I SA/Łd 738/23

SENTENCJA Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział I w składzie następującym: Przewodnicząca Sędzia WSA Agnieszka Krawczyk, Sędziowie Sędzia WSA Paweł Kowalski (spr.), Asesor WSA Agnieszka Gortych-Ratajczyk, Protokolant Starszy specjalista Małgorzata Kowalczyk, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 14 listopada 2023 r. sprawy ze skargi H.T. i P. T. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Piotrkowie Trybunalskim z dnia 17 lipca 2023 r. nr KO.400.407.2023 KO.400.408.2023 w przedmiocie zmiany decyzji ostatecznej dotyczącej podatku od nieruchomości za 2022 rok 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Prezydenta Miasta Tomaszowa Mazowieckiego z 11 kwietnia 2023 roku nr WPO.3120.3030331.2022.N.2.AP/2023; 2. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Piotrkowie Trybunalskim na rzecz skarżących kwotę 4879 (cztery tysiące osiemset siedemdziesiąt dziewięć) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. UZASADNIENIE Zaskarżoną decyzją z 17 lipca 2023 r., nr KO.400.407.2023 KO.400.408.2023 Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Piotrkowie Trybunalskim (dalej: SKO, organ odwoławczy lub organ II instancji) uchyliło w całości decyzję Prezydenta Miasta Tomaszowa Mazowieckiego z 11 kwietnia 2023 r., nr WPO.3120.3030331.2022.N.2.AP/2023 i umorzyło postępowanie w sprawie zmiany H. T. i P. T. (dalej: skarżący, strony) wymiaru podatku od nieruchomości na 2022 rok w trybie art. 254 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 roku – Ordynacja podatkowa (t.j. Dz. U. z 2022 r., poz. 2651 ze zm.) – dalej o.p., wynikającego z ostatecznej decyzji Prezydenta Miasta Tomaszowa Mazowieckiego z dnia 20 stycznia 2022 r., nr WPO.3120.3030331.2022.N.1. Jako podstawę swojej decyzji organ I instancji wskazał art. 207, art. 21 § 1 pkt 2, art. 47 § 1 i 2, art. 254 o.p., art. 2 - 6 ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych (t.j. Dz.U. z 2019 r., poz. 1170 ze zm.) – dalej "u.p.o.l." oraz Uchwałę Rady Miejskiej Tomaszowa Maz. Nr LI/379/2021 z dnia 25 listopada 2021 r., i przypomniał, że decyzją własną z dnia 20 stycznia 2022 r. ustalił stronom wymiar podatku od nieruchomości za 2022 r. w kwocie 38.000,00 zł dla nieruchomości położonej przy ul. [...] w T. Decyzja ta jest ostateczna. Następnie organ wskazał, że w dniu 23 sierpnia 2022 r. P. T. złożył pismo, w którym wniósł o dokonanie korekty wydanej decyzji wraz z informacją o nieruchomościach i obiektach budowlanych IN-1 oraz opinią rzeczoznawczy majątkowego dotyczącą podatku od nieruchomości w zakresie budowli posadowionej na terenie nieruchomości, której zleceniodawcą była B s.c. [...], [...]. W informacji dokonano zmiany wartości budowli z kwoty 1.900.000,00 zł na 203.252,00 zł. Natomiast w odpowiedzi na wezwanie organu skarżący wskazali, że jako podstawę opodatkowania budowli na rok 2022 (wytwórni mas bitumicznych) przyjęli wartość części budowlanej tj. wartość fundamentów żelbetonowych o powierzchni 580 m2, pomijając wytwórnię mas bitumicznych. Organ w oparciu o uzyskaną od strony i posiadaną dokumentację ustalił, że wytwórnia mas bitumicznych należąca do skarżących stanowi całość techniczno-użytkową tworząc jeden obiekt budowlany i wobec tego w całości, a nie jedynie w części odnoszącej się do fundamentów, podlega opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości zgodnie z art. 1a ust. 1 pkt 2 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych. Ponadto organ dostrzegł, że w jej skład wchodzą elementy/części, które nie były wcześniej brane pod uwagę przy wyliczaniu podstawy opodatkowania podatkiem od nieruchomości. W związku z tym Prezydent Miasta Tomaszowa Mazowieckiego wskazał, że nie może przychylić się do prośby wnioskodawcy, lecz obowiązany jest dokonać zmiany decyzji wymiarowej za rok 2022, w sposób prawidłowy ustalając wysokość zobowiązania podatkowego w podatku od nieruchomości od wytwórni mas bitumicznych, tj. zgodnie z wartością wynikającą z dokumentacji dostarczonej przez podatników i ustalił nową kwotę podatku za 2022 rok wynoszącą 42.065,00 zł. Strona złożyła odwołanie od powyższej decyzji. Decyzją z 17 lipca 2023 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Piotrkowie Trybunalskim uchyliło w całości zaskarżoną decyzję Prezydenta Miasta Tomaszowa Mazowieckiego i umorzyło postępowanie w sprawie zmiany w trybie art. 254 o.p. decyzji dnia 20 stycznia 2022 r. w sprawie podatku od nieruchomości za 2022 r. W uzasadnieniu organ odwoławczy wyjaśnił, że zmiana decyzji ostatecznej na podstawie art. 254 § 1 o.p. może nastąpić