II GZ 265/19

SENTENCJA Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący sędzia NSA Małgorzata Rysz po rozpoznaniu w dniu 28 listopada 2019 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej zażalenia J. S. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 29 sierpnia 2019 r. sygn. akt III SA/Gl 581/19 w zakresie odrzucenia skargi oraz zwrotu wpisu sądowego od skargi w sprawie ze skargi J. S. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Katowicach z dnia [...] marca 2019 r. nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej za urządzenie gier na automatach poza kasynem gry postanawia: 1) uchylić punkt 2. sentencji zaskarżonego postanowienia i w tym zakresie przekazać sprawę do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Gliwicach; 2) oddalić zażalenie w pozostałej części. UZASADNIENIE Postanowieniem z 29 sierpnia 2019 r. (sygn. akt III SA/Gl 581/19) Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach (dalej zwany "WSA"), działając na podstawie art. 220 § 3 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2018 r., poz. 1302 ze zm.; dalej zwanej "ppsa"), odrzucił skargę J. S. (dalej zwanego "Skarżącym") na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Katowicach z [...] marca 2019 r. (nr [...]) w przedmiocie kary pieniężnej za urządzanie gier na automatach poza kasynem gry. Ponadto WSA, działając na podstawie art. 232 § 1 pkt 1 ppsa, zwrócił Skarżącemu kwotę 100 zł uiszczoną tytułem wpisu od skargi. W uzasadnieniu postanowienia WSA stwierdził, że zarządzeniem z 17 czerwca 2019 r. Skarżący został wezwany do uiszczenia wpisu sądowego od skargi, w terminie siedmiu dni od daty doręczenia odpisu zarządzenia, pod rygorem odrzucenia skargi. Przesyłka zawierająca wezwanie do uiszczenia wpisu została doręczona pełnomocnikowi Skarżącego w dniu 2 lipca 2019 r., a zatem termin na uiszczenie wpisu mijał 9 lipca 2019 r. Natomiast wpis sądowy został uiszczony 10 lipca 2019 r., a więc po terminie. W konsekwencji WSA uznał, że skarga podlegała odrzuceniu. Skarżący (zastępowany przez adwokata) złożył zażalenie na postanowienie WSA, zaskarżając to orzeczenie w całości. Wniósł o uchylenie tego postanowienia w całości. Zarzucił WSA naruszenie przepisów prawa procesowego, a mianowicie art. 220 § 3 ppsa przez błędne uznanie przez WSA, że Skarżący został prawidłowo wezwany do uiszczenia wpisu od skargi i w konsekwencji błędne uznanie, że zapłata wpisu od skargi dokonana w dniu 10 lipca 2019 r. nastąpiła po terminie. W uzasadnieniu Skarżący wskazał, że wezwanie do uiszczenia wpisu nastąpiło na adres pełnomocnika Skarżącego, który również został wezwany przez WSA do przedłożenia pełnomocnictwa procesowego. Zdaniem Skarżącego, do czasu przedłożenie przez pełnomocnika pełnomocnictwa WSA powinien był skierować wezwanie do uiszczenia wpisu bezpośrednio do Skarżącego lub też odczekać na otrzymanie pełnomocnictwa procesowego i dopiero wówczas wezwać Skarżącego za pośrednictwem pełnomocnika do uiszczenia wpisu od skargi. Natomiast wezwanie pełnomocnika do uiszczenia wpisu w sytuacji, gdy WSA nie dysponował jeszcze stosownym pełnomocnictwem należy uznać za działanie błędne i niewywołujące skutków prawnych i niespełniające kryterium "wezwania" w rozumieniu art. 220 § 3 ppsa. W konsekwencji Skarżący stwierdził, że nie było podstaw do odrzucenia skargi, jeżeli wcześniej nie doszło do skutecznego wezwania strony bezpośrednio lub przez pełnomocnika do uiszczenia wpisu od skargi. W odpowiedzi na zażalenie Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Katowicach wniósł o oddalenie zażalenia w całości. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Zażalenie jest niezasadne. Z treści art. 230 § 1 i 2 ppsa wynika, że od pism wszczynających postępowanie przed sądem administracyjnym w danej instancji pobiera się wpis stosunkowy lub stały, przy czym jednym z tego rodzaju pism jest skarga. Zgodnie z art. 220 § 1 ppsa sąd nie podejmie żadnej czynności na skutek pisma, od którego nie zostanie uiszczona należna opłata. W niniejszej sprawie Skarżący był zatem zobligowany do uiszczenia wpisu sądowego od skargi, przy czym z obowiązku tego nie został zwolniony na mocy przepisu prawa (zob. art. 239 § 1 pkt 1 - 3, art. 239 § 2 i art. 240 ppsa), bądź postanowienia referendarza sądowego lub sądu, przyznającego mu prawo pomocy w tym zakresie (zob. art. 239 § 1 pkt 4 ppsa). Wobec tego Przewodniczący Wydziału miał podstawy do wezwania Skarżącego do uiszczenia wpisu sądowego od skargi. W zażaleniu Skarżący kwestionuje skuteczność wezwania do uiszczenia wpisu sądowego - z uwagi na doręczenie tegoż wezwania pełnomocnikowi Skarżącego, który to pełnomocnik został jednocześnie wezwany do uzupełnienia innych braków formalnych skargi, w tym braku w postaci złożenia pełnomocnictwa procesowego do działania w imieniu Skarżącego przed WSA. Zdaniem Skarżącego, WSA nie miał kompetencji do skierowania wezwania do pełnomocnika przed uzupełnieniem braku formalnego skargi w postaci złożenia pełnomocnictwa. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, stanowisko Skarżącego nie jest trafne. Należy zauważyć, że skarga do WSA została podpisana przez adwokata P. P., który na wstępie skargi stwierdził, że działa na podstawie udzielonego mu pełnomocnictwa. Pełnomocnictwo to nie zostało jednak załączone do skargi, wobec czego Przewodniczący Wydziału wezwał pełnomocnika do uzupełnienia tego braku formalnego skargi. Podkreślenia wymaga, że w dniu 9 lipca 2019 r. (data nadania pisma do WSA) adwokat P. P. uzupełnił wspomniany brak formalny skargi, przesyłając odpis pełnomocnictwa udzielonego mu przez Skarżącego w dniu 30 kwietnia 2019 r. Wbrew sugestiom zażalenia, w takiej sytuacji nie można przyjąć, że przed nadesłaniem do akt sądowych dokumentu pełnomocnictwa adwokat P. P. nie mógł być traktowany jako pełnomocnik Skarżącego i że nie było możliwe kierowanie do niego wezwań do uzupełnienia innych braków formalnych skargi, w tym wezwania do uiszczenia wpisu sądowego od skargi. Nadsyłając - na wezwanie WSA - dokument pełnomocnictwa, adwokat ten jedynie udokumentował istniejące już wcześniej (co najmniej od 30 kwietnia 2019 r.) umocowanie do występowania w imieniu Skarżącego w postępowaniu przed WSA. W konsekwencji należy przyjąć, że WSA prawidłowo uznał, że zarządzenie o wezwaniu do uiszczenia wpisu sądowego zostało skutecznie doręczone 2 lipca 2019 r. pełnomocnikowi Skarżącego i wywołało skutek prawny w postaci rozpoczęcia biegu terminu na uiszczenie wpisu. W zarządzeniu tym wskazano, że wymienioną w nim kwotę (720 zł, a nie 100 zł - jak błędnie wskazał WSA w zaskarżonym postanowieniu), ustaloną w prawidłowej wysokości wynikającej z § 1 pkt 2 rozporządzenia Rady Ministrów z 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 221, poz. 2193), należy uiścić w kasie Sądu, bądź na rachunek bankowy Sądu, w terminie 7 dni od daty doręczenia odpisu zarządzenia o wezwaniu do uiszczenia wpisu, pod rygorem odrzucenia skargi. Wspomniany rygor wynika z art. 220 § 3 ppsa, który stanowi, że skarga, skarga kasacyjna, zażalenie oraz skarga o wznowienie postępowania, od których pomimo wezwania nie został uiszczony wpis, podlegają odrzuceniu przez sąd. Z akt sprawy (k. 20) wynika, że Skarżący zlecił przelew kwoty 720 zł na rachunek WSA w dniu 10 lipca 2019 r., a zatem po terminie na dokonanie tej czynności, który upłynął 9 lipca 2019 r. Wobec tego WSA zgodnie z prawem zastosował art. 220 § 3 ppsa, odrzucając skargę, od której pomimo wezwania nie został uiszczony wpis. Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego, zaskarżonym postanowieniem WSA naruszył natomiast art. 232 § 1 pkt 1 ppsa. Zgodnie z tym przepisem sąd z urzędu zwraca stronie cały uiszczony wpis od pisma odrzuconego do dnia rozpoczęcia rozprawy. W punkcie 2. sentencji zaskarżonego postanowienia WSA orzekł o zwrocie Skarżącemu kwoty 100 zł uiszczonej tytułem wpisu od skargi. Tym samym - wbrew treści art. 232 § 1 pkt 1 ppsa - nie zwrócił całego uiszczonego wpisu, który wyniósł 720 zł. Wobec tego punkt 2. zaskarżonego postanowienia podlegał uchyleniu. Ponownie rozpoznając sprawę w tym zakresie, WSA zwróci Skarżącemu cały uiszczony wpis od odrzuconej skargi. Z powyższych względów Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 185 § 1 ppsa w związku z art. 197 § 2 ppsa orzekł jak w punkcie 1. sentencji, zaś na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 2 ppsa oddalił zażalenie w pozostałej części. PG