I OSK 2022/23

SENTENCJA Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Maciej Dybowski po rozpoznaniu w dniu 6 października 2023 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej M.G. od postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie z dnia 31 maja 2023 r. sygn. akt II SA/Lu 431/23 w sprawie ze skargi M.G. o wznowienie postępowania sądowego zakończonego wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie z dnia 22 listopada 2022 r. sygn. akt II SA/Lu 489/22 w sprawie ze skargi M.G. na decyzję Wojewody Lubelskiego z dnia 12 maja 2022 r. nr GN-Ch.7536.1.2022.NG w przedmiocie ograniczenia sposobu korzystania z nieruchomości postanawia oddalić skargę kasacyjną w całości UZASADNIENIE Postanowieniem z 31 maja 2023 r. sygn. akt II SA/Lu 431/23 (dalej postanowienie z 31 maja 2023 r.) Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie odrzucił skargę M.G. (dalej skarżąca) o wznowienie postępowania sądowego zakończonego wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie z dnia 22 listopada 2022 r. sygn. akt II SA/Lu 489/22 . W uzasadnieniu Sąd I instancji wskazał, że skarżąca wniosła skargę o wznowienie postępowania zakończonego prawomocnym wyrokiem z uchybieniem terminu, o którym stanowi art. 277 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2023 r. poz. 259 ze zm., dalej ppsa). Podstawą wznowienia był zarzut pozbawienia jej możności udziału w postępowaniu. Skarżąca miała trzy miesiące na wniesienie skargi o wznowienie, licząc od dnia, w którym dowiedziała się o wydaniu wyroku. Z akt wynika, że wiedziała o wyroku co najmniej 2 lutego 2022 r., skoro w piśmie tego dnia zażądała jego doręczenia. Oznacza to, że 3-miesięczny termin do wniesienia skargi o wznowienie upłynął 2 maja 2023 r. Skargę wniosła natomiast 8 maja 2023 r., a więc po tym terminie. W związku z tym Sąd nie mógł wznowić postępowania i ponownie skontrolować zaskarżonej decyzji Wojewody Lubelskiego, gdyż spóźniona skarga podlegała odrzuceniu, zgodne z art. 280 § 1 ppsa (k. 2-6, 10-13, 15-17 akt II SA/Lu 431/23; k. 48, 53-54 akt II SA/Lu 489/22). Skargę kasacyjną od postanowienia z 31 maja 2023 r. wniosła M.G. (dalej skarżąca kasacyjnie), reprezentowana przez r.pr. D.K., zaskarżając postanowienie w całości. Zaskarżonemu postanowieniu zarzuciła naruszenie przepisu postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy - art. 280 § 1 ppsa przez odrzucenie skargi, podczas gdy została ona wniesiona w terminie, czego konsekwencją winno być przyjęcie skargi do rozpoznania i wyznaczenie rozprawy. Skarżąca kasacyjnie potwierdziła, że 2 lutego 2023 r. złożyła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie wniosek o doręczenie odpisu zapadłego w dniu 22 listopada 2022 r. wyroku II SA/Lu 489/22, podnosząc, że miarodajnym dla rozpoczęcia biegu trzymiesięcznego terminu do złożenia żądania o wznowienie postępowania jest moment powzięcia obiektywnej wiadomości o okoliczności stanowiącej podstawę do wznowienia. Obiektywną wiedzę, że w jej sprawie, bez jej udziału, został wydany wyrok, który jest prawomocny, skarżąca powzięła po doręczeniu jej odpisu wyroku z 22 listopada 2022 r. II SA/Lu 489/22. Skarżąca kasacyjnie wniosła o uchylenie zaskarżonego postanowienia i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Lublinie i zasądzenie na jej rzecz od organy zwrotu kosztów postępowania przed Sądem I i II instancji, w tym kosztów zastępstwa procesowego, według norm przepisanych (k. 30-32 akt II SA/Lu 431/23). Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: W świetle art. 183 ppsa, Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej i bierze z urzędu pod rozwagę jedynie nieważność postępowania; bada przy tym wszystkie podniesione przez skarżącego zarzuty naruszenia prawa (uchwała pełnego składu Naczelnego Sądu Administracyjnego z 26 października 2009 r. I OPS 10/09, ONSAiWSA 2010 z. 1 poz. 1). W sprawie nie zachodzą przesłanki nieważności postępowania. Skargę o wznowienie postępowania wnosi się w terminie trzymiesięcznym. Termin ten liczy się od dnia, w którym strona dowiedziała się o podstawie wznowienia, a gdy podstawą jest pozbawienie możności działania lub brak należytej reprezentacji - od dnia, w którym o orzeczeniu dowiedziała się strona, jej organ lub jej przedstawiciel ustawowy (art. 277 ppsa). Sąd bada na posiedzeniu niejawnym, czy skarga jest wniesiona w terminie i czy opiera się na ustawowej podstawie wznowienia. W braku jednego z tych wymagań sąd skargę o wznowienie odrzuci, w przeciwnym razie wyznaczy rozprawę (art. 280 § 1 ppsa). Kluczową kwestią dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy było ustalenie początku biegu trzymiesięcznego terminu do wniesienia skargi o wznowienie prawomocnie zakończonego postępowania w sprawie II SA/Lu 489/22. Sąd I instancji wskazał, że termin ten rozpoczął bieg 2 lutego 2023 r., ponieważ to tego dnia skarżąca kasacyjnie - w związku z powzięciem informacji za pośrednictwem pisma Lubelskiego Urzędu Wojewódzkiego w Lublinie Delegatury w Chełmie skierowanego do Starosty Krasnostawskiego o tym, że 22 listopada 2022 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie wydał wyrok w sprawie II SA/Lu 489/22 oddalający jej skargę na decyzję Wojewody Lubelskiego z 12 maja 2022 r. nr GN-Ch.7536.1.2022.NG utrzymującą w mocy decyzję Starosty Krasnostawskiego z 28 lutego 2022 r. nr GG.6853.2.2021.RZ - wniosła o przesłanie odpisu wyroku z 22 listopada 2022 r. (k. 53-54 akt II SA/Lu 489/22). Skarżąca kasacyjnie twierdzi, że termin z art. 277 ppsa winien być liczony od dnia doręczenia jej odpisu wyroku z 22 listopada 2022 r., co nastąpiło 17 lutego 2023 r. (k. 70 akt II SA/Lu 489/22). Wówczas termin na wniesienie skargi o wznowienie postępowania upływałby 17 maja 2023 r., a więc skarga wniesiona 8 maja 2023 r. byłaby skargą złożoną w terminie. Zasadniczo, termin do wniesienia skargi o wznowienie postępowania liczy się od dnia, w którym strona dowiedziała się o podstawie wznowienia. Jednakże, jeżeli podstawą wznowieniową jest pozbawienie możności działania lub brak należytej reprezentacji, termin ten należy liczyć od dnia, w którym strona, jej organ lub jej przedstawiciel ustawowy dowiedzieli się o orzeczeniu. Taka wykładnia wynika wprost z treści art. 277 zdanie drugie in fine ppsa, która w tym aspekcie jest klarowna i nie budzi wątpliwości interpretacyjnych. Jest również zgodna z poglądem wyrażonym przez Naczelny Sąd Administracyjny w postanowieniu z 25.11.2011 r. II OSK 2356/11 (Legalis nr 461102), który Naczelny Sąd Administracyjny w obecnym składzie w pełni podziela. Świadomość istnienia podstaw wznowienia należy rozumieć w ten sposób, że strona wiedziała lub powinna była wiedzieć, że wykryte przez nią okoliczności faktyczne lub środki dowodowe mogą mieć znaczenie prawne przy ponownym rozpoznaniu sprawy prawomocnie zakończonej. Dla oceny rozpoczęcia biegu terminu do wniesienia skargi o wznowienie postępowania nie jest natomiast istotna świadomość prawna strony, tj. wiedza strony o prawnej możliwości wznowienia postępowania (postanowienie NSA z 13.4.2010 r. II GZ 59/10, Legalis nr 1722455). Sąd I instancji trafnie zwrócił uwagę, że podstawą wznowienia w niniejszej sprawie był zarzut pozbawienia skarżącej kasacyjnie możności udziału w postępowaniu. Miała zatem trzy miesiące na wniesienie skargi o wznowienie, licząc od dnia, w którym dowiedziała się o wydaniu wyroku. To zaś nastąpiło - jak przyznała sama skarżąca kasacyjnie - 2 lutego 2023 r. (k. 31 akt II SA/Lu 431/23, k. 53-54 akt II SA/Lu 489/22). Mając w dniu 2 lutego 2023 r. wiedzę o wydanym w dniu 22 listopada 2022 r. wyroku, skarżąca kasacyjnie z łatwością mogła ustalić, czy wyrok ten jest prawomocny. Zgodnie bowiem z art. 270 ppsa, [...] można żądać wznowienia postępowania, które zostało zakończone prawomocnym orzeczeniem. Ustalenia takiego mogła dokonać, kontaktując się bezpośrednio z sekretariatem Wydziału II Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie. Sąd I instancji prawidłowo przyjął, że termin do wniesienia skargi o wznowienie postępowania zakończonego prawomocnym wyrokiem z 22 listopada 2022 r. II SA/Lu 489/22, o którym stanowi art. 277 ppsa, rozpoczął swój bieg 2 lutego 2023 r. i upłynął 2 maja 2023 r. W konsekwencji, skarga o wznowienie postępowania wniesiona 8 maja 2023 r. została złożona po terminie i jako spóźniona podlegała odrzuceniu - zgodnie z art. 280 § 1 ppsa. Zaskarżone postanowienie odpowiada prawu. Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 ppsa, oddalił skargę kasacyjną w całości.