II SAB/Gd 3/24

SENTENCJA Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący: Asesor WSA Justyna Dudek-Sienkiewicz po rozpoznaniu w dniu 7 marca 2024 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi B. J. na bezczynność Wojewody Pomorskiego w sprawie prowadzenia postępowania wywłaszczeniowego postanawia: odrzucić skargę. UZASADNIENIE Pismem z dnia 19 sierpnia 2023 r. B. J. wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku skargę na "nienadanie biegu skardze na postępowanie wywłaszczeniowe Starosty Słupskiego" przez Wojewodę Pomorskiego. W odpowiedzi na skargę Wojewoda Pomorski wskazał, że pismem z dnia 2 grudnia 2022 r. B. J. złożyła wniosek o "stwierdzenie nieważności postępowania wywłaszczeniowego Starosty Słupskiego". W odpowiedzi na powyższe, pismem z dnia 12 grudnia 2022 r. Wojewoda Pomorski wyjaśnił m.in., że art. 156 § 1 ust. 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (j. t. Dz. U. z 2023 r. poz. 775 ze zm., dalej "Kpa"), który stanowi, iż "organ administracji publicznej stwierdza nieważność decyzji, która (...) wydana została bez podstawy prawnej łub z rażącym naruszeniem prawa", dotyczy stwierdzenia nieważności decyzji administracyjnej, a nie postępowania administracyjnego. Pismem z dnia 18 kwietnia 2023 r. B. J. złożyła pismo zatytułowane "skarga na bezpodstawne postępowanie Starosty Słupskiego w sprawie zamiaru wywłaszczenia mnie (...)". Pismem z dnia 23 maja 2023 r. Wojewoda Pomorski odpowiedział na zarzuty w zakresie postępowania wywłaszczeniowego, wskazując, że do dnia dzisiejszego nie zostało wydane żadne rozstrzygnięcie w przedmiocie wywłaszczenia nieruchomości oznaczonej jako działka nr [...], położonej w obrębie K., gmina K. Ocena postępowania wywłaszczeniowego może zostać dokonana w postępowaniu odwoławczym, które może dopiero zostać zainicjowane przez odwołującą się stronę ale dopiero po wydaniu decyzji przez Starostę Słupskiego, wykonującego zadanie z zakresu administracji rządowej. Wojewoda podkreślił też, że nie może ingerować w merytoryczne działania organu I instancji w trakcie prowadzonego przez niego postępowania w sprawie wywłaszczenia nieruchomości. Reasumując, pismo zatytułowane "skarga" z dnia 18 kwietnia 2023 r. "na bezpodstawne postępowanie Starosty Słupskiego w sprawie zamiaru wywłaszczenia mnie" oraz pismo z dnia 19 sierpnia 2023 r. "na nienadanie biegu mojej skardze na postępowanie wywłaszczeniowe Starosty Słupskiego" nie stanowią skargi złożonej w toku postępowania administracyjnego prowadzonego przed Wojewodą Pomorskim gdyż przed Wojewodą Pomorskim nie toczy się żadne postępowanie w sprawie wywłaszczenia działki nr [...]. Natomiast organ II instancji nie ma żadnych podstaw do ingerencji w toczące się aktualnie postępowanie wszczęte przez organ I instancji, zgodnie z przepisami prawa na wniosek Konserwatora Zabytków. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga podlega odrzuceniu jako nienależąca do właściwości sądów administracyjnych. Zgodnie z art. 58 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz.U. z 2022 r., poz. 329, dalej: "p.p.s.a."), sąd odrzuca skargę, jeżeli sprawa nie należy do właściwości sądu administracyjnego (§ 1 pkt 1). Sąd odrzuca skargę postanowieniem. Odrzucenie skargi może nastąpić na posiedzeniu niejawnym (§ 3). Zakres właściwości sądów administracyjnych reguluje art. 3 P.p.s.a., zgodnie z którym sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie (§ 1), a kontrola ta obejmuje (§ 2) orzekanie w sprawach skarg na: 1) decyzje administracyjne; 2) postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty; 3) postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które przysługuje zażalenie; 4) inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, z wyłączeniem aktów lub czynności podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2021 