I OZ 500/23

SENTENCJA Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Piotr Niczyporuk po rozpoznaniu w dniu 14 listopada 2023 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia E. Z. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie z 7 września 2023 r., sygn. akt II SA/Sz 674/23 o odrzuceniu skargi w sprawie ze skargi E. Z. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia 25 maja 2023 r. nr SKO.4110.1535.2023 w przedmiocie uchylenia, w wyniku wznowienia postępowania, decyzji przyznającej zasiłek celowy oraz odmowy przyznania zasiłku celowego postanawia: oddalić zażalenie. UZASADNIENIE Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie (dalej: Sąd I instancji), postanowieniem z 7 września 2023 r., sygn. akt II SA/Sz 674/23, powołując się na art. 58 § 1 pkt 3 i § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2023 r. poz. 259, dalej: "p.p.s.a."), odrzucił skargę E. Z. (dalej: Skarżący) decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z 25 maja 2023 r. nr SKO.4110.1535.2023 w przedmiocie uchylenia, w wyniku wznowienia postępowania, decyzji przyznającej zasiłek celowy oraz odmowy przyznania zasiłku celowego. Sąd stwierdził, że Skarżący pomimo wezwania doręczonego stronie w trybie doręczenia zastępczego nie uzupełnił braku formalnego skargi poprzez wskazanie numeru PESEL, co w konsekwencji uniemożliwiło nadanie skardze dalszego biegu. Zażalenie na powyższe postanowienie złożył Skarżący, wnosząc o uchylenie zaskarżonego postanowienia. Jednocześnie Skarżący podał swój numer PESEL oraz wniósł o przywrócenie terminu, wskazując na wystąpienie nadzwyczajnych okoliczności związanych z utratą możliwości kierowania własnymi sprawami z powodu ograniczeń ruchomości. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 57 § 1 p.p.s.a. skarga powinna czynić zadość wymaganiom pisma w postępowaniu sądowym. Pismo procesowe strony powinno spełniać określone warunki formalne, bez których nie można mu nadać prawidłowego biegu. Wymogi formalne składanych pism uregulowane zostały w art. 46 p.p.s.a. Stosownie do art. 46 § 2 pkt 1 lit. b p.p.s.a., poza elementami wymienionymi w § 1 tego przepisu pismo strony powinno ponadto zawierać, w przypadku, gdy jest pierwszym pismem w sprawie – numer PESEL strony wnoszącej pismo, będącej osobą fizyczną oraz numer PESEL jej przedstawiciela ustawowego, jeżeli są obowiązani do jego posiadania albo posiadają go, nie mając takiego obowiązku. Numer PESEL jest więc obligatoryjnym elementem skargi jako pierwszego pisma w sprawie. Wynika to wprost z cytowanych przepisów p.p.s.a. Natomiast w sytuacji, gdy brak jest jednego z elementów pisma wymienionych w art. 46 p.p.s.a., obowiązkiem sądu, zgodnie z art. 49 § 1 p.p.s.a., jest wezwanie strony do uzupełnienia lub poprawienia pisma w terminie siedmiu dni pod rygorem pozostawienia pisma bez rozpoznania, chyba że ustawa stanowi inaczej. Takim przepisem szczególnym jest art. 58 § 1 pkt 3 p.p.s.a. Zgodnie z jego treścią, sąd odrzuca skargę, jeżeli w wyznaczonym terminie nie uzupełniono jej braków formalnych. Powyższe przepisy mają charakter bezwzględnie obowiązujący, a zatem w przypadku nieuzupełnienia przez stronę skarżącą braków formalnych skargi w wyznaczonym terminie, sąd zobowiązany jest do odrzucenia skargi. Przenosząc powyższe rozważania na grunt niniejszej sprawy, wskazać należy, że bezsporne jest, że skarga złożona przez Skarżącego dotknięta była brakiem formalnym, tj. nie zawierała numeru PESEL Skarżącego. W tej sytuacji słusznie wezwano Skarżącego, pismem z 1 sierpnia 2023 r. do uzupełnienia braku formalnego skargi w terminie 7 dni pod rygorem odrzucenia skargi. W rozpoznawanej sprawie poza sporem pozostaje także ustalenie, że Skarżący nie uzupełnił