II OSK 2323/23

SENTENCJA Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Tomasz Bąkowski po rozpoznaniu w dniu 15 listopada 2023 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej wniosku A.B. i E.B. o wstrzymanie wykonania zaskarżonych decyzji w sprawie ze skargi kasacyjnej A.B. i E.B. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 8 grudnia 2022 r., sygn. akt II SA/Po 762/21 w sprawie ze skargi A.B. i E.B. na decyzję Wojewody Wielkopolskiego z dnia 13 sierpnia 2021 r., nr IR-IV.7721.183.2021.12 w przedmiocie zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę postanawia: odmówić wstrzymania wykonania zaskarżonych decyzji. UZASADNIENIE Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu wyrokiem z dnia 8 grudnia 2022 r., sygn. akt II SA/Po 762/21, oddalił skargę A.B. i E.B. na decyzję Wojewody Wielkopolskiego z dnia 13 sierpnia 2021 r., nr IR-IV.7721.183.2021.12 w przedmiocie zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę. Skargę kasacyjną od powyższego wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego wnieśli A.B. i E.B., reprezentowani przez profesjonalnego pełnomocnika. Wyrok zaskarżono w całości. Ponadto zawarto w niej wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji, wskazując że charakter inwestycji polegającej na budowie dwutorowej elektroenergetycznej linii kablowej 110 kV relacji O.1, O.2 o długości ok. 2,5 km z rozbiórką istniejącej linii jednotorowej 110 kV na odcinku GZP O.1 do słupa nr [...] w W., sprawia iż odwrócenie skutków prawnych zaskarżonej decyzji byłoby niemożliwe. W uzasadnieniu wniosku o wstrzymanie wykonania ww. decyzji podniesiono też, że skarżący (obecnie emeryci) angażowali swoje środki pieniężne w rozwój i poprawę standardu swojej nieruchomości. W tej chwili działka skarżących jest zagospodarowana sadem i uprawami roślin. Usunięcie drzewostanu stanowiłoby olbrzymią szkodę i nie będzie już możliwe jego odtworzenie. Ponadto, skarżący musieliby znosić olbrzymie dolegliwości związane z budową, a później ewentualnym demontażem instalacji. Baczyć także należy na kwestię szkodliwych emisji wywoływanych realizacją inwestycji. Zatem wniosek ten – zdaniem skarżących kasacyjnie – jest konieczny i uzasadniony względami ekonomicznymi i celowościowymi. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z treścią art. 61 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2023 r. poz. 259 z późn. zm., dalej: "p.p.s.a."), wniesienie skargi nie wstrzymuje wykonania aktu lub czynności, przy czym na podstawie art. 61 § 3 p.p.s.a., sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania zaskarżanego aktu, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Z przyjętej przez Naczelny Sąd Administracyjny wykładni art. 61 § 3 p.p.s.a. wynika, że wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu lub czynności jest dopuszczalne również na etapie postępowania kasacyjnego (por. uchwała NSA z 16.04.2007 r., I GPS 1/07, ONSAiWSA 2007, z. 4, poz. 77). Instytucja wstrzymania wykonania zaskarżonego aktu została powołana w celu ochrony tymczasowej przed negatywnymi i nieodwracalnymi skutkami, jakie mogłoby dla strony wywołać wykonanie takiego aktu, zanim zostanie on zbadany przez sąd administracyjny pod kątem jego legalności. Ochrona tymczasowa ma służyć temu, aby strona w okresie do rozpatrzenia skargi, z uwagi na skutki, jakie może wywołać wykonanie zaskarżonego aktu, nie poniosła znacznej szkody lub by nie doszło do wystąpienia trudnych do odwrócenia skutków (por. postanowienie NSA z 14.11.2018 r., II OZ 1129/18). Ochrona tymczasowa w toku postępowania sądowoadministracyjnego ma charakter wyjątkowy i jest stosowana tylko w przypadku zaistnienia przesłanek z art. 61 § 3 p.p.s.a. (zajście niebezpieczeństwa wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków). Nie chodzi przy tym o jakiekolwiek skutki i jakąkolwiek szkodę, ale o szkodę i skutki kwalifikowane, tzn. przekraczające normalne następstwa związane z wykonywaniem aktu. W każdej tego typu sprawie musi być zatem zbadana kwestia zaistnienia przesłanek do zastosowania ochrony tymczasowej w kontekście konkretnych okoliczności sprawy i argumentacji skarżącego. W niniejszej sprawie skarżący ograniczyli się do stwierdzenia, że realizacja zamierzenia budowlanego niewątpliwie doprowadzi do niemożliwych do odwrócenia skutków w postaci usunięcia sadu i upraw roślin, jednocześnie twierdząc, że usunięcie takiego zakorzenionego drzewostanu stanowiłoby olbrzymią szkodę i nie będzie już możliwe jego takie odtworzenie. Nie przedstawili jednak ewentualnych rozmiarów szkody oraz szacowanych kosztów związanych z jej wyrządzeniem, a będącej konsekwencją wykonania ww. decyzji. Tym samym w ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, skarżący nie wykazali przesłanek do zastosowania ochrony tymczasowej. Oceniany wniosek, prócz samego żądania wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji oraz lakonicznych i ogólnie wskazanych okoliczności nie zawiera dostatecznej argumentacji, która mogłaby wskazywać na możliwość wystąpienia niebezpieczeństw, o których mowa w art. 61 § 3 p.p.s.a. Wskazanie przez skarżących, że brak wstrzymania wykonania decyzji spowoduje, konieczność znoszenia przez nich dolegliwości związanych z budową, a później z ewentualnym demontażem instalacji oraz szkodliwe emisje, nie daje podstaw do wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji, stanowiącego wyłom od zasady wykonalności decyzji ostatecznych. Dlatego też w uzasadnieniu takiego wniosku nie można ograniczyć się do ogólnikowych twierdzeń, lecz należy precyzyjnie wskazać na zagrożenia płynące z wykonania decyzji i ich realne konsekwencje. Trzeba też pamiętać, że wykonanie obiektu budowlanego na podstawie pozwolenia na budowę, które może zostać usunięte z obrotu prawnego, odbywa się na ryzyko inwestora. Zatem w razie ewentualnego wyeliminowania z obrotu prawnego przedmiotowej decyzji, to inwestor będzie zobowiązany do przywrócenia stanu poprzedniego na własny koszt, a więc powstała w wyniku tego szkoda, byłaby szkodą powstałą po stronie inwestora, a nie po stronie skarżącej. Z powyższych względów Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 61 § 3 w zw. z art. 193 p.p.s.a., postanowił jak w sentencji.