II SA/Kr 791/22

SENTENCJA Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Sebastian Pietrzyk po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 6 grudnia 2022 r. sprawy ze skargi stowarzyszenia Związku [...] na uchwałę Rady Miasta Krakowa nr XCV/2490/18 z dnia 28 lutego 2018 roku w sprawie ustalenia kierunków działań dla Prezydenta Miasta Krakowa w sprawie pomnika Orła Białego postanawia: skargę odrzucić. UZASADNIENIE Związek [...] z siedzibą w K. złożył skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie na uchwałę Rady Miasta Krakowa z dnia 28 lutego 2018 roku nr XCV/2490/18 w sprawie ustalenia kierunków działań dla Prezydenta Miasta Krakowa w sprawie pomnika [...], wnosząc o stwierdzenie jej nieważności. Zgodnie z zaskarżoną uchwałą z dnia 28 lutego 2018 roku, Rada Miasta Krakowa ustaliła dla Prezydenta Miasta Krakowa kierunki działania polegające na podjęciu wszelkich możliwych, koniecznych i prawnie dopuszczalnych działań polegających na zmianie formy pomnika [...] poprzez posadzenie drzewa ("żywy pomnik"). W uzasadnieniu skargi wskazano, że Prezydent Miasta Krakowa pismem znak: GS.01.53.2020 z dnia 13 grudnia 2020 r. odmówił przekazania Wojewodzie Małopolskiemu gruntów, aby ten nie mógł wybudować pomnik [...]. Podkreślono również, że uchwała dotycząca budowy pomnika została podjęta w tajemnicy przed kombatantami i patriotycznymi stowarzyszeniami. W tym stanie rzeczy, zaskarżona uchwała jest rażąco sprzeczna z prawem. W odpowiedzi na skargę wniesiono o oddalenie skargi, podnosząc jednak, że zaskarżona uchwała nie narusza interesu prawnego skarżącego stowarzyszenia. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, zważył co następuje. Podstawę prawną wniesionej przez skarżącą skargi stanowił art. 101 ust. 1 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (Dz. U. z 2022 r. poz. 559 z późn. zm.) - zwanej dalej u.s.g., zgodnie z którym każdy, czyj interes prawny lub uprawnienie zostały naruszone uchwałą lub zarządzeniem, podjętymi przez organ gminy w sprawie z zakresu administracji publicznej, może zaskarżyć uchwałę lub zarządzenie do sądu administracyjnego. Skuteczne wniesienie skargi w trybie art. 101 ust. 1 u.s.g., umożliwiające sądowi jej merytoryczne rozpoznanie, następuje zatem w sytuacji, gdy skarżący wykaże naruszenie interesu prawnego unormowaniami zaskarżonej uchwały. Skarga z art. 101 ust. 1 nie ma bowiem charakteru actio popularis i warunkiem jej wniesienia jest naruszenie konkretnie rozumianych interesów lub uprawnień konkretnego obywatela lub ich grupy. Zatem do jej wniesienia nie legitymuje sama ewentualna sprzeczność zaskarżonej uchwały z prawem, ani też stan zagrożenia naruszenia interesu prawnego lub uprawnienia (zob. np. uzasadnienie do wyroków NSA z dnia 4 lutego 2005 r. sygn. OSK 1563/04, z dnia 22 lutego 2006 r., sygn. II OSK 1127/05). Skarżący winien udowodnić, że zaskarżona uchwała negatywnie wpływa na jego sferę prawnomaterialną i pozbawia go przykładowo pewnych uprawnień albo uniemożliwia ich realizację (por. wyrok NSA z dnia 1 marca 2005 r., sygn. akt OSK 1437/04). Skarżący powinien wskazać przy tym konkretny akt, z którego uprawnienie to lub interes prawny jest wywodzony. Naruszenie interesu prawnego winno mieć charakter bezpośredni i realny, a nie przyszły i niepewny, oparty na przewidywaniach i przypuszczeniach (por. wyroki NSA: z 1 marca 2005 r., OSK 1437/04; z 4 listopada 2011 r., II OSK 1627/11; z 14 września 2012 r., II OSK 1541/12; oraz postanowienie NSA z dnia 19 stycznia 2018 r., sygn. II OSK 3349/17). W orzecznictwie ustalono jednocześnie, że interes prawny skarżącego, do którego nawiązuje art. 101 ust. 1 u.s.g., musi wynikać z normy prawa materialnego kształtującej sytuację prawną wnoszącego skargę. Przez pojęcie interesu prawnego należy rozumieć interes