II SA/Go 289/23
Адміністративні суди2023-09-27
Номер справи
II SA/Go 289/23
Суд
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wlkp.
Дата рішення
2023-09-27
Тип
Wyrok WSA w Gorzowie Wlkp.
Судді
Grażyna StaniszewskaJarosław PiątekMichał Ruszyński
Резолютивна частина
Uchylono zaskarżoną decyzję
Текст рішення
SENTENCJA
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Grażyna Staniszewska (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Michał Ruszyński Sędzia WSA Jarosław Piątek po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 27 września 2023 r. sprawy ze skargi K. F. i M. F. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] nr [...] w przedmiocie zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę I. uchyla zaskarżoną decyzję, II. odrzuca skargę K. F., III. zasądza od Wojewody [...] na rzecz skarżącego M. F. kwotę 997 zł (dziewięćset dziewięćdziesiąt siedem złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
UZASADNIENIE
Decyzją z dnia [...] marca 2023 r. nr [...], wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2022 r. poz. 2000 z późn. zm.) Wojewoda utrzymał w mocy decyzję Prezydenta Miasta Nr [...] z [...] grudnia 2022 r. o zatwierdzeniu projektu budowlanego i udzieleniu pozwolenia na budowę udzielonego J.M., obejmujące budowę budynku mieszkalnego jednorodzinnego wraz z infrastrukturą na dz. nr [...].
W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ wskazał, że wskazaną na wstępie decyzją nr [...] z [...] grudnia 2022 r. Prezydent Miasta zatwierdził projekt budowlany i udzielił J.M. pozwolenia na budowę budynku mieszkalnego jednorodzinnego wraz z infrastrukturą na dz. nr [...]. Odwołanie od powyższej decyzji wniósł M.F. i K.F., reprezentowani przez profesjonalnego pełnomocnika, zarzucając naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, tj.: art. 7, 77 § 1 oraz 80 Kpa poprzez: • błędne, sprzeczne z treścią zgromadzonego materiału dowodowego i obowiązującymi przepisami, ustalenie udziału 50% powierzchni działki nr [...] w łącznej powierzchni zamierzenia budowlanego, • błędne przyjęcie, że powierzchnia wyłożona kostką ażurową spełnia wymóg powierzchni biologicznie czynnej podczas, gdy teren wyłożony kostką ażurową nie może być uznany za teren biologicznie czynny bez przeprowadzania ustaleń w zakresie rodzaju użytego materiału budowlanego oraz sposobu utwardzenia terernu, • błędne ustalenie, że powierzchnia biologicznie czynna stanowi 32% powierzchni budowlanej co w konsekwencji doprowadziło również do naruszenia prawa materialnego - miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Zarzucono również organowi I instancji naruszenie art. 10 § 1 w związku z art. 8 § 1 Kpa poprzez uniemożliwienie skarżącym wypowiedzenie się co do zebranych dowodów I materiałów przed wydaniem decyzji. Z uwagi na podniesione zarzuty zażądano uchylenia zaskarżonej decyzji i przekazania sprawy do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji.
Dalej Wojewoda podniósł, że sprawa była już przedmiotem postępowania odwoławczego. W postępowaniu tym organ odwoławczy uchylił w całości decyzję Prezydenta Miasta i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi I Instancji (decyzja z [...] września 2022 r., znak: [...]). Organ I instancji zobowiązany został do ustalenia czy inwestor rozpoczął wykonywanie robót budowlanych przed uzyskaniem pozwolenia na budowę. W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji organ I instancji odniósł się do tej kwestii, zgromadził również materiał dowodowy wystarczający do ustalenia, że Inwestor nie rozpoczął wykonywania robót budowlanych. Tym samym zgłaszane przez skarżących zarzuty nie znalazły potwierdzenia. Prezydent Miasta dysponując kompletnym materiałem dowodowym oraz po ustaleniu wszystkich okoliczności faktycznych uznał, że obligują go one do wydania decyzji zgodnej z wnioskiem. Organ administracji architektoniczno-budowlanej jest zobowiązany sprawdzić zgodność projektu budowlanego z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego albo decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu w przypadku braku miejscowego planu, a także wymaganiami ochrony środowiska oraz przepisami, w tym techniczno - budowlanymi, jak również kompletność projektu budowlanego i posiadanie wymaganych opinii, uzgodnień, pozwoleń i sprawdzeń oraz informacji dotyczącej bezpieczeństwa i ochrony zdrowia - art. 35 ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (t.j. Dz.U. z 2022 r. poz. 251 z późn. zm., dalej jako - p.b.) w brzmieniu na dzień złożenia wniosku o pozwolenie na budowę. W razie spełnienia wymagań określonych w ust. 1 oraz w art. 32 ust. 4, organ administracji architektoniczno-budowlanej nie może odmówić wydania decyzji o pozwoleniu na budowę (art. 35 ust. 4 p.b.). Organ wskazał, że na terenie inwestycji obowiązuje miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego przyjęty uchwałą Rady Miasta z 26 czerwca 2018 r. Nr LX1X.995.2018 w sprawie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego osiedla [...] oraz terenu sąsiadującego w [...]. Nieruchomość objęta inwestycją znajduje się na terenie oznaczonym na rysunku planu symbolem MN1. Przeznaczenie terenów, szczegółowe ustalenia, parametry i wskaźniki kształtowania zabudowy oraz zagospodarowania terenów dla tego terenu określone zostały w § 17 przywołanej uchwały. Przepis ten stanowi: "1. Wyznacza się tereny zabudowy mieszkaniowej jednorodzinnej, oznaczone na rysunku planu symbolem MN1, dla których ustala się przeznaczenie: 1) podstawowe - zabudowa mieszkaniowa jednorodzinna wolnostojąca: 2) uzupełniające - usługi lokalizowane w budynku przeznaczenia podstawowego. 2. Dla terenów, o których mowa w ust. 1: 1) nakazuje; się uwzględnienie wskazanej na rysunku planu nieprzekraczalnej linii zabudowy w odległości 6m od linii rozgraniczającej tereny dróg publicznych; 2) zakazuje się budowy garaży nadziemnych powyżej dwóch stanowisk; 3) dopuszcza się budowę budynków gospodarczych. 