jedynie, gdy po doręczeniu decyzji nastąpiła zmiana okoliczności faktycznych, mających wpływ na ustalenie wysokości zobowiązania podatkowego. W tym kontekście Kolegium stwierdziło, że ani z uzasadnienia zaskarżonej decyzji z dnia 11 kwietnia 2023 r. w sprawie zmiany wymiaru podatku od nieruchomości na 2022 rok, ani z akt sprawy nie wynika, żeby po doręczeniu podatnikom decyzji z dnia 20 stycznia 2022 r., ustalającej wysokość podatku od nieruchomości na rok 2022 w kwocie 38.000,00 zł, nastąpiła jakakolwiek zmiana okoliczności faktycznych, wpływająca na wysokość zobowiązania podatkowego w podatku od nieruchomości za 2022 rok. Zdaniem Kolegium w sprawie możemy mieć ewentualnie do czynienia z okolicznościami istniejącymi w dniu wydania ww. decyzji z dnia 20 stycznia 2022 r., które nie były znane organowi podatkowemu w momencie podejmowania tejże decyzji (art. 240 § 1 pkt 5 o.p.). Tymczasem w rozpatrywanej sprawie organ podatkowy I instancji, bez zmiany okoliczności faktycznych w trakcie roku podatkowego 2022, "skorygował" błędną jego zdaniem wartość budowli z kwoty 1.900.000,00 zł do kwoty 2.103.252,00 zł (po analizie dokumentów dostarczonych przez podatników). Następnie organ odwoławczy uznał, że Prezydent Miasta Tomaszowa Mazowieckiego nie wyjaśnił, jaka była rzeczywista intencja P. T., który złożył pismo z dnia 23 sierpnia 2022 r. o "dokonanie korekty wydanej w sprawie decyzji" wraz z korektą informacji o nieruchomościach i obiektach budowlanych (IN-1). Zdaniem organu odwoławczego wydając zaskarżoną decyzję organ I instancji dokonał powtórnego rozstrzygnięcia sprawy zakończonej decyzją ostateczną, do czego nie był uprawniony. W związku z powyższym organ II instancji uchylił zaskarżoną decyzję i umorzył postępowanie w sprawie zmiany w trybie art. 254 o.p. decyzji z dnia 20 stycznia 2022 r. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi skarżący wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości oraz poprzedzającej ją decyzji organu pierwszej instancji, zarzucili naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, tj.: - art. 254 § 1 i 2 o.p. poprzez przyjęcie, iż po wydaniu I decyzji organu nie nastąpiła zmiana okoliczności faktycznych mających wpływ na ustalenie lub określenie wysokości zobowiązania, podczas gdy z materiału dowodowego w sprawie wynika, iż po wydaniu decyzji ostatecznej nastąpiła zmiana okoliczności polegająca na dokonaniu korekty podstawy naliczenia podatku, co stanowiło przesłankę do wydania decyzji zmieniającej; - art. 122 w zw. art. 187 § 1 w zw. z art. 191 w zw. z art. 197 o.p. poprzez niezapoznanie się przez organ w sposób dostateczny z materiałem zgromadzonym w toku postępowania I instancji i odwołaniu oraz uznanie, że organ I instancji nie mógł wydać decyzji zmieniającej, co w konsekwencji doprowadziło do utrzymania w mocy decyzji ustalającej wysokość podatku od nieruchomości w nieprawidłowej wysokości; - art. 2a, 120, art. 121 § 1, art. 124 o.p. poprzez ich niezastosowanie i prowadzenie postępowania podatkowego przez organ w sposób sprzeczny z podstawowymi zasadami wynikającymi z Ordynacji podatkowej, tj. zasadą rozstrzygania wątpliwości na korzyść podatnika, zasadą legalizmu, zasadą zaufania do organów, czy zasadą przekonywania. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zajęte w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Skargę należało uwzględnić, jednak z innych przyczyn, niż w niej wskazane. Na wstępie wyjaśnić należy, że zgodnie z przepisem art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2021 r. poz. 137), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. W związku z tym, aby wyeliminować z obrotu prawnego decyzję lub postanowienie wydane przez organ administracyjny konieczne jest stwierdzenie, że doszło w nim do naruszenia bądź prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, bądź przepisów postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie, albo też przepisu prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a – c p.p.s.a.), a także, gdy decyzja lub postanowienie organu dotknięte są wadą nieważności (art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a.). W przypadku zaś, gdy nie zachodzą okoliczności wskazane w art. 145 § 1, skarga zgodnie z art. 151 p.p.s.a. podlega oddaleniu. Sąd podkreśla, że nie jest związany zarzutami skargi, gdyż z unormowania art. 134 § 1 p.p.s.a. wynika, że sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Tym samym, sąd ma prawo i obowiązek dokonania oceny zgodności z prawem zaskarżonego aktu administracyjnego, nawet wówczas, gdy dany zarzut nie został w