie sędziego można mówić jedynie wówczas, gdy odnosi się on do osoby konkretnego sędziego i oparty jest na podstawach wskazujących na istnienie takich indywidualnych, odnoszących się do tego sędziego okoliczności, mogących wywołać uzasadnioną wątpliwość co do jego bezstronności w danej sprawie. Rozpatrywany wniosek takich warunków nie spełnia. Wnioskodawczyni domaga się ponownie wyłączenia sędziego sprawozdawcy w tej sprawie nie wskazując przyczyn świadczących o braku jej bezstronności. Podnoszone we wniosku argumenty odnoszą się tylko do toku przeprowadzonej rozprawy i stanową jedynie subiektywne odczucia skarżącej co do sposobu rozpoznawania danej sprawy. Należy podkreślić, że wniosek o wyłączenie składu orzekającego w tej konkretnej sprawie został prawomocnie rozpoznany postanowieniem Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 26 marca 2008 r. sygn. akt II OSK 80/07. W postanowieniu tym szczegółowo odniesiono się do wskazanych przez skarżącą argumentów, wskazano na znajdujące się w aktach sprawy oświadczenia sędziów z których wynika, że nie zachodzą takie okoliczności, które budziłyby wątpliwości co do ich bezstronności i które uzasadniałyby wyłączenie ich od rozpoznania sprawy. Od dnia rozpoznania pierwszego wniosku o wyłączenie sędziego nie zaszły nowe okoliczności wynikające ze stosunku osobistego pomiędzy sędzią a skarżącą ani też nie zaistniały nowe okoliczności, dające podstawę do sformułowania uzasadnionych zastrzeżeń co do bezstronności sędziego przy rozstrzyganiu konkretnej sprawy. Skarżąca ponownie wnosząc o wyłączenie sędziego NSA Małgorzaty Stahl, nie przytoczyła żadnych nowych, dodatkowych okoliczności, które nie zostały już wcześniej wymienione, a mogłyby wywołać wątpliwość co do bezstronności sędziego. Należy wskazać, że według art. 106 § 1 p.p.s.a. sprawozdanie sędziego polega na zwięzłym przedstawieniu na podstawie akt stanu sprawy ze szczególnym uwzględnieniem zarzutów skargi. Według zaś art. 98 p.p.s.a. przewodniczący otwiera, prowadzi i zamyka rozprawę, udziela głosu, zadaje pytania, upoważnia do zadawania pytań, może odebrać głos, gdy przemawiający go nadużywa, jak również uchylić pytanie, jeżeli uzna je za niewłaściwe lub zbyteczne. Takie czynności przewodniczącego i sędziego sprawozdawcy, należące do ich uprawnień i obowiązków, nie uzasadniają żądania wyłączenia sędziego od rozpoznania sprawy z tego powodu, że strona czy jej pełnomocnik chcieliby, aby rozprawa prowadzona była przede wszystkim według ich życzeń, tak co do długości i zakresu wypowiedzi, jak i co do drobiazgowości zapisów w protokole rozprawy. Podniesione we wniosku o wyłączenie sędziego zarzuty pod adresem sędziego sprowadzają się jedynie do przedstawienia subiektywnego odczucia pełnomocnika skarżącej, że sędzia przedstawiła na rozprawie sprawę i prowadziła ją w sposób "nierzetelny, nieuczciwy i stronniczy", nieodpowiadający życzeniom i wyobrażeniom wnioskodawcy w tym zakresie. W powyższej sytuacji żądania pełnomocnika skarżącej nie są zasadne, a zatem Naczelny Sąd Administracyjny, działając na podstawie art. 19, art. 22 § 1 i § 2 p.p.s.a. w związku z art. 193 p.p.s.a., oddalił jej wniosek o wyłączenie sędziego.