3. Określa się następujące parametry i wskaźniki zabudowy i zagospodarowania terenu: 1) wysokość zabudowy: a) budynków mieszkalnych - do 2 kondygnacji nadziemnych, nie wyższa niż 9m, b) pozostałych - nie wyższa niż 4,5m: 2) geometria dachu: a) dachy budynków mieszkalnych - dwuspadowe lub wielospadowe o kącie nachylenia głównych połaci dachowych od 30° do 45°, b) dachy budynków pozostałych: - płaskie, ale w odległości nie mniejszej niż 20m od linii rozgraniczającej teren drogi, z której odbywa się wjazd na działkę, - dwuspadowe lub wielospadowe o kącie nachylenia głównych połaci dachowych od 30° do 45°; 3) maksymalny wskaźnik powierzchni zabudowy - 40%; 4) minimalny wskaźnik powierzchni biologicznie czynnej - 30%: 5) minimalna powierzchnia nowo wydzielanych działek budowlanych - 600m2" . Z załączonego do akt sprawy projektu budowlanego wynika, że spełnione zostały wymaganie określone w planie odnośnie parametrów zabudowy oraz kształtu i kąta nachylenia dachu projektowanego budynku. Z przedstawionego w przedłożonym projekcie budowlanym zestawienia powierzchni projektowanego zagospodarowania terenu wynika, że powierzchnia terenów biologicznie czynnych będzie wynosiła 358,52 m2, powierzchnia zabudowy 283,39 m2, natomiast całkowita powierzchnia terenu objętego inwestycją wynosi 1110, 90 m2. Spełnione zostały zatem warunki określone w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego w zakresie wskaźników zabudowy. Za niezasadny uznać należy zarzut dotyczący uwzględnienia terenu wyłożonego kostką ażurową za teren biologicznie czynny. W świetle § 3 pkt 22 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (t.j. Dz.U. z 2022 r., poz. 1225, dalej jako - rozporządzenie) przez teren biologicznie czynny należy rozumieć teren z nawierzchnią ziemną urządzoną w sposób zapewniający naturalną wegetację, a także 50% powierzchni tarasów i stropodachów z taką nawierzchnią, nie mniej jednak niż 10 m2, oraz wodę powierzchniową na tym terenie. Powyższa definicja wskazuje, że najistotniejszym kryterium przy ocenie, czy teren będzie mógł być uznany za biologicznie czynny, będzie możliwość naturalnej wegetacji nawierzchni. W sytuacji stosowania płyt ażurowych o tym kryterium decydował będzie zatem sposób posadowienia takiej nawierzchni, który przedstawiony został w opisie technicznyrn projektu zagospodarowania terenu. Organ administracji architektoniczno - budowlanej, w świetle art. 35 p.b. nie posiada możliwości ingerencji w zawartość merytoryczną projektu, co w niniejszej sprawie oznacza brak kompetencji do sprawdzenia, czy zastosowane nawierzchnie spełniają określone wymogi, w szczególności do sprawdzania, czy odpowiadają technologii wykonania. Odpowiedzialność za zastosowane rozwiązania i prawidłowość dokonanych wyliczeń ponosi autor projektu budowlanego. Organ nie może kwestionować przyjętych przez niego rozwiązań. Obowiązkiem projektanta jest zaprojektować obiekt zgodnie z przepisami i sztuką budowlaną, z uwzględnieniem istniejącego stanu faktycznego, by spełniał on swoje funkcje nie stanowiąc zagrożenia dla zdrowia, życia i mienia ludzi. Projektant potwierdza to składając oświadczenie o sporządzeniu projektu budowlanego zgodnie z obowiązującymi przepisami oraz zasadami wiedzy technicznej (art. 20 ust. 4 p.b.). Za niezasadny organ uznał również zarzut uwzględniania przy wyliczeniu powierzchni biologicznie czynnej oraz wskaźnika zabudowy łącznie powierzchni działki nr [...] oraz części działki [...]. Inwestor do wniosku o pozwolenie na budowę dołączył oświadczenie o posiadanym prawie do dysponowania tymi nieruchomościami na cele budowlane. Określając w projekcie teren inwestycji wskazał, że obejmuje on działkę nr [...] oraz część działki nr [...]. Z treści art. 2 pkt 12 ustawy o z dnia 23 marca 2003 r. planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (t.j. Dz.U. Dz.U. z 2022 r., poz. 503 z późn. zm.) oraz § 3 pkt 1a rozporządzenia wynika, że istotne znaczenie dla uznania, co jest działką budowlaną mają okoliczności obiektywne spełniające wymogi realizacji obiektów budowlanych, wynikające z przepisów odrębnych i aktów prawa miejscowego. Jak przyjmuje się w orzecznictwie przepisy o ewidencji gruntów i przepisy wieczystoksięgowe, nie mogą mieć więc przesądzającego znaczenia dla odczytania treści pojęcia działki budowlanej. Kilka działek ewidencyjnych może bowiem stanowić działkę budowlaną, jak również część działki ewidencyjnej może być, w określonych uwarunkowaniach, uznana za działkę budowlaną (wyroki NSA: 8 sierpnia 2008 r., II OSK 932/07 z 16 marca 2010 r., II OSK 411/09 oraz wyroki WSA: w Gorzowie Wlkp. z dnia 17 lipca 2019 r., II SA/Go 261/19 w Krakowie z 28 marca 2019 r., II SA/Kr 116/19, Warszawie z 12 grudnia 2018 r., VII SA/Wa 921/18 i Bydgoszczy z 16 kwietnia 2019 r., II SA/Bd 1268/18). Działką budowlaną jest bowiem każda nieruchomość, na której można prowadzić "roboty budowlane" w rozumieniu art. 3 pkt 7 p.b. Zatem działka budowlana może stanowić kilka działek gruntu (nieruchomości) jeśli ubiegający się o pozwolenie na budowę inwestor wykaże się prawem do dysponowania tymi nieruchomościami (działkami ewidencyjnymi) na cele budowlane (wyrok NSA z 11 kwietnia 2019 r., II OSK 1046/18). W przypadku, gdy inwestor legitymuje się takim prawem w odniesieniu do wszystkich nieruchomości, których dotyczy inwestycja nie uwzględnia się granic pomiędzy działkami (por. wyroki WSA w Opolu z dnia 20 lutego 2018 r., II SA/Op 549/17 i WSA w Warszawie z 29 stycznia 2016 r., VII SA/Wa 2395/15). Działką budowlaną (terenem inwestycji) dla którego inwestor obowiązany jest spełnić wymagania wynikające z zapisów miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego jest oznaczony w projekcie zagospodarowania terenu teren działki nr [...] i części działki [...]. Organ administracji architektoniczno-budowlanej nie posiada kompetencji do podważania złożonego przez inwestora oświadczenia, chyba że istnieją uzasadnione wątpliwości co do jego treści, np. zostało ono zakwestionowane przez stronę. W analizowanej sprawie prawo inwestora do dysponowania nieruchomościami objętymi wnioskiem nie zostało podważone przez żadną ze stron. Podnoszone przez odwołujących kwestie co do prawa przysługującego mu do działki nr [...] nie dotyczą posiadania takiego prawa lecz jedynie jego trwałości. Przepisy prawa budowlanego nie wskazują jaki tytuł prawny upoważnia inwestora do realizacji inwestycji. Kwestie te wynikają z innych przepisów tj. przepisów prawa cywilnego. Tym samym również w oparciu o umowę między stronami, bądź zgodę możliwe jest aby dany podmiot dysponował na cele budowlane własnością kogoś innego. Tym samym podnoszona w odwołaniu kwestia trwałości przysługującego inwestorowi prawa nie podlega badaniu. Inwestor winien takim prawem dysponować na dzień złożenia wniosku o pozwolenie na budowę oraz w dniu wydania decyzji. Dalej organ wskazał, że załączony do wniosku o pozwolenie na budowę projekt zagospodarowania terenu i projekt architektoniczno-budowlany jest kompletny, posiada wszystkie wymagane opinie i uzgodnienia, został sporządzony i sprawdzony przez osoby z wymaganymi uprawnieniami budowlanymi. Projekt zagospodarowania terenu jest zgodny z warunkami technicznymi określonymi w rozporządzeniu. Budynek został usytuowany od granic działki budowlanej w odległości zgodnej z określoną w § 12 ust. 1. Minimalna odległość ściany z otworami okiennymi wynosi 4,06 m, a bez otworów okiennych 3,12 m od granicy działki. Projektowana inwestycja nie niesie ze sobą ograniczeń związanych z przesłanianiem innych budynków. W projekcie budowlanym znajduje się analiza przesłania budynków na działkach sąsiednich oraz analiza dostępu do naturalnego oświetlenia w pomieszczeniach przeznaczonych na pobyt ludzi. Z analiz tych wynika, że spełnione zostały wymagania określone w § 13 oraz 57 i 60 cytowanego rozporządzenia. Z dokumentacji projektowej wynika również, że nie zostanie naruszony § 29 cytowanego rozporządzenia i nie nastąpi spływ wód opadowych na nieruchomości sąsiednie. Zachowane zostały również przepisy § 271 ww. rozporządzenia określające odległości pomiędzy zewnętrznymi ścianami projektowanych budynków, a ścianami budynków istniejących na działkach sąsiednich oraz odległości projektowanych budynków od granic nieruchomości niezabudowanych w związku z bezpieczeństwem pożarowym. Projektowana inwestycja nie powoduje również żadnych uciążliwości i utrudnień w możliwości korzystania z nieruchomości sąsiednich i nie ogranicza ich właścicielom dostępu do drogi publicznej oraz do mediów takich jak woda, kanalizacja, energia elektryczna, cieplna i środki łączności. Projektowana inwestycja nie będzie niekorzystnie oddziaływać na otoczenie i środowisko przyrodnicze. Nie zachodzi również konieczność wyznaczenia obszaru ograniczonego użytkowania. Nie wystąpią znaczące negatywne oddziaływania na ludzi. Organ zauważył, że zarówno projekt zagospodarowania terenu jak i projekt architektoniczno-budowlany sporządzony został przez projektantów posiadających odpowiednie przygotowanie zawodowe, którzy ponoszą pełną odpowiedzialność zawodową i cywilną za ewentualne skutki wynikające z wykonanego opracowania i przyjętych rozwiązań technicznych. Organy administracji architektoniczno-budowlanej sprawdzają jedynie czy projekt budowlany sporządzony i sprawdzony został przez osoby posiadające odpowiednie uprawnienia budowlane oraz czy złożyły one stosowne oświadczenie opatrzone własnoręcznym podpisem. Ocena przyjętych rozwiązań w projekcie i możliwość ich kwestionowania została organom nadana jedynie w zakresie oceny jego zgodności przepisami. Tym samym za przyjęte założenia projektowe pełną odpowiedzialność ponosi autor projektu, a organ nie może kwestionować przyjętych przez niego rozwiązań, jeżeli jest zgodny z przepisami prawa. Obowiązkiem projektanta jest zaprojektować obiekt zgodnie z przepisami i sztuką budowlaną, z uwzględnieniem Istniejącego stanu faktycznego, by spełniał on swoje funkcje nie stanowiąc zagrożenia dla zdrowia, życia i mienia ludzi. Odnosząc się do kwestii naruszenia przez organ I instancji przepisów postępowania administracyjnego Wojewoda wyjaśnił, że do skutecznego postawienia organowi zarzutu jest ustalenie, jakiej konkretnie czynności procesowej nie mogła strona dokonać, jakiego dowodu w sprawie nie mogła przedstawić i jaki wpływ na wynik sprawy mogło mieć tak stwierdzone uchybienie. W analizowanej sprawie odwołujący się nie wskazali żadnych nowych okoliczności ani wniosków dowodowych w sprawie, a wszystkie zarzuty podnoszone w odwołaniu były zgłaszane organowi I instancji w toku postępowania. Wbrew zarzutom odwołania materiał dowodowy był kompletny i nie wymagał uzupełnienia.
Od powyższej decyzji Wojewody z dnia [...] marca 2023 r. nr [...] K.F. i M.F., reprezentowani przez profesjonalnego pełnomocnika, wnieśli skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wlkp. Zaskarżonej decyzji skarżący zarzucili naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, a to: - naruszenie art. 7, 77 § 1 k.p.a. polegające na nieuwzględnieniu przez Organ II instancji nowej okoliczności, którą Organ winien wziąć pod uwagę z urzędu, a polegającą na zawarciu przez Inwestora z współużytkownikami wieczystymi – R.P.-B. i A.B. - umowy o podział nieruchomości do korzystania () z dnia [...] lipca 2022 r. w wyniku której oświadczenie z dnia [...] lutego 2022 r., stanowiące podstawę do ustalenia zakresu prawa Inwestora do dysponowania działką nr [...] na cele budowlana uległo dezaktualizacji, - art. 7, 77 § 1 oraz 80 k.p.a. poprzez błędne sprzeczne z treścią zgromadzonego materiału dowodowego i obowiązującymi przepisami ustalenie udziału 50% powierzchni działki [...] w łącznej powierzchni zamierzenia budowlanego, - art. 7, 77 § 1 k.p.a. poprzez błędne przyjęcie, że powierzchnia wyłożona kostką ażurową spełnia wymóg powierzchni biologicznie czynnej podczas gdy teren wyłożony kostką ażurową nie może być uznany za teren biologicznie czynny bez przeprowadzenia ustaleń w zakresie rodzaju użytego materiału budowlanego oraz sposobu urządzenia terenu, - art. 7, 77 § 1 k.p.a. poprzez błędne ustalenie, że powierzchnia biologicznie czynna stanowi 32% powierzchni działki budowlanej, co w konsekwencji doprowadziło również do naruszenia przepisu prawa materialnego § 17 ust. 3 pkt 4 Uchwały Nr LXIX.995.2018 Rady Miasta z dnia 26 czerwca 2018 r. w sprawie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego osiedla [...] oraz terenu sąsiadującego w [...], - art. 138 § 1 pkt k.p.a. przez utrzymanie w mocy zaskarżonej decyzji, w sytuacji gdy uchybienia przepisów postępowania tj. art. 7, 77 § 1 oraz 80 k.p.a. Organu I instancji powinny skutkować uchyleniem decyzji Prezydenta Miasta z dnia [...] grudnia 2021 r.
Wskazując na powyższe zarzuty: 1. na podstawie art. 106 § 3 p.p.s.a. skarżący wnieśli o przeprowadzenie uzupełniającego dowodu z odpisu księgi wieczystej nr [...] - na fakt zawarcia przez Inwestora z R.P.-B. i A.B. umowy współużytkowania wieczystego o podział nieruchomości do korzystania () w dniu [...] lipca 2022 r., w wyniku której doszło do zmiany w zakresie uprawnień Inwestora do dysponowania na cele budowlane działką [...] w stosunku do zakresu wynikającego z oświadczenia z dnia [...] lutego 2022 r., stanowiącego podstawę ustaleń przez Organ I i II Instancji, a która to zmiana nie była znana zarówno Skarżącym jak i Organom, 2. na podstawie art. 61 § 2 pkt 1 i § 3 p.p.s.a. skarżący wnieśli o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji, 3. na podstawie art. 145 §1 pkt 1 lit. b) i c) p.p.s.a. - o uchylenie w całości zaskarżonej decyzji oraz decyzji wydanej przez Organ I instancji z dnia [...] grudnia 2022 r. znak [...], 4. - o zasądzenie od Inwestora na rzecz Skarżących zwrotu kosztów postępowania według norm prawem przepisanych.
W uzasadnieniu skargi skarżący podnieśli, że Organ II instancji odnosząc się do zarzutów dotyczących błędnego uwzględnienia części działki [...] wskazał iż działka budowlana może być rozumiana jako kilka działek posiadających wyodrębnienie geodezyjne o ile inwestor wykaże uprawnienie do dysponowania dla wszystkich tak rozumianych działek, w takiej sytuacji nie uwzględnia się granic geodezyjnych pomiędzy działkami. Powyższe stanowisko nie budzi wątpliwości, Organ II instancji pomija jednak, że tytuł prawny Inwestora do działki [...] jest inny niż w przypadku działki [...]. Stan prawny obu działek i w konsekwencji wiązka jego uprawnień i ich trwałość na obu działkach kształtuje się odmiennie. Mianowicie Inwestor uprawnienie do wykorzystania na cele budowlane działki nr [...] wywodzi z dokumentów oświadczenia z dnia [...] czerwca 2021 roku złożonego przez właścicieli tej działki Państwa B.. Nie ulega wątpliwości, iż zakres zgody wynikającej z tego dokumentu obejmuje zgodę na wykonanie prac budowlanych niezbędnych do powstania domu jednorodzinnego na działce [...]. Całkowicie odmienny jest stan prawny działki nr [...] o powierzchni 0,0460 ha, która stanowi przedmiot współużytkowania wieczystego w udziale 1/2 przez Państwa B. oraz w udziale 1/2 przez R.P.-B. i A.B.. W odniesieniu do tej działki Inwestor opiera prawo do jej wykorzystania na cele budowlane na oświadczeniach z [...] czerwca 2021 r. Państwa B., która swoim zakresem obejmuje wykonanie drogi dojazdowej przez działkę [...] wraz z niezbędną infrastrukturą techniczną, a w przypadku Państwa B. na oświadczeniu z dnia [...] lutego 2022 r., która dotyczy: "dojazdu przez działkę [...], w zakresie niezbędnym do wykonania drogi dojazdowej oraz niezbędnej infrastruktury technicznej (w tym: przyłącza wod-kan, gaz, ciepło oraz przyłącze energetyczne, murki oporowe, wpusty odwadniające drogę itp.)". W przedłożonym przez inwestora projekcie budowlanym w części dotyczącej bilansu terenu Inwestor wskazał, że powierzchnia zamierzenia budowlanego wynosi łącznie 0,11 ha (tj. 1110,90 m2), z czego działka nr [...] na której zlokalizowany będzie projektowany budynek stanowi 0,088 ha, a działka nr [...] 0,023 ha, tj. ok. 1/2 działki. Według bilansu terenu powierzchnia biologicznie czynna wyniesie 358,52 m2 co stanowić będzie 32,3% projektowanej powierzchni zamierzenia budowlanego, a więc minimalny wskaźnik powierzchni biologicznie czynnej w wysokości 30% wydaje się być spełniony. Zdaniem skarżących powyższa kalkulacja bilansu terenu jest wadliwa, albowiem wykracza poza zakres zgody udzielonej na mocy oświadczenia z dnia [...] lutego 2022 roku przez współużytkowników działki [...] Państwa B.. W zakresie tego oświadczenie mieści się wyłącznie zgoda na zapewnienie po tej działce drogi dojazdowej i niezbędnej Infrastruktury technicznej. Zgoda współużytkowników nie obejmuje natomiast takiego zagospodarowania działki, które zapewnia wykorzystanie tej działki na teren biologicznie czynny. Przez pojęcie terenu biologicznie czynnego należy rozumieć teren o nawierzchni urządzonej w sposób zapewniający naturalną wegetację roślin i retencję wód opadowych, a także 50% powierzchni tarasów i stropodachów z taką nawierzchnią oraz innych powierzchni zapewniających naturalną wegetację roślin, o powierzchni nie mniejszej niż 10 m2 oraz wodę powierzchniową na tym terenie (§ 3 pkt 22 rozporządzenia). Skarżący podnieśli, że z treści tej definicji wynika, iż celem regulacji w zakresie wymogów zapewnienia minimalnego wskaźnika terenu biologicznie czynnego jest zagwarantowanie nieuszczelnionego sztuczną nawierzchnią obszaru pokrytego roślinnością I możliwości naturalnej retencji wód opadowych w celu rozwiązywania takich problemów, jak: hałas, mikroklimat lokalny, zanieczyszczenie powietrza i wód, fragmentacja krajobrazu, konieczność właściwego gospodarowania wodami deszczowymi oraz przetrwanie roślin i zwierząt. W świetle powyższego celem wymogu minimalnej powierzchni biologicznie czynnej jest ustabilizowanie zagospodarowania terenu w taki sposób, aby zamierzenie budowlane nie wyeliminowało całkowicie naturalnych cech biologicznych na obszarze. W tym stanie rzeczy pisemne oświadczenie z dnia [...] lutego 2022 r. Państwa B. obejmujące jedynie zgodę na wykonanie drogi dojazdowej oraz niezbędnej infrastruktury technicznej do działki [...] przez działkę [...], nie ustanawia żadnych zasad współkorzystania z działki [...], a tym bardziej nie gwarantuje, że 50% jej powierzchni będzie zapewniało teren biologicznie czynny w proporcji przyjętej przez Inwestora w bilansie terenu. W konsekwencji powyższego zgoda osób uprawnionych do dysponowania działka [...] nie obejmuje sposobu zagospodarowania tej działki, tym samym wynikający z bilansu udział terenu biologicznie czynnego ma charakter co najwyżej tymczasowy, nie wiadomo bowiem w jaki sposób współużytkownicy wieczyści ukształtują zagospodarowanie tej działki w przyszłości oraz nie wiadomo któremu ze współużytkowników przypadnie 0,023 ha działki [...]. Działka nr [...] nie posiadała dotychczas żadnych fizycznie wyodrębnionych części w rozumieniu cywilnym i każdy ze współużytkowników był uprawniony do korzystania z całości. Do użytkowania wieczystego należy w drodze analogii stosować przepisy o własności, a co użytkowania za tym idzie również przepisy o współwłasności (zob. Uchwała Sądu Najwyższego z dnia 13 lutego 1981 r., sygn. Ml CZP 72/80, LEX nr 2655). W tej sytuacji stosownie do art. 206 k.c. każdy ze współwłaścicieli jest uprawniony do współposiadania rzeczy wspólnej oraz do korzystania z niej w takim zakresie, jaki daje się pogodzić ze współposiadaniem i korzystaniem z rzeczy przez pozostałych współwłaścicieli. Powyższa zasada została rozwinięta w dalszym przepisie art. 207 k.c. Każdy ze współwłaścicieli, a zatem także współużytkowników wieczystych może posiadać i korzystać z całej rzeczy, bowiem jego prawo ma za przedmiot całą rzecz, nie zaś jej fizyczną część (zob. wyrok Sądu Najwyższego z dnia 27 kwietnia 2001 r., sygn. III CKN 21/99, Legalis Nr 54837). Stąd też uwzględnienie w bilansie terenu niewyodrębnionej w żaden sposób 50% działki [...] jest błędne, skoro nie można ustalić fizycznie jaka część tej działki będzie do tego przeznaczona. Inwestor nie jest bowiem uprawniony do korzystania z działki [...] z wyłączeniem innych współużytkowników jak również nie podzielono tej działki w sposób umożliwiający ustalenie fizycznych części działki. Skarżący podnieśli, że powyższy stan faktyczny w toku postępowania uległ istotnej zmianie, która nie została wzięta pod uwagę przez Organy obydwu Instancji. W dniu [...] lipca 2022 roku Państwo B. zawarli z R.P.-B. i A.B. umowę współużytkowników wieczystych o podziale nieruchomości do korzystania (quoad usum), a na podstawie postanowień tej umowy w dziale III księgi wieczystej [...] wpisano roszczenie Państwa B. z którego wynika, że są oni uprawnieni do korzystania z tej nieruchomości z wyłączeniem innych współużytkowników wieczystych oraz osób trzecich w zakresie powierzchni gruntu wyznaczonej od granicy działki ewidencyjnej nr [...] biegnącej przy granicy z działką ewidencyjną nr [...] do linii istniejącego ogrodzenia, którego przebieg opisuje mapa stanowiąca załącznik do tej umowy. W treści wpisu nie ujawniono powierzchni objętej wyłącznym uprawnieniem do korzystania z tej działki. Konsekwencją powstania nowej okoliczności jest niewątpliwie modyfikacja uprawnień Inwestora w zakresie jego uprawnienia do wykorzystania działki [...] na cele budowlane. W odniesieniu do poruszonego problemu, w ocenie skarżących, należy sięgnąć do orzecznictwa Sądu Najwyższego, który w dniu 13 lutego 1981 r. w sprawie o sygn. III CZP 72/80 podjął uchwałę następującej treści: "Jeżeli na podstawie umowy lub orzeczenia sądu określono sposób korzystania z terenu objętego użytkowaniem wieczystym przez przydzielenie każdemu ze współużytkowników wieczystych do używania ściśle określonej działki gruntu, użytkownik, który dokonał nakładu na przydzielonej mu działce, ma prawo do wyłącznego pobierania korzyści, jakie nakład ten przynosi". Ponadto, zdaniem skarżących, organom można również postawić zarzut błędnych ustaleń w zakresie uznania, że podjazd wyłożony kostką ażurową o powierzchni 100 m2 stanowi w 50% powierzchni biologicznie czynnej. Tego rodzaju ustalenie nie zostało poparte żadnym dokumentem z którego wynikałaby właściwość projektowanego rozwiązania budowlanego. W odniesieniu do projektowanego zadaszenia budynku Organy opierały ustalenia na dokumentach informacyjnych producenta, z których wynikają parametry projektowanego dachu, z kolei pomimo sformułowanych w tym zakresie zarzutów Skarżących Organy obu instancji zaniechały zbadania czy kostka ażurowa, którą Inwestora zamierza użyć zapewni 50% powierzchni biologicznie czynnej. Organ winien przeanalizować poszczególne czynności podane przez Inwestora i ustalić, czy sposób urządzenia drogi zapewni tzw. naturalną wegetację roślin. Powyższe oznacza, że w każdym przypadku ich zastosowania organy - nie opierając się wyłącznie na zapewnieniach producentów - powinny także zbadać, jaki jest sposób ich umocowania i posadowienia na gruncie i w jaki sposób ma być urządzony teren.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie.
Na podstawie art. 119 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j.: Dz. U. z 2022 r. poz. 329; dalej: "p.p.s.a.") sprawa została rozpoznana w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje.
Stosownie do treści art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j.: Dz. U. z 2022 r. poz. 2492) w zw. z art. 3 p.p.s.a., sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W ramach owej kontroli sąd administracyjny ocenia, nie będąc przy tym związany granicami skargi, czy przy wydawaniu zaskarżonego aktu nie naruszono reguł postępowania administracyjnego i czy prawidłowo zastosowano prawo materialne.
Sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie uchyla decyzję lub postanowienie w całości albo w części, jeżeli stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, bądź inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a.). Przy czym stosownie do art. 134 p.p.s.a. rozstrzygając daną sprawę sąd, co do zasady, nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi, może zastosować przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia (art. 135 p.p.s.a.). Natomiast w razie nieuwzględnienia skargi, sąd skargę oddala odpowiednio w całości albo w części (art. 151 p.p.s.a.).
Dokonując kontroli w powyższym zakresie Sąd stwierdził, że skarga jest częściowo zasadna.
Przedmiotem kontroli Sądu jest decyzja Wojewody z dnia [...] marca 2023 r. nr [...] utrzymująca w mocy decyzję Prezydenta Miasta z dnia [...] grudni 2022 r. nr [...] o zatwierdzeniu projektu budowlanego i udzieleniu pozwolenia na budowę. Przepisami prawa materialnego, które stanowią podstawę prawną zaskarżonej decyzji są przepisy ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane. W art. 32 - art. 35 tej ustawy zawarto regulacje dotyczące warunków wydania oraz trybu udzielenia pozwolenia na budowę i zatwierdzenia projektu budowlanego. Ze wskazanych przepisów p..b. wynika, że organ przy wydawaniu pozwolenia na budowę jest obowiązany jedynie do zbadania spełnienia przez inwestora wymagań o których mowa w art. 32 ust. 4 oraz 35 ust. 1 p.b. Jeśli zostały one spełnione organ nie może odmówić wydania decyzji o pozwoleniu na budowę. Jest to typowy przykład normy prawnej o charakterze związanym, kiedy organ nie ma żadnego "luzu decyzyjnego" i jeśli spełnione są przesłanki przewidziane wyżej powołanymi przepisami, to nie może wydać decyzji odmownej.
Stosownie do treści art. 32 ust. 4 p.b. pozwolenie na budowę może być wydane wyłącznie temu, kto:
1)złożył wniosek w tej sprawie w okresie ważności decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, jeżeli jest ona wymagana zgodnie z przepisami o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym;
1a)złożył wniosek w tej sprawie w okresie ważności pozwoleń, o których mowa w art. 23 ust. 1 i art. 26 ust. 1, oraz decyzji, o której mowa w art. 27 ust. 1 ustawy z dnia 21 marca 1991 r. o obszarach morskich Rzeczypospolitej Polskiej i administracji morskiej (Dz. U. z 2022 r. poz. 457, z późn. zm.), jeżeli są one wymagane;
2)złożył oświadczenie, pod rygorem odpowiedzialności karnej, o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane;
3) przedłożył decyzję Prezesa Urzędu Regulacji Energetyki o wyznaczeniu go operatorem systemu przesyłowego elektroenergetycznego lub gazowego lub operatorem systemu połączonego na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, jeżeli pozwolenie na budowę ma być wydane dla obiektu liniowego będącego siecią przesyłową elektroenergetyczną lub siecią przesyłową gazową, o których mowa w ustawie z dnia 10 kwietnia 1997 r. - Prawo energetyczne (Dz. U. z 2022 r. poz. 1385, z późn. zm.), lub dla obiektu liniowego będącego połączeniem z system elektroenergetycznym albo gazowym innego państwa.
W myśl art. 35 ust. 1 p.b. przed wydaniem decyzji o pozwoleniu na budowę lub odrębnej decyzji o zatwierdzeniu projektu zagospodarowania działki lub terenu oraz projektu architektoniczno-budowlanego organ administracji architektoniczno-budowlanej sprawdza:
1)zgodność projektu zagospodarowania działki lub terenu oraz projektu architektoniczno-budowlanego z:
a)ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego i innymi aktami prawa miejscowego albo decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu w przypadku braku miejscowego planu,
b)wymaganiami ochrony środowiska, w szczególności określonymi w decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach, o której mowa w art. 71 ust. 1 ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko,
c)ustaleniami uchwały o ustaleniu lokalizacji inwestycji mieszkaniowej;
2)zgodność projektu zagospodarowania działki lub terenu z przepisami, w tym techniczno-budowlanymi;
3)kompletność projektu zagospodarowania działki lub terenu oraz projektu architektoniczno-budowlanego, w tym dołączenie:
a)(uchylona),
b)(uchylona),
c)kopii zaświadczenia, o którym mowa w art. 12 ust. 7, dotyczącego projektanta i projektanta sprawdzającego,
d)(uchylona);
3a)dołączenie:
a)wymaganych opinii, uzgodnień, pozwoleń i sprawdzeń,
b)oświadczeń, o których mowa w art. 33 ust. 2 pkt 9 i 10;
4)posiadanie przez projektanta i projektanta sprawdzającego odpowiednich uprawnień budowlanych na podstawie:
a)kopii dokumentów, o których mowa w art. 34 ust. 3d pkt 1 - w przypadku uprawnień niewpisanych do centralnego rejestru osób posiadających uprawnienia budowlane,
b)danych w centralnym rejestrze osób posiadających uprawnienia budowlane - w przypadku uprawnień wpisanych do tego rejestru;
4a)przynależność projektanta i projektanta sprawdzającego do właściwej izby samorządu zawodowego na podstawie:
a)zaświadczenia, o którym mowa w art. 12 ust. 7 - w przypadku osób niewpisanych do centralnego rejestru osób posiadających uprawnienia budowlane,
b)danych w centralnym rejestrze osób posiadających uprawnienia budowlane - w przypadku osób wpisanych do tego rejestru.
Natomiast art. 35 ust. 5 stanowi, że organ administracji architektoniczno-budowlanej wydaje decyzję o odmowie zatwierdzenia projektu zagospodarowania działki lub terenu oraz projektu architektoniczno-budowlanego i wydania decyzji o pozwoleniu na budowę:
1) w przypadku niewykonania, w wyznaczonym terminie, postanowienia, o którym mowa w ust. 3;
2) w przypadku wykonywania robót budowlanych przed uzyskaniem decyzji o pozwoleniu na budowę;
3) jeżeli na terenie, którego dotyczy projekt zagospodarowania działki lub terenu, znajduje się obiekt budowlany, w stosunku do którego wydano ostateczną decyzję o nakazie rozbiórki.
Z przytoczonego powyżej przepisu art. 35 ust. 1 pkt 1a wynika obowiązek organu sprawdzenia zgodności projektu zagospodarowania działki lub terenu oraz projektu architektoniczno-budowlanego z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego i innymi aktami prawa miejscowego albo decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu w przypadku braku miejscowego planu.
Z akt niniejszej sprawy wynika, że nieruchomość na której planowana jest przedmiotowa inwestycja położona jest na terenie na którym obowiązuje miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego przyjęty uchwałą Rady Miasta z dnia 26 czerwca 2018 r. Nr LXIX.995.2018 w sprawie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego osiedla [...] oraz terenu sąsiadującego w [...]. Zgodnie z zapisami zawartymi w § 17 ust. 3 pkt 4 w.w. planu miejscowego dla terenu objętego planem określono minimalny wskaźnik powierzchni biologicznie czynnej jako - 30%.
Definicja pojęcia terenu biologicznie czynnego zawarta jest w rozporządzeniu w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (DZ.U.2022 poz. 1225) .Stosownie do treści § 3 pkt 22 rozporządzenia przez teren biologicznie czynny należy rozumieć teren o nawierzchni urządzonej w sposób zapewniający naturalną wegetację roślin i retencję wód opadowych, a także 50% powierzchni tarasów i stropodachów z taką nawierzchnią oraz innych powierzchni zapewniających naturalną wegetację roślin, o powierzchni nie mniejszej niż 10 m2, oraz wodę powierzchniową na tym terenie.
W badanej sprawie wykonanie drogi dojazdowej do garażu projektowane jest w 50% z kostki ażurowej, czyli - jak wynika z projektu budowlanego - na terenie o powierzchni 100 m2. W zakresie spornej między stronami kwestii - czy teren wyłożony kostką ażurową na w.w. powierzchni nieruchomości może być uznany za teren biologicznie czynny - Sąd uznał, że stan faktyczny sprawy nie został wyjaśniony w stopniu, który pozwalał na podjęcie rozstrzygnięcia. Wskazać należy, że w toku postępowania organy nie wyjaśniły, czy przyjęte w projekcie rozwiązanie w postaci wyłożenia terenu kostką ażurową może być uznane jako rozwiązanie umożliwiające naturalną wegetację roślin na tym terenie – tak jak wymaga tego warunek zawarty w definicji terenu biologicznie czynnego podanej w § 3 pkt 22 rozporządzenia. W tym zakresie organ odwoławczy ograniczył się do przytoczenia definicji pojęcia terenu biologicznie czynnego oraz powołując się na treść art. 35 p.b. stwierdził, że nie posiada możliwości ingerencji w zawartość merytoryczną projektu budowlanego. Stanowisko to jest błędne, bowiem jak wynika z przytoczonego powyżej przepisu p.b. obowiązkiem organu architektoniczno - budowlanego jest min. sprawdzenie zgodności projektu zagospodarowania działki lub terenu oraz projektu architektoniczno-budowlanego z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego i innymi aktami prawa miejscowego albo decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu w przypadku braku miejscowego planu, a zatem również w zakresie dotyczącym min. wskaźnika powierzchni biologicznie czynnej. Dodać należy, że również z samej treści projektu budowlanego przedmiotowego obiektu budowlanego nie wynika - czy sposób zagospodarowania działki poprzez zastosowanie kostki ażurowej zapewni zachowanie wskaźnika, o którym mowa w § 17 ust. 3 pkt 4 w.w. planu miejscowego.
Zdaniem Sądu w powyższym zakresie należy postawić organom zarzut niedostatecznego wyjaśnienia okoliczności sprawy tj. naruszenia przepisów art. 7 i 77 k.p.a. Rozstrzygnięcie tego zagadnienia wymagało od organu odniesienia się do zawartego w projekcie sposobu zagospodarowania terenu na wskazanej powierzchni gruntu. Zdaniem Sądu, o tym czy dany teren pokryty kostką ażurową może być zaliczony do terenu biologicznie czynnego przesądza sposób urządzenia danej nawierzchni. Pewną wskazówką może być okoliczność, że definicja terenu biologicznie czynnego umożliwia zaliczenie doń również 50% powierzchni tarasów i stropodachów z nawierzchnią (...) ziemną urządzoną w sposób zapewniający naturalną wegetację, nie mniej jednak niż 10 m2. terenu. Zatem betonowa powierzchnia tarasów czy stropodachów z urządzoną na niej nawierzchnią ziemną nie uniemożliwia uznania tych części budynków za teren biologicznie czynny z tym że w 50%. Zwrócić należy uwagę, że możliwość zaliczenia powierzchni wyłożonej określonym rodzajem kraty trawnikowej, czy płyty ażurowej do powierzchni biologicznie czynnej jest uzależniona od rodzaju i warstw jej podbudowy, a organ w każdym przypadku powinien zbadać sposób umieszczenia takiej kraty czy płyty w gruncie celem ustalenia czy istnieją warunki dla naturalnej wegetacji roślin. W analizowanej sprawie brak jest w aktach sprawy jakiegokolwiek materiału dowodowego umożliwiającego jednoznaczną ocenę co do sposobu urządzenia nawierzchni w postaci kostki ażurowej. Stwierdzone naruszenie art. 7 i 77 k.p.a. mogło mieć wpływ na wynik sprawy, skoro jak wynika z treści projektu inwestor zaplanował wielkość terenu biologicznie czynnego w minimalnej wartości określonej w planie, a zatem jakiekolwiek okoliczności skutkujące zmniejszeniem wielkości tego terenu mogły skutkować niezgodnością projektu z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego, co uniemożliwiało podjęcie decyzji pozytywnej dla inwestora.
W pozostałym zakresie zarzuty skargi nie były zasadne. W myśl art. 5 ust. 1 p.b. obiekt budowlany jako całość oraz jego poszczególne części, wraz ze związanymi z nim urządzeniami budowlanymi należy, biorąc pod uwagę przewidywany okres użytkowania, projektować i budować w sposób określony w przepisach, w tym techniczno-budowlanych, oraz zgodnie z zasadami wiedzy technicznej, zapewniając spełnienie określonych w tym przepisie warunków. Z kolei stosownie do treści § 3 pkt 1a rozporządzenia przez pojęcie - działka budowlana - należy rozumieć nieruchomość gruntową lub działkę gruntu, której wielkość, cechy geometryczne, dostęp do drogi publicznej oraz wyposażenie w urządzenia infrastruktury technicznej spełniają wymogi realizacji obiektów budowlanych wynikające z rozporządzenia, odrębnych przepisów i aktów prawa miejscowego. Z przytoczonego przepisu rozporządzenia wynika zatem, że w procesie budowlanym pojęcie "działka budowlana" należy rozumieć szeroko. W ocenie Sądu interpretując przytoczony przepis należy mieć na uwadze cywilistyczne znaczenie użytego w nim pojęcia "nieruchomość". Zgodnie z art. 46 § 1 kodeksu cywilnego nieruchomościami są części powierzchni ziemskiej stanowiące odrębny przedmiot własności (grunty), jak również budynki trwale z gruntem związane lub części takich budynków, jeżeli na mocy przepisów szczególnych stanowią odrębny od gruntu przedmiot własności. Uprawnione jest zatem stanowisko zgodnie z którym działką budowlaną może być pojedyncza działka gruntu lub kilka działek gruntu, pod warunkiem że spełnione zostały pozostałe wymogi określone w w.w. przepisie rozporządzenia. W wyroku z dnia 16 marca 2010 r. sygn. akt II OSK 411/09 Naczelny Sąd Administracyjny wskazał, że pojęcia "nieruchomość gruntowa" i "działka gruntu" nie są synonimiczne, zatem nie można ich utożsamiać, skoro wymieniono je odrębnie w treści definicji. Nadto jej brzmienie wskazuje na to, że "nieruchomość gruntowa" i "działka gruntu" są zwrotami szerszymi niż "działka budowlana", która jest kwalifikowaną "nieruchomością gruntową" lub "działką gruntu", bo spełniającą określone kryteria. Wobec takiego rozumienia pojęcia - "działka budowlana" - realizacja przedmiotowej inwestycji na działkach [...] nie narusza przepisów prawa budowalnego. W sprawie ustalono bezspornie, że dana nieruchomość (dz. nr [...] oraz dz. nr [...]) spełnia wymogi określone w § 3 pkt 1a rozporządzenia konieczne dla realizacji projektowanego budynku jednorodzinnego, który ma być posadowiony na dz. nr [...] (por. wyrok sygn. akt II SA/Po 435/20). Odmienne rozumienie omawianych przepisów prawa budowlanego godziłoby w wynikającą z art. 4 p.b. zasadę prawa do zabudowy nieruchomości gruntowej, które może doznać ograniczenia w ściśle określonych przypadkach.
Zgodnie z art. 32 ust. 4 pkt 2 p.b. pozwolenie na budowę może być wydane tylko temu, kto wykazał, że posiada prawo do dysponowania nieruchomością na cele budowlane. Przy czym ustawodawca nie wymaga, aby inwestor przedkładał dokumenty, z których wynika jeden z tytułów prawnych wskazanych w art. 3 pkt 11 p.b. Wystarczy, że wnioskodawca złoży, pod rygorem odpowiedzialności karnej, oświadczenie według urzędowego wzoru, że takie prawo posiada. Złożenie przez inwestora oświadczenia o posiadanym prawie dysponowania nieruchomością na cele budowlane, co do zasady zwalnia organy administracji z konieczności badania prawdziwości tego oświadczenia. Takie oświadczenie jest jednak tylko skuteczne, gdy z zebranego w sprawie materiału nie wynika wniosek przeciwny albo nie zachodzą wątpliwości co do jego zgodności z rzeczywistym stanem prawnym ( wyrok NSA sygn. akt II OSK 1950/21). Przepis art. 3 pkt 11 p.b. zawiera ustawową definicję prawa do dysponowania nieruchomością na cele budowlane - przez co należy rozumieć tytuł prawny wynikający z prawa własności, użytkowania wieczystego, zarządu, ograniczonego prawa rzeczowego albo stosunku zobowiązaniowego, przewidującego uprawnienia do wykonywania robót budowlanych. Przepis ten oznacza tylko tyle, że prawo do dysponowania nieruchomością nie zostało ograniczone wyłącznie do wykazania tytułu prawnego wynikającego z prawa własności, użytkowania wieczystego, zarządu, ale obejmuje też ograniczone prawo rzeczowe oraz stosunek zobowiązaniowy, przewidujący uprawnienie do wykonywania robót budowlanych. Tak szeroki zakres wykazania prawa do dysponowania nieruchomością obejmuje wyrażenie zgody na wykonywanie robót budowlanych. W wyroku z dnia 12 lipca 2017 r. sygn.. akt II OSK 2316/16 Naczelny Sąd Administracyjny wyraził stanowisko, zgodnie z którym błędny jest pogląd, że umowa przedwstępna oraz promesa zawarcia umowy użytkowania gruntu nie może stanowić prawa do dysponowania nieruchomością na cele budowlane. Jak wynika z art. 3 pkt 11 p.b. tytuł prawny do dysponowania nieruchomością może wynikać z każdego stosunku zobowiązaniowego, pod warunkiem jedynie że przewiduje w swojej treści uprawnienie do wykonywania robót budowlanych. Zawężanie zatem stosunków zobowiązaniowych, o których mowa w tym przepisie, do np. "obligacyjnej umowy definitywnej, która realizuje zamierzony przez strony cel gospodarczy" nie znajduje w nim uzasadnienia. W orzecznictwie wskazuje się również, że prawo do dysponowania nieruchomością na cele budowlane nie może wynikać z warunkowej zgody współwłaściciela nieruchomości, gdyż decyzja o pozwoleniu na budowę wydana w oparciu o taki tytuł musiałaby też być wydana pod warunkiem, co jest niedopuszczalne. Zgoda właściciela (współwłaściciela) nieruchomości na dysponowanie nią na cele budowlane, udzielona inwestorowi i wykazana przez tego jako prawo do dysponowania nieruchomością na cele budowlane (art. 32 ust. 4 pkt 2 p.b.), nie może być warunkowa (por. wyrok sygn. akt II SA/Lu 631/20).
W ocenie Sądu, przedłożone w sprawie oświadczenia współużytkowników wieczystych nieruchomości, tj. M.B. i U.B. oraz R.P.- B. i A.B., mogły stanowić dowód na okoliczność prawa inwestora do dysponowania nieruchomością na cele budowlane. Jednakże w sprawie zasadnym było wyjaśnienie oraz ustosunkowanie się do zastrzeżenia jakie zamieszczone zostało w oświadczeniu z dnia [...] lutego 2022 r. złożonym przez R.P.- B. i A.B., które dotyczyło braku poważnienia inwestora do naruszania istniejącego na działce [...] murowanego ogrodzenia dzielącego działkę [...] na dwie części. W szczególności należało wyjaśnić, czy - ewentualnie w jakim zakresie - dokonane zastrzeżenie będzie miało wpływ na projektowany obiekt budowlany. Ponadto w sprawie należało uwzględnić oraz odnieść się do okoliczności zawarcia przez współużytkowników wieczystych umowy dnia [...] lipca 2022 r. o podział nieruchomości do korzystania (por. wpis w [...]). W okolicznościach sprawy koniecznym był przeprowadzenie przez organ orzekający oceny wpływu w.w. umowy na złożone w sprawie oświadczenie o zgodzie na dysponowanie nieruchomością na cele budowlane. Powyższa okoliczność nie została w sprawie uwzględniona.
Jak wyżej wskazano zgoda na dysponowanie nieruchomością na cele budowlane nie może być udzielona pod określonymi warunkami. W pozostałym zakresie Sąd argumentacji skargi nie podziela. Odnosząc się do stanowiska skarżącego trzeba bowiem zauważyć, że wniosek o udzielenie pozwolenia na budowę i zatwierdzenie projektu budowlanego rozpatrywany jest w oparciu o przepisy ustawy Prawo budowlane, która w sposób ścisły określa przesłanki odmowy wydania decyzji w tym przedmiocie.
Z powyższych względów Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit "c" p.p.s.a. zaskarżona decyzja została uchylona ( pkt I sentencji wyroku).
Na podstawie art. 58 § 1 pkt 3 p.p.s.a. skarga wniesiona przez K.F. została odrzucona z powodu nieuiszczenia należnego wpisu sądowego od skargi. Zarządzeniem z dnia 23 maja 2023 r. wezwano pełnomocnika skarżącego K.F. do uiszczenia wpisu sądowego od skargi w kwocie 500 zł. Wezwanie zawierało pouczenie, że czynności powyższych należy dokonać w terminie 7 dni od dnia doręczenia wezwania, pod rygorem odrzucenia skargi. W zakreślonym terminie pełnomocnik skarżącego K.F. przesłał do Sądu kserokopię bankowego przelewu kwoty 500 zł tytułem wpisu sądowego, który został uiszczony przez M.F. do sprawy sygn. akt II SAS/Go 289/23. W zakreślonym terminie skarżący K.F. nie uiścił należnego wpisu od skargi w kwocie 500 zł. Wskazać przy tym należy, że skarga wniesiona przez M.F. oraz przez K.F. podlega odrębnym wpisom sądowym, bowiem każdy ze skarżących dochodzi swych praw na podstawie odrębnych stosunków prawnych wynikających z prawa własności różnych nieruchomości ( dz. nr [...]).
Przepis z art. 230 p.p.s.a. stanowi, że od pism wszczynających postępowanie przed sądem administracyjnym w danej instancji pobiera się wpis stosunkowy lub stały (§ 1), a w dalszej swojej części wyjaśnia, że pismem, o których mowa w § 1 jest m.in. skarga (§ 2). Przywołana wyżej regulacja określa więc wpis jako opłatę sądową, przy czym ustawodawca zastrzega poprzez treść art. 220 § 1 (zd. pierwsze), że brak opłaty pozbawia Sąd możliwości podjęcia jakiejkolwiek czynności na skutek pisma, którego ten brak dotyczy. Tym samym zgodnie z przyjętymi standardami proceduralnymi brak opłaty sądowej w formie wpisu traktowany jest jako szczególny brak formalny skargi (fiskalny brak), którego stwierdzenie obliguje Sąd do wezwania strony skarżącej do uiszczenia wpisu w podanej kwocie, w ustawowym terminie siedmiu dni od dnia doręczenia wezwania pod rygorem odrzucenia skargi. Taki bowiem skutek zaniechania w tym zakresie ustala przepis art. 220 § 3 p.p.s.a.
W niniejszej sprawie skarżący K.F. pomimo wezwania Sądu ze wskazaniem określonego rygoru, nie uiścili w zakreślonym, ustawowym terminie 7 dni należnego wpisu od skargi. Stwierdzenie powyższego obligowało Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wlkp. do odrzucenia skargi K.F. (pkt II sentencji wyroku). Wyjaśnić przy tym należy, że po odrzuceniu skargi K.F. przysługuje w sprawie status uczestnika postępowania.
O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 200 i 205 § 2 ww. ustawy. W skład zasądzonej wyrokiem kwoty wchodzi uiszczony przez skarżącego M.F. wpis od skargi w wysokości 500 zł, kwota wynagrodzenia pełnomocnika oraz kwota opłaty skarbowej od pełnomocnictwa (pkt III sentencji wyroku).