zgodny z prawem i interes chroniony przez prawo. Istotą interesu prawnego jest jego związek z konkretną normą prawa materialnego, tzn. taką normą, którą można wskazać jako jego podstawę i z której podmiot legitymujący się tym interesem może wywodzić swoje racje (por. wyrok NSA z dnia 29 stycznia 1992 r., sygn. akt I SA 1355/91). Interes prawny musi być ponadto bezpośredni i realny w tym znaczeniu, że można go wywodzić wyłącznie z własnej określonej przez prawo materialne sytuacji prawnej. Bezpośredniość i realność interesu dotyczą związku sytuacji prawnej danego podmiotu z normą materialnoprawną, z której ten interes się wywodzi (zob. wyrok NSA z dnia 23 listopada 2005 r., sygn. akt I OSK 715/05). Naruszenie interesu prawnego lub uprawnienia to naruszenie przysługującej podmiotowi z mocy prawa ochrony. Ma ono miejsce w sytuacji, gdy zaskarżonym aktem zostaje odebrane lub ograniczone jakieś prawo skarżącego, wynikające z przepisów prawa materialnego, względnie zostanie nałożony na niego nowy obowiązek lub też zmieniony obowiązek dotychczas na nim ciążący. Dla skutecznego wniesienia skargi konieczne jest zatem wykazanie przez stronę, że właśnie wskutek podjęcia zaskarżonej uchwały został naruszony jej konkretny interes prawny lub uprawnienie przez ograniczenie lub pozbawienie uprawnień wynikających z przysługującego mu prawa. Innymi słowy, należy wykazać, że wskutek podjęcia kontestowanej uchwały doszło do naruszenia konkretnego i aktualnego, prawem chronionego interesu lub uprawnienia podmiotu wnoszącego skargę oraz wskazać naruszenie przez organ gminy konkretnego przepisu prawa materialnego, wpływającego negatywnie na sytuację prawną skarżącego. Mając powyższe na uwadze, w ocenie Sądu, brak jest podstaw do uznania, aby zaskarżona uchwała Rady Miasta Krakowa z dnia 28 lutego 2018 r. naruszała interes prawny skarżącego stowarzyszenia. Wprowadzone zaskarżoną uchwałą postanowienia w żaden sposób nie powodują odebrania, jak i ograniczenia przysługujących skarżącemu stowarzyszeniu uprawnień a także nie nakładają na skarżące stowarzyszenie nowych obowiązków, jak i nie zmieniają obowiązków dotychczas na nim ciążących. Nie ma zatem podstaw do uznania, aby zaskarżona uchwała mogła dotyczyć interesu prawnego skarżącego. Powyższe, w ocenie Sądu, świadczy o tym, że zaskarżona w niniejszej sprawie uchwała w żaden sposób nie kreuje bezpośrednio żadnych ograniczeń, jak i uprawnień skarżącej. Tym samym, brak jest podstaw do uznania aby skarżąca posiadała legitymację procesową do zaskarżenia przedmiotowej uchwały. Podnoszone zaś przez skarżącą argumenty mogą świadczyć o istnieniu po stronie skarżącej jedynie interesu faktycznego, który nie uzasadnia jednak merytorycznej kontroli i ingerencji sądu administracyjnego. Zgodnie natomiast z treścią art. 58 § 1 pkt 5a) ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2022 r. poz. 329) - zwanej dalej p.p.s.a., sąd odrzuca skargę, jeżeli interes prawny lub uprawnienie wnoszącego skargę na uchwałę lub akt, o którym mowa w art. 3 § 2 pkt 5 i 6, nie zostały naruszone stosownie do wymagań przepisu szczególnego. Ponieważ naruszenie interesu prawnego lub uprawnienia stanowi przesłankę dopuszczalności skargi wniesionej na podstawie art. 101 ust. 1 u.s.g., uzasadniającą jej merytoryczne rozpoznanie, a skarga w niniejszej sprawie nie spełnia tych warunków, Sąd nie był uprawniony do dokonania kontroli legalności zaskarżonego aktu, w tym badania merytorycznych zarzutów skargi. Mając na względzie powyższe, Sąd odrzucił na podstawie art. 58 § 1 pkt 5a) p.p.s.a. wniesioną w niniejszej sprawie skargę. W związku z tym, że skarga podlega odrzuceniu Sąd nie wzywał skarżące stowarzyszenie o uiszczenie wpisu od skargi, w związku z czym w niniejszym postanowieniu Sąd nie orzeka o zwrocie uiszczonego wpisu.