w terminie braku formalnego skargi. Wezwanie do usunięcia braku formalnego skargi zostało wysłane na adres wskazany w skardze. Do skutecznego doręczenia pisma wzywającego do uzupełnienia braku formalnego skargi doszło w trybie doręczenia zastępczego, o którym stanowi art. 73 § 1 p.p.s.a. Zgodnie z tym przepisem w razie niemożności doręczenia pisma w sposób przewidziany w art. 65 -72, pismo składa się na okres czternastu dni w placówce pocztowej albo w urzędzie gminy, dokonując jednocześnie zawiadomienia określonego w § 2. Zgodnie zaś z art. 73 § 2 p.p.s.a. zawiadomienie o złożeniu pisma wraz z informacją o możliwości jego odbioru w placówce pocztowej albo w urzędzie gminy w terminie siedmiu dni od dnia pozostawienia zawiadomienia, umieszcza się w oddawczej skrzynce pocztowej, a gdy to nie jest możliwe, na drzwiach mieszkania adresata lub w miejscu wskazanym jako adres do doręczeń, na drzwiach biura lub innego pomieszczenia, w którym adresat wykonuje swoje czynności zawodowe. W przypadku niepodjęcia pisma w terminie, o którym mowa w § 2, pozostawia się powtórne zawiadomienie o możliwości odbioru pisma w terminie nie dłuższym niż czternaście dni od dnia pierwszego zawiadomienia o złożeniu pisma w placówce pocztowej albo w urzędzie gminy (art. 73 § 3). Stosownie do art. 73 § 4 doręczenie uważa się za dokonane z upływem ostatniego dnia okresu, o którym mowa w § 1. Ww. przepisy stwarzają możliwość skorzystania przez sąd administracyjny z instytucji tzw. "fikcji" doręczenia. Oznacza to, że pismo "fizycznie" nie dociera do adresata, ale doręczyciel podejmuje odpowiednie, przewidziane powołanymi przepisami, próby doręczenia przesyłki, o czym informuje sąd w postaci właściwych adnotacji na zwróconej do nadawcy przesyłce. W takiej sytuacji sąd może ustalić, że pismo zostało skutecznie doręczone. Domniemanie to może zostać obalone przez stronę jeśli wykaże, że nie zostały zachowane warunki skuteczności doręczenia zastępczego. Mając powyższe na uwadze wskazać należy, że z koperty, jak również ze zwrotnego potwierdzenia odbioru znajdującego się w aktach sprawy wynika, że listonosz podjął pierwszą próbę doręczenia przesyłki 4 sierpnia 2023 r., o czym powiadomiono adresata umieszczając zawiadomienie o możliwości odbioru przesyłki pod adresem dla doręczeń wskazanym przez Skarżącego (post restante UPT 7 ul. Koszalińska 62A Szczecinek). Powtórne awizowanie nastąpiło 14 sierpnia 2023 r., o czym świadczy umieszczona na kopercie pieczęć zawierająca datę oraz podpis doręczyciela. Zwrot do nadawcy nastąpił 21 sierpnia 2023 r., co również zostało potwierdzone stosowną pieczęcią i podpisem. W związku z powyższym - Sąd I instancji słusznie uznał, że awizowanie przesyłki i tryb jej doręczenia były prawidłowe. Ponadto Sąd I instancji prawidłowo stwierdził, że Skarżący w ustawowym terminie nie uzupełnił braku formalnego skargi, pomimo prawidłowego wezwania, trafnie uznanego za skutecznie doręczone z dniem 18 sierpnia 2023 r. Zatem termin do uzupełnienia braku formalnego skargi upłynął Skarżącemu 25 sierpnia 2023 r. W takiej sytuacji skarga podlegała odrzuceniu, zatem orzeczenie Sądu I instancji odpowiada prawu. Końcowo wskazać należy, że argumentacja Skarżącego zawarta w rozpoznawanym zażaleniu odnosi się do kwestii braku winy w uchybieniu terminu do uzupełnienia braku formalnego skargi i nie może wpłynąć na ocenę prawidłowości rozstrzygnięcia w niniejszej sprawie. Okoliczności te staną się natomiast przedmiotem oceny Sądu I instancji w odrębnym postępowaniu incydentalnym w związku ze złożeniem przez Skarżącego wniosku o przywrócenie terminu do uzupełnienia braku formalnego skargi. Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 p.p.s.a., orzekł o oddaleniu zażalenia.