II SA/Gl 1320/23

SENTENCJA Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Grzegorz Dobrowolski (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Tomasz Dziuk, Sędzia WSA Stanisław Nitecki, , po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 6 grudnia 2023 r. sprawy ze skargi R. R. (R.) na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Katowicach z dnia 22 czerwca 2023 r. nr SKO.PS/41.5/580/2023/12388 w przedmiocie odmowy skierowania do domu pomocy społecznej oddala skargę. UZASADNIENIE Pismem z dnia 20 lutego 2023 r. R. R. zwróciła się do Prezydenta Miasta B. o skierowanie jej do Domu Pomocy Społecznej "[...]" w K. z powodu trudnej sytuacji zdrowotnej. Podniosła, że jest osobą samotną i potrzebuje opieki, ma siostrę i brata, mieszkających w K., dlatego ubiega się o umieszczenie w DPS w K. Do wniosku dołączyła zaświadczenie, w którym wskazano, że wymaga ona całodobowej opieki okresowo, stan zdrowia uzasadnia skierowanie jej do domu pomocy społecznej, wskazano typ domu pomocy społecznej dla osób w podeszłym wieku, rozpoznanie choroby zasadniczej: [...], [...], [...] ([...]), [...], [...], [...] ([...]), [...], [...] oraz [...]. Natomiast w opinii dotyczącej sprawności psychofizycznej osoby ubiegającej się o skierowanie do domu pomocy społecznej wskazano, że chodzi ona samodzielnie, nie wymaga pomocy osób drugich ani sprzętu rehabilitacyjnego, nie wymaga tez pomocy osób drugich w codziennym funkcjonowaniu, może pozostać w dotychczasowym środowisku, ani wiek, ani stan zdrowia nie uzasadnia skierowania do DPS. W sprawie zostały przeprowadzony wywiad środowiskowy. W jego trakcie ustalono, że wnioskodawczyni prowadzi samodzielne gospodarstwo domowe i utrzymuje się z emerytury ZUS w wysokości 2.335,00 zł. Jest osobą, która funkcjonuje samodzielnie, bez wsparcia osób drugich, nie wymaga pomocy w podstawowych czynnościach samoobsługowych, takich jak: ubieranie, mycie, kąpiel, spożywanie posiłków, robienie zakupów, załatwianie spraw urzędowych oraz przygotowanie ciepłego posiłku. Przemieszcza się samodzielnie, nie wymaga korzystania z pomocy sprzętu. Po wyjaśnieniu wszystkich okoliczności sprawy Prezydent Miasta B. decyzją z dnia 9 maja 2023 r. nr [...] odmówił żądaniu strony. Wskazał, że nie stwierdzono zasadności skierowania i zapewnienia wnioskodawczyni całodobowej opieki w domu pomocy społecznej, gdyż nie spełniona został przesłanka określona w art. 54 ust 1 ustawy o pomocy społecznej. Jest nią konieczność zapewnienia stałej całodobowej opieki i jednocześnie brak możliwości zapewnienia pomocy usługowej. Wsparcie w postaci usług opiekuńczych, może zapewnić stronie pomoc w czynnościach, których nie może ona wykonać samodzielnie z uwagi na stan zdrowia, o czym została poinformowana w trakcie przeprowadzenia wywiadu środowiskowego, jednakże na taką formę wsparcia nie wyraziła ona zgody. Odwołanie od tej decyzji złożyła jej adresatka. Podniosła, że według niej i lekarza wymaga umieszczenia w domu pomocy społecznej ze względu na wiek i stan zdrowia. Leczy się u lekarzy specjalistów: kardiologa, laryngologa, okulisty, gastrologa, neurochirurga naczyniowego. Do odwołania dołączyła wypisy z izby przyjęć leczenia szpitalnego oraz wyniki badań. Nadmieniła, że nie posiada męża ani dzieci, które mogłyby się nią zaopiekować. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Katowicach zaskarżoną obecnie decyzją utrzymało rozstrzygnięcie organu I instancji w mocy. Wskazało, że stosownie do postanowień przepisu art. 54 ust. 1 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej osobie wymagającej całodobowej opieki z powodu wieku, choroby lub niepełnosprawności, niemogącej samodzielnie funkcjonować w codziennym życiu, której nie można zapewnić niezbędnej pomocy w formie usług opiekuńczych, przysługuje prawo do umieszczenia w domu pomocy społecznej. W przedmiotowej sprawie, skład orzekający Kolegium podzielił stanowisko organu I instancji wyrażone w zaskarżonej decyzji odnośnie braku podstaw - na obecną chwilę - do skierowania strony do domu pomocy społecznej, a to z tego powodu, że większość czynności jest w stanie wykonywać samodzielnie i jeśli wymaga pomocy to tylko częściowej, co jej zaproponowano w formie usług opiekuńczych, na które nie wyraziła zgody, twierdząc, że nie wymaga wsparcia w codziennym funkcjonowaniu. Kolegium podkreśliło, że w myśl cytowanego art. 54 ust. 1 ustawy o pomocy społecznej prawo do umieszczenia w domu pomocy społecznej przysługuje w razie niemożności zapewnienia niezbędnej pomocy w formie usług opiekuńczych, a zatem dopiero po wyczerpaniu tej możliwości strona mogłaby być skierowana do domu pomocy społecznej. Dom pomocy społecznej jest placówką przeznaczoną dla osób najbardziej tego potrzebujących, znajdujących się w skomplikowanej sytuacji życiowej, dla których po wyczerpaniu wszystkich możliwości pomocy dostępnych w środowisku jedynym wyjściem staje się umieszczenie w placówce stałego pobytu zapewniającej całodobową opiekę i pielęgnację. Strona odmówiła pomocy w formie usług opiekuńczych zaproponowanej przez pracownika socjalnego, która jest pierwsza w kolejności jeśli chodzi o pomoc osobom niepełnosprawnym i starszym. Dopiero gdyby korzystanie z tej formy pomocy w krótkim czasie, chociażby jednego miesiąca okazało się niewystarczające, możliwe jest skierowanie osoby wymagającej całodobowej opieki, nie mogącej samodzielnie funkcjonować i wymagającej pomocy i opieki osoby drugiej w codziennych czynnościach życiowych do domu pomocy społecznej. Jednakże biorąc pod uwagę fakt, że strona nie wykorzystała w pierwszej kolejności pomocy w formie usług opiekuńczych czy specjalistycznych usług opiekuńczych, nie można stwierdzić, czy pomoc ta byłaby dla niej wystarczająca, czy też nie, dlatego skierowanie strony do domu pomocy społecznej na obecnym etapie byłoby przedwczesne. Skargę na te decyzję do tutejszego Sądu złożył jej adresatka. Domagając się zmiany bądź uchylenia decyzji SKO w Katowicach podniosła argumentację zbieżną z tą, przytoczoną w odwołaniu od decyzji organu I instancji. Odpowiadając na skargę organ administracji wniósł o jej oddalenie podtrzymując swe dotychczasowe stanowisko. Dodatkowym pismem z dnia 20 września 2023 r. profesjonalna pełnomocnik skarżącej podniosła dodatkowo zarzuty naruszenia w sprawie: - art. 7 kpa poprzez brak prawidłowej weryfikacji przesłanek umieszczenia w domu pomocy społecznej i oparciu się w głównej mierze na oświadczeniu skarżącej w tym zakresie oraz poprzez brak zaprezentowania skarżącej innych usług opiekuńczych, - art. 54 ust. 1 ustawy o pomocy społecznej poprzez jego niezastosowanie i wydanie decyzji odmawiającej umieszczenia w domu pomocy społecznej z powodu przesłanki nie zawartej w przepisie czyli stałej całodobowej opieki. Wniosła również o zasądzenie kosztów postępowania oraz o przeprowadzenie dowodu z opinii biegłego lekarza na fakt, czy na chwilę obecną skarżąca wymaga całodobowej stałej opieki i czy jej stan zdrowia uzasadnia skierowanie do domu pomocy społecznej. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje: Zgodnie z treścią art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2023 r. poz. 1634, dalej: p.p.s.a.) sąd administracyjny sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej, a stosownie do art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych ( Dz.U. 2022 r., poz. 2492) kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Z wymienionych przepisów wynika, że sąd bada legalność zaskarżonego aktu, czy jest on zgodny z prawem materialnym, określającym prawa i obowiązki stron oraz z prawem procesowym, regulującym postępowanie przed organami administracji publicznej. Przedmiotem kontrolowanego rozstrzygnięcia jest odmowa skierowania skarżącej do wskazanego przez nią domu pomocy społecznej. Zgodnie z art. 54 ust 1 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (Dz. U. z 2023 r., poz. 901) "osobie wymagającej całodobowej opieki z powodu wieku, choroby lub niepełnosprawności, niemogącej samodzielnie funkcjonować w codziennym życiu, której nie można zapewnić niezbędnej pomocy w formie usług opiekuńczych, przysługuje prawo do umieszczenia w domu pomocy społecznej". Organ rozpatrujący wniosek o przyznanie prawa do umieszczenia w domu pomocy społecznej ma obowiązek zebrać materiał dowodowy oraz wyjaśnić na jego podstawie czy osoba ubiegająca się o takie świadczenie spełnia następujące materialne przesłanki, a mianowicie: 1) osoba, której wniosek dotyczy wymaga całodobowej opieki z powodu wieku, choroby lub niepełnosprawności, 2) osoba ta nie może samodzielnie funkcjonować w codziennym życiu, 3) osobie tej nie można zapewnić niezbędnej pomocy w formie usług opiekuńczych. - przy czym orzeczenie o umieszczeniu w domu pomocy społecznej wymaga łącznego spełnienia wyżej wyliczonych przesłanek. W świetle analizowanego przepisu ani posiadanie określonych schorzeń, ani wiek przez zainteresowaną osobę orzeczenia o niepełnosprawności, ani też jej subiektywne przekonanie i wola uzyskania tej formy pomocy nie są okolicznościami wystarczającymi do jej przyznania. Przede wszystkim mieć trzeba na uwadze, że umieszczenie w domu pomocy społecznej, jak wynika to z systematyki chociażby art. 36 pkt 2 ustawy, jest ostatecznością. Przenosząc powyższe na grunt rozpatrywanej sprawy należy uznać, że rozstrzygnięcia organów administracji są prawidłowe. Skarżąca jest osobą w podeszłym wieku i cierpi na wiele schorzeń. Jak jednak wynika z zebranego w sprawie materiału dowodowego (w tym oświadczeń strony) jest w pełni samodzielna. Z dokonanych ustaleń nie wynika w żaden sposób, iż wymaga ona całodobowej opieki i nie może samodzielnie funkcjonować. Bez wątpienia może ona potrzebować wsparcia, w niektórych czynnościach, ale to może zostać zapewnione poprzez odpowiednio dostosowane usługi opiekuńcze. W sprawie nie zaistniała zatem przesłanka, o której mowa w art. 54 ust. 1 ustawy. Zrzuty skargi nie są uzasadnione. W sprawie wyjaśniono stan faktyczny w stopniu wystarczającym do ustalenia, czy zaistniała przesłanka przewidziana w art. 54 ust. 1 ustawy. Z tego też powodu zbędne jest przeprowadzanie dowodu z opinii biegłego. Odnosząc się do "niewystarczającego" poinformowania skarżącej o charakterze i zakresie usług opiekuńczych Sąd zauważa, że nic nie stoi na przeszkodzie by wnioskodawczyni o przyznanie takich usług wystąpiła. Z tych względów na podstawie art. 151 orzeczono jak w sentencji.