II OSK 1543/12

SENTENCJA Dnia 29 listopada 2013 roku Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Bożena Popowska (spr.) Sędziowie: sędzia NSA Zbigniew Ślusarczyk sędzia del. WSA Wanda Zielińska - Baran Protokolant starszy asystent sędziego Andrzej Nędzarek po rozpoznaniu w dniu 29 listopada 2013 roku na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej M. P. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 22 lutego 2012 r. sygn. akt VIII SA/Wa 797/11 w sprawie ze skargi M. P. na decyzję Mazowieckiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Warszawie z dnia [...] czerwca 2011 r. nr [...] w przedmiocie pozwolenia na użytkowanie obiektu oddala skargę kasacyjną UZASADNIENIE Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 22 lutego 2012 r., sygn. akt VIII SA/Wa 797/11 oddalił skargę M. P. na decyzję Mazowieckiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] czerwca 2011 r., nr [...] w przedmiocie pozwolenia na użytkowanie obiektu. Wyrok został wydany w następujących okolicznościach sprawy. Decyzją z [...] kwietnia 2011 r., nr [...] Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w Radomiu, działając na podstawie art. 103 ust. 2, art. 83 ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. – Prawo budowlane (tj. Dz. U. z 2006 r. Nr 156, poz. 1118 ze zm.) oraz art. 42 ust. 3 ustawy z dnia 24 października 1974 r. – Prawo budowlane (Dz. U. Nr 38, poz. 229 ze zm.) udzielił A. S. pozwolenia na użytkowanie budynku gospodarczego (wiaty o konstrukcji stalowej), zlokalizowanego w miejscowości B. nr [...], gmina Z. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ wskazał, że w toku postępowania inwestor przedłożył inwentaryzację budowlaną wraz z pozytywną opinią techniczną budynku gospodarczego. Obiekt spełnia warunki techniczne obowiązujące w budownictwie. Teren na którym znajduje się obiekt jest trwale zainwestowany podobną zabudową mieszkaniowo – gospodarczą (siedliskową), a jego lokalizacja nie narusza rozstrzygnięć w zakresie zagospodarowania przestrzennego. W toku prowadzonego postępowania organ rozstrzygnął również, że przedmiotowy budynek został wykonany w 1994 r. Decyzją z dnia [...] czerwca 2011 r., nr [...] Mazowiecki Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego, po rozpatrzeniu odwołania M. P., utrzymał w mocy decyzję organu I instancji. Skargę na decyzję Mazowieckiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego złożył M. P. W odpowiedzi na skargę Mazowiecki Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalając skargę zaskarżonym wyrokiem wskazał, że zaskarżona decyzja jest zgodna z prawem. Sąd podkreślił, że tryb postępowania w stosunku do samowolnie wzniesionych obiektów budowlanych, co do zasady zależy od daty ich powstania. Jak wynika z akt rozpoznawanej sprawy budowa budynku gospodarczego nastąpiła w 1994 r. Jeżeli budowa obiektów wzniesionych bez wymaganego pozwolenia na budowę została zakończona przed dniem 1 stycznia 1995 r. lub przed tym dniem zostało wszczęte w stosunku do nich postępowanie administracyjne, to na mocy art. 103 ust. 2 Prawa budowlanego z 1994 r. zastosowanie mają przepisy ustawy Prawo budowlane z 1974 r. Nakaz stosowania przepisów dotychczasowych pociąga za sobą obowiązek właściwego zastosowania art. 37 lub art. 40 ustawy z dnia 27 października 1974 r. - Prawo budowlane. Zgodnie natomiast z treścią art. 42 ust. 3 Prawa budowlanego z 1974 r. podstawą do wydania pozwolenia na użytkowanie obiektu budowlanego jest stwierdzenie zdatności do użytku wykonanego obiektu budowlanego. Jak wskazał Sąd, z materiału dowodowego zgromadzonego przez organy wynika, że stan techniczny obiektu w postaci budynku gospodarczego o konstrukcji stalowej jest dobry. W stanie faktycznym sprawy organ dysponował dokumentami w postaci ocen stanu technicznego przedmiotowego budynku gospodarczego (inwentaryzacji budowlanej), które to dokumenty zostały opracowane przez osoby posiadające stosowne uprawnienia w budownictwie. Stosownie do treści art. 42 ust. 3 Prawa budowlanego z 1974 r., podstawą do wydania pozwolenia na użytkowanie obiektu budowlanego jest stwierdzenie zdatności do użytku wykonanego obiektu. Skoro organ w sposób niewątpliwy stwierdził, że obiekt jest zdatny do użytkowania, to nie miał podstaw prawnych do odmowy wydania pozwolenia na użytkowanie. W świetle zatem materiału jakim dysponował organ, brak było jakiejkolwiek podstawy prawnej do odmowy wydania pozwolenia na użytkowanie i zobowiązania właściciela gruntu do likwidacji wymienionego obiektu. Mając powyższe na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 151 p.p.s.a. – skargę oddalił. Od powyższego wyroku M. P. wniósł skargę kasacyjną, zaskarżając wyrok w całości, na podstawie art. 174 pkt 2 p.p.s.a., zarzucając naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, a to art. 3 § 1 i art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. w zw. z art. 7, 75 § 2, 77 § 1 oraz 83 § 3 k.p.a., przejawiające się w tym, że Sąd oddalił skargę w sytuacji, gdy skarżący wskazywał, że postępowanie organu administracji publicznej dotknięte było wadami, które uniemożliwiły prawidłowe ustalenie stanu faktycznego w sprawie, w szczególności daty wybudowania przedmiotowego budynku. Organ w tym zakresie oparł się wyłącznie na oświadczeniach świadków nie poprzedzonych pouczeniem o odpowiedzialności karnej za składanie fałszywych zeznań. Naruszenie przepisów postępowania w zakresie pouczenia o odpowiedzialności karnej za składanie fałszywych zeznań powoduje, że świadkowie mogli zeznać nieprawdę, takie zaś zeznania nie mogą - w trosce o poszanowanie zasady prawdy obiektywnej - stanowić podstawy ustaleń faktycznych szczególnie, że od daty wybudowania budynku zależne jest, czy w sprawie będą właściwe przepisy prawa budowlanego z 1974 r. czy z 1995 r. Wobec powyższego, na podstawie art. 176 w zw. z art. 185 § 1 p.p.s.a., M. P. wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie oraz zasądzenie na rzecz skarżącego kosztów postępowania. W złożonej odpowiedzi na skargę kasacyjną A. S. wniósł o jej oddalenie. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Na wstępie zauważyć należy, że zgodnie z art. 183 § 1 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc jedynie pod rozwagę z urzędu nieważność postępowania. W niniejszej sprawie nie występują wyliczone w art. 183 § 2 p.p.s.a. przesłanki nieważności postępowania sądowoadministracyjnego, dlatego też Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznanie sprawy ograniczył do zbadania zasadności zarzutów podniesionych w skardze kasacyjnej. Przedmiotem kontroli Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie była decyzja Mazowieckiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] czerwca 2011 r., nr [...] utrzymująca w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Radomiu z dnia [...] kwietnia 2011 r., nr [...] udzielającą A. S. pozwolenia na użytkowanie budynku gospodarczego, zlokalizowanego w miejscowości B. nr [...], gmina Z. W myśl art. 174 p.p.s.a. skargę kasacyjną można oprzeć na następujących podstawach: 1) naruszeniu prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie; 2) naruszeniu przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. W sprawie niniejszej skarżący kasacyjnie – M. P. oparł skargę kasacyjną na podstawie naruszenia przepisów postępowania, tj. art. 3 § 1 i art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. w zw. z art. 7, 75 § 2, 77 § 1 oraz 83 § 3 k.p.a. Główny zarzut skargi kasacyjnej sprowadza się do tego, że osoby składające zeznania odnośnie daty wybudowania spornego obiektu nie zostały pouczone o odpowiedzialności karnej za składanie fałszywych zeznań, co sprawia, iż takie zeznania nie mogą stanowić podstawy ustaleń faktycznych. W ocenie składu orzekającego Naczelnego Sądu Administracyjnego, w okolicznościach faktycznych sprawy niniejszej, ustalonych przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie i potwierdzonych zgromadzonym materiałem dowodowym, podniesione w skardze kasacyjnej zarzuty naruszenia wskazanych przepisów postępowania - Kodeksu postępowania administracyjnego nie mogły odnieść zamierzonego skutku. W szczególności fakt, że z protokołu rozprawy administracyjnej, odbytej w dniu 7 kwietnia 2010 r., dotyczącej ustalenia okresu wybudowania przedmiotowego obiektu nie wynika, czy świadkowie zostali uprzedzeni o odpowiedzialności karnej za fałszywe zeznania (art. 83 § 3 k.p.a.) – nie mógł mieć istotnego wpływu na wynik sprawy, który uzasadniałby uchylenie podjętych przez organy nadzoru budowlanego rozstrzygnięć (art. 145 § 1 lit. c p.p.s.a.). Uchybienie przepisowi art. 83 § 3 k.p.a., czyli odebranie zeznań od świadków bez wcześniejszego uprzedzenia ich o odpowiedzialności za fałszywe zeznania, nie oznacza automatycznie, że nie mogą one stanowić materiału dowodowego dla organu administracji. Zgodnie z art. 80 k.p.a. – organ ocenia dopiero na podstawie całokształtu materiału dowodowego, czy dana okoliczność została udowodniona. W granicach swobodnej oceny dowodów, organ może też samodzielnie ocenić wiarygodność świadków i wartość ich zeznań, także tych złożonych z naruszeniem art. 83 § 3 k.p.a. Wobec powyższego, biorąc pod uwagę, że w sprawie niniejszej świadkowie złożyli zgodne zeznania co do faktu dotyczącego okresu wybudowania budynku gospodarczego, zlokalizowanego w miejscowości B. nr [...], a pozostały materiał dowodowy sprawy nie wskazuje, że było odmiennie – nie można zgodzić się ze skarżącym kasacyjnie, iż organy nadzoru budowlanego ustalając okres budowy na rok 1994, naruszyły zasadę prawdy obiektywnej (art. 7 k.p.a.) czy też nie zebrały w sposób wyczerpujący i nie rozpatrzyły całego materiału dowodowego (art. 77 § 1 k.p.a.). Z drugiej strony zauważyć też wypada, że skarżący kasacyjnie zarówno w trakcie postępowania sądowoadministracyjnego jak i postępowania przed organami nadzoru budowlanego nie przedstawił dowodów, które podważałyby skutecznie ustalenia faktycznie przyjęte w sprawie w w/w zakresie. Wobec powyższego, skoro podniesione w skardze kasacyjnej zarzuty naruszenia prawa procesowego okazały się niezasadne, Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną na podstawie art. 184 p.p.s.a.