r. poz. 735, 1491 i 2052), postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2021 r. poz. 1540, 1598, 2076 i 2105), postępowań, o których mowa w dziale V w rozdziale 1 ustawy z dnia 16 listopada 2016 r. o Krajowej Administracji Skarbowej (Dz. U. z 2021 r. poz. 422, z późn. zm.), oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw; 4a) pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawane w indywidualnych sprawach, opinie zabezpieczające i odmowy wydania opinii zabezpieczających; 5) akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej; 6) akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone w pkt 5, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej; 7) akty nadzoru nad działalnością organów jednostek samorządu terytorialnego; 8) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a; 9) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach dotyczących innych niż określone w pkt 1-3 aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego oraz postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw. Sądy administracyjne orzekają także w sprawach sprzeciwów od decyzji wydanych na podstawie art. 138 § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (art. 3 § 2a P.p.s.a.) oraz w sprawach, w których przepisy ustaw szczególnych przewidują sądową kontrolę, i stosują środki określone w tych przepisach (art. 3 § 3 P.p.s.a.). Powyższe wyliczenie stanowi katalog zamknięty, z czego a contrario należy wnioskować, że sprawy dotyczące aktów lub czynności w nim niewymienionych nie są objęte właściwością sądów administracyjnych, zatem zgodnie z art. 58 § 1 pkt 1 p.p.s.a. skargi w tym przedmiocie podlegają odrzuceniu. Kontroli legalności w niniejszej sprawie skarżąca poddała bezczynność Wojewody Pomorskiego polegającą, jej zdaniem, na nienadaniu biegu jej skardze na postępowanie wywłaszczeniowe. Jak wynika z odpowiedzi na skargę i akt sprawy, postępowanie wywłaszczeniowe toczy się przed Starostą Słupskim, a nie przed Wojewodą Pomorskim. Pisma skarżącej kierowane do Wojewody Pomorskiego na działania Starosty Słupskiego można potraktować wyłącznie w kategorii skargi, o jakiej mowa w art. 227 k.p.a. Zgodnie z tym przepisem, przedmiotem skargi wniesionej w trybie uregulowanym w Dziale VIII k.p.a. może być w szczególności zaniedbanie lub nienależyte wykonywanie zadań przez właściwe ograny albo przez ich pracowników, naruszenie praworządności lub interesów skarżących, a także przewlekłe lub biurokratyczne załatwianie spraw. Załatwienie zaś takiej skargi następuje na podstawie art. 238 § 1 k.p.a., przez zawiadomienie o sposobie załatwienia skargi, które stanowi prawną formę działania organu administracji, będącą czynnością materialno-techniczną. Organy właściwe do rozpoznania skarg z art. 227 k.p.a., wymienia art. 229 k.p.a. Należy podkreślić, że określony w art. 3 § 2 p.p.s.a. katalog aktów lub czynności organów administracji, które można zaskarżyć do sądu administracyjnego, wyklucza możliwość dokonywania kontroli przez ten sąd tzw. skarg powszechnych, składanych w trybie art. 227 k.p.a., albowiem postępowanie to nie jest zakończone jednym z aktów, o którym mowa w powołanym przepisie. Powyższe stanowisko znajduje swoje potwierdzenie w ugruntowanym orzecznictwie sądów administracyjnych. Podsumowując, należy stwierdzić, że sąd administracyjny nie jest właściwy do rozpoznawania skarg powszechnych, w rozumieniu działu VIII k.p.a., a więc skarg związanych z krytyką nienależytego wykonywania zadań przez właściwe organy albo przez ich pracowników (art. 227 i następne k.p.a.), ponieważ sprawy te nie zostały poddane jego kontroli ani na podstawie art. 3 p.p.s.a., ani na podstawie przepisów ustaw szczególnych. Powyższe skutkuje stwierdzeniem niedopuszczalności skargi i jej odrzuceniem na podstawie art. 58 § pkt 1 p.p.s.a.