II GZ 417/23

SENTENCJA Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Mirosław Trzecki po rozpoznaniu w dniu 16 listopada 2023 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej zażalenia Prezydium Naczelnej Rady Adwokackiej na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 22 czerwca 2023 r. sygn. akt VI SA/Wa 2355/22 w zakresie odrzucenia wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia skargi kasacyjnej w sprawie ze skargi F.P. na postanowienie Prezydium Naczelnej Rady Adwokackiej z dnia 19 maja 2022 r. nr DO.66.PO-6.2.2022 w przedmiocie stwierdzenia niedopuszczalności odwołania w sprawie odmowy wyrażenia zgody na prowadzenie działalności gospodarczej postanawia: oddalić zażalenie. UZASADNIENIE Postanowieniem z 22 czerwca 2023 r., sygn. akt VI SA/Wa 2355/22, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie odrzucił wniosek Prezydium Naczelnej Rady Adwokackiej o przywrócenie terminu do wniesienia skargi kasacyjnej od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 31 stycznia 2023 r., sygn. akt VI SA/Wa 2355/22, wydanego po rozpoznaniu skargi F.P. na uchwałę Prezydium Naczelnej Rady Adwokackiej z 19 maja 2022 r. w przedmiocie stwierdzenia niedopuszczalności odwołania w sprawie odmowy wyrażenia zgody na prowadzenie działalności gospodarczej. Sąd pierwszej instancji stwierdził, że 31 maja 2023 r. wpłynęły dwa jednobrzmiące wnioski o przywrócenie terminu do wniesienia skargi kasacyjnej w sprawie VI SA/Wa 2354/22 oraz dwie jednobrzmiące skargi kasacyjne oznaczone tą sygnaturą. W piśmie z 12 czerwca 2023 r. pełnomocnik organu wniósł o dołączenie do akt sprawy o sygn. akt VI SA/Wa 2355/22 pisma dołączone do sprawy o sygn. akt VI SA/Wa 2354/22. Wskazał, że "dwukrotnie w dwóch osobnych przesyłkach pocztowych przekazano skargę wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu ze sprawy F.P. o sygnaturze VI SA/Wa 2354/22". Wyjaśnił, że jeden z wniosków powinien dotyczyć sprawy o sygn. akt VI SA/Wa 2355/22, a błędne oznaczenie sygnatury akt sprawy stanowiło oczywistą omyłkę pisarską. WSA w Warszawie uznał, że w pismach z 26 maja 2023 r. nie zawarto żadnych danych, które pozwoliłyby Sądowi na przypisanie którejkolwiek z nich do sprawy innej niż sprawa o sygn. akt VI SA/Wa 2354/22. Do żadnego z pism nie został dołączony dowód uiszczenia wpisu sądowego od skargi kasacyjnej, zwłaszcza opatrzony sygn. akt VI SA/Wa 2355/22. Dopiero w piśmie z 12 czerwca 2023 r. pełnomocnik organu wyjaśnił, że drugi wniosek złożony w sprawie VI SA/Wa 2354/55 w istocie dotyczył sprawy VI SA/Wa 2355/23 i obejmował żądanie przywrócenia terminu do złożenia skargi kasacyjnej w tej sprawie. Pismo to zostało jednak złożone po upływie siedmiodniowego terminu, o którym mowa w art. 87 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2023 r., poz. 1634; dalej "p.p.s.a."). Okoliczność, że w piśmie z 22 maja 2023 r., jak twierdził pełnomocnik organu, błędnie wpisano cyfrę, co stanowić miało oczywistą omyłkę pisarską, pozostawała w tym względzie w sprzeczności z treścią całości dokumentów przesłanych do Sądu. Ponadto błąd tego rodzaju trudno rozpatrywać w kategorii omyłki pisarskiej, zwłaszcza że pisma sporządził profesjonalny pełnomocnik reprezentujący korporację prawniczą. Nie tylko bowiem w obu wnioskach o przywrócenie terminu do złożenia skargi kasacyjnej wskazano sygnaturę VI SA/Wa 2354/22, ale też złożono skargi kasacyjne do sprawy VI SA/Wa 2354/22, a nie niniejszej. Wobec tego Sąd uznał, że pismo z 12 czerwca 2023 r., prostujące "omyłkę" w oznaczeniu sygnatury sprawy, należało uznać za właściwy wniosek w przedmiocie przywrócenia terminu. Był on spóźniony i jako taki podlegał odrzuceniu. WSA zaznaczył również, że nawet gdyby przyjąć, że pismo z 12 czerwca 2023 r. stanowiło skuteczną modyfikację wniosku o przywrócenie terminu do złożenia skargi kasacyjnej przez zmianę sygn. VI SA/Wa 2355/22, to wniosek ten i tak obarczony byłby wadą formalną, tj. nie dołączono do niego skargi kasacyjnej. Zdaniem Sądu wymóg "równoczesności" złożenia wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia skargi kasacyjnej oznacza, że skarga taka musi zostać złożona w Sądzie razem z tym wnioskiem. Jednocześnie chodzi o skargę kasacyjną sporządzoną w sprawie, której dotyczy wniosek, a nie o jakąkolwiek skargę kasacyjną. Pełnomocnik organu właściwą skargę kasacyjną natomiast przesłał dopiero przy piśmie z 12 czerwca 2023 r. Zażalenie na powyższe postanowienie złożył organ, wnosząc o jego uchylenie i przywrócenie terminu do złożenia skargi kasacyjnej. Zarzucił naruszenie: - przepisów postępowania, tj. art. 88 p.p.s.a. polegające na odrzuceniu wniosku o przywrócenie terminu do złożenia skargi kasacyjnej, podczas gdy pełnomocnik organu przekazał w terminie wniosek wraz z załącznikami, w tym z załącznikiem wskazującym na właściwą sygnaturę będącą przedmiotem skargi kasacyjnej ze sprawy o sygn. akt VI SA/Wa 2355/22, przez co w sposób wystarczający przerwał bieg do przywrócenia terminu do złożenia skargi kasacyjnej w sprawie; - przepisów prawa materialnego, a to art. 88 p.p.s.a. poprzez jego niewłaściwe zastosowanie, podczas gdy profesjonalny pełnomocnik wniósł wniosek o przywrócenie terminu we właściwym czasie. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Stosownie do treści art. 86 § 1 p.p.s.a., jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi o przywróceniu terminu do