skardze podniesiony. Przeprowadzając zatem ocenę zaskarżonej decyzji, co do jej zgodności z prawem zarówno materialnym jak i procesowym, Wojewódzki Sąd Administracyjny doszedł do przekonania, iż skarga zasługuje na uwzględnienie aczkolwiek ze względu na inne, niż podniesione w skardze przyczyny. Zdaniem Sądu kluczowe w rozpatrywanej sprawie, na co zresztą zasadnie zwrócił w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji organ odwoławczy, było właściwe odczytanie intencji P. T., który złożył pismo z dnia 23 sierpnia 2022 r. "o dokonanie korekty wydanej w sprawie decyzji", a następnie prawidłowe przypisanie mu skutków procesowych. Niewątpliwie rację miał organ odwoławczy, że podjęte w rezultacie wniosku strony działania Prezydenta Miasta Tomaszowa Mazowieckiego, oparte na regulacji art. 254 o.p., służące w istocie skorygowaniu błędnej, aczkolwiek ostatecznej decyzji ustalającej kwotę podatku, nie miały racji bytu bowiem w sprawie, po doręczeniu decyzji nie nastąpiła zmiana żadnych okoliczności faktycznych. Z pewnością taką nową okolicznością nie było uzyskanie przez organ wiedzy o innej, wyższej niż wcześniej przyjętej wartości budowli należącej do podatników – wytwórni mas bitumicznych. Jednocześnie Sąd zwraca uwagę, że nie ma znaczenia, jak skarżący nazwał pismo, które złożył do organu, ponieważ decydujące znaczenie dla właściwego rozpoznania pisma ma jego treść i cel, który skarżący chce osiągnąć. W tym kontekście zasadnie w jedynym z orzeczeń Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wskazał, że dla oceny woli strony decydujące znaczenie powinna mieć treść badanego pisma procesowego, a nie sposób jego nazwania przez stronę (wyrok z dnia 29 czerwca 2016 r., sygn. akt II SA/Wa 2166/15, dostępny w CBOIS – orzeczenia.nsa.gov.pl). W niniejszej sprawie intencją podatnika było wykazanie niższej, niż w złożonej pierwotnie deklaracji, podstawy opodatkowania, tj. takiej która uwzględniałaby wyłącznie wartość fundamentów wytwórni i wszczęcie stosownego postępowania, którego skutkiem byłoby podważenie ostatecznej decyzji ustalającej wymiar podatku. Taką funkcję mogą spełniać nadzwyczajne tryby postępowania, w tym określony w Rozdziale 17 Ordynacji podatkowej tryb wznowienia postępowania, którego jedną z podstaw stanowi wyjście na jaw istotnych dla sprawy nowych okoliczności faktycznych (art. 240 § 1 pkt 5 o.p.). Tymczasem, nie dość że wniosek podatnika skutkował rezultatem odwrotnym od oczekiwanego, bowiem organ I instancji skorygował wymiar podatku na swoją korzyść, to w wyniku kontroli instancyjnej, która powinna doprowadzić do ponownego rozpoznania sprawy, oprócz wyeliminowania z obrotu prawnego wadliwej decyzji doszło do umorzenia postępowania wywołanego tym wnioskiem, co zamyka stronie możliwość jego rozpoznania. Zdaniem Sądu lektura uzasadnienia rozstrzygnięcia organu odwoławczego wskazuje, że nie rozpoznał on istoty sprawy i nie wyjaśnił dokładnie stanu faktycznego, koncentrując się w jej uzasadnieniu jedynie na nieprawidłowości związanej z zastosowaniem przez Prezydenta Miasta Tomaszowa Mazowieckiego art. 254 o.p. do zmiany ostatecznej decyzji, co stanowi naruszenie art. 187 § 1 o.p. i art. 122 o.p., mające istotny wpływ na wynik sprawy. W toku ponowionego postępowania organy uwzględnią powyższe wywody jako wiążące. Mając na uwadze wszystkie powyższe okoliczności, Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) i art. 135 p.p.s.a., uchylił zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję organu I instancji. O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 200 i 205 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2023, poz. 1634 ze zm.), przy czym mylnie wyliczono je jako sumę obejmującą opłatę za czynności radcy prawnego (3600 zł) i kwotę wpisu (1262 zł) zależne od wartości przedmiotu zaskarżenia na podstawie § 2 pkt 5 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (t.j. Dz. U. z 2023 r., poz. 1935 ze zm.) – dalej "rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości" i § 1 pkt 2 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. 2021 r., poz. 535 ze zm.) – dalej rozporządzenie Rady Ministrów, a także opłatę skarbową od pełnomocnictwa (17 zł), łącznie 4879 zł. Tymczasem na rzecz skarżących, tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego, należało orzec tytułem opłaty za czynności radcy prawnego na podstawie § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości kwotę 480 zł, tytułem wpisu kwotę 200 zł na podstawie § 2 ust. 5 rozporządzenia Rady Ministrów oraz opłatę skarbową od pełnomocnictwa (17 zł), łącznie 697 zł. dch