II OZ 495/23

SENTENCJA Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Andrzej Wawrzyniak po rozpoznaniu w dniu 7 września 2023 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia K. Z. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 24 lipca 2023 r. sygn. akt II SA/Gl 968/23 w przedmiocie odmowy wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji w sprawie ze skargi K. Z. na decyzję Wojewody Śląskiego z dnia 3 kwietnia 2023 r., nr IFXIII.7821.16.2021 w przedmiocie zezwolenia na realizację inwestycji drogowej postanawia: oddalić zażalenie UZASADNIENIE Postanowieniem z dnia 24 lipca 2023 r. sygn. akt II SA/Gl 968/23 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach odmówił wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji Wojewody Śląskiego z dnia 3 kwietnia 2023 r. w przedmiocie zezwolenia na realizację inwestycji drogowej. W uzasadnieniu Sąd przypomniał, że w piśmie z dnia 29 czerwca 2023 r., uzupełnionym pismem z dnia 13 lipca 2023 r. K. Z. (dalej również jako "skarżący") wniósł o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji wskazując, że zatwierdzony zaskarżoną decyzją przebieg drogi przebiega w bezpośrednim sąsiedztwie jego domu, co zagrażać będzie zarówno substancji budowlanej tego budynku, jak i bezpieczeństwu jego użytkowników, albowiem wyjście z budynku będzie prowadzić na ruchliwą drogę. Ponadto wskazał, że będzie pozbawiony podwórka przed domem, z którego korzysta na co dzień w celu prowadzenia gospodarstwa rolnego. Powyższe, zdaniem skarżącego, powoduje niebezpieczeństwo wyrządzenia mu znacznej szkody i niemożliwe do odwrócenia skutki. Sąd I instancji doszedł do wniosku, że okoliczności podnoszone we wniosku nie uzasadniają udzielenia ochrony tymczasowej. Sąd uznał, że twierdzenia skarżącego w zakresie zaistnienia przesłanek do wstrzymania wykonania decyzji są ogólnikowe, a ponadto zaskarżona decyzja wydana została w oparciu o przepisy ustawy z dnia 10 kwietnia 2003 r. o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg publicznych (t.j.: Dz. U. 2023, poz. 162, dalej jako: "specustawa drogowa"). W orzecznictwie sądowoadministracyjnym przyjmuje się przy tym, że pomimo braku szczegółowej regulacji zawartej w specustawie drogowej odnośnie możliwości udzielenia ochrony tymczasowej ratio legis tej ustawy stanowi usprawnienie przebiegu procesu realizacji inwestycji. Powoduje to bardziej restrykcyjną ocenę sytuacji strony ubiegającej się o wstrzymanie wykonania decyzji. W specustawie drogowej, ze względu na konieczność zapewnienia szybkiej i skutecznej budowy dróg publicznych interesowi społecznemu i gospodarczemu przyznano bowiem prymat nad słusznym interesem strony. Zażalenie na powyższe postanowienie złożył skarżący, wnosząc o jego uchylenie. W zażaleniu podniesiono zarzut naruszenia art. 31 ust. 3 i art. 64 ust. 3 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r. (Dz. U. Nr 78, poz. 483 z późn. zm.), art. 61 §3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2023 r. poz. 259 z późn. zm.; zwanej dalej p.p.s.a.) oraz art. 11g ust. 2 ustawy z dnia 10 kwietnia 2003 r. o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg publicznych (t.j. Dz. U. z 2023 r. poz. 162), przez odmowę wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji oraz naruszenie istoty prawa własności przez bezprawne jej ograniczenie. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Stosownie do treści art. 61 § 3 p.p.s.a. sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania zaskarżonej decyzji, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Z konstrukcji powołanego przepisu wynika, że co do zasady ciężar uprawdopodobnienia przesłanek zawartych w ww. przepisie spoczywa na skarżącym, zaś sąd może wstrzymać wykonanie zaskarżonego aktu, jeżeli jest spełniona ustawowa przesłanka określona jako potencjalna możliwość wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, gdy akt lub czynność zostanie wykonana. Jest to wyjątek od zasady, w myśl której wniesienie skargi do sądu nie wstrzymuje wykonania zaskarżonego aktu lub czynności (art. 61 § 1 p.p.s.a.). Odnosząc się do złożonego zażalenia należy wskazać, że art. 61 § 3 p.p.s.a. przewiduje możliwość wstrzymania danego aktu w przypadku wykazania przez wnioskodawcę zaistnienia po jego stronie konkretnej szkody, która nie będzie mogła być wynagrodzona przez późniejszy zwrot spełnionego bądź wyegzekwowanego świadczenia, ani też nie będzie możliwe przywrócenie rzeczy do pierwotnego stanu. Naczelny Sąd Administracyjny wskazuje, że oczywistym jest, iż inwestycja drogowa musi powodować uciążliwości związane z jej realizacją, jednak strona winna wykazać, że są to okoliczności przekraczające trudności jakie zwyczajnie wiążą się z tego typu inwestycjami. Skarżący podnosi szereg niedogodności jakie będą wiązały się z inwestycją, jednak żadne z nich nie są okolicznościami nadzwyczajnymi czy przekraczającymi uciążliwości jakich doświadczają inni uczestnicy tego typu procesu. Okolicznością taką nie może być np. wyjście na ruchliwą drogę, bowiem jest to oczywista konsekwencja takiej inwestycji. Silniejszym argumentem jest ograniczenie korzystania z podwórka, na którym skarżący prowadzi działalność rolniczą, jednak i w tym przypadku ograniczenie to nie jest sytuacją nadzwyczajną, a skarżący nie wykazał jak wpłynie ono na jego sytuację materialną i życiową. Samo bowiem ograniczenie w możliwości korzystania z nieruchomości jest wpisane w tego typu proces inwestycyjny. Należy zgodzić się z Sądem I instancji, że utrwalony w orzecznictwie sądowoadmnitracyjnym jest pogląd, w świetle którego zbyt pochopne wstrzymywanie takich decyzji byłoby istotnym zaburzeniem procesu inwestycyjnego i jednocześnie w sposób rażący naruszałoby interes społeczny i gospodarczy. Mechanizmy powołane w ustawie z dnia 10 kwietnia 2003 r. o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg publicznych ograniczają także możliwość udzielenia ochrony tymczasowej poprzez bardziej restrykcyjną ocenę sytuacji strony wnoszącej o jej zastosowanie. Sama ingerencja władzy publicznej w zakres przysługującego stronie prawa własności nieruchomości nie przesądza o konieczności wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji. Należy również zauważyć, że nawet w przypadku przyjęcia, że skarżący będzie narażony na poważne niedogodności związane z realizacją inwestycji, to nie można przyjąć, że są one nieodwracalne. W przypadku bowiem uchylenia zaskarżonej decyzji inwestor będzie musiał przywrócić stan poprzedni i ponieść stratę finansową, ewentualnie sytuacja ta da stronie podstawę do postępowania odszkodowawczego. W tym stanie rzeczy Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 1 i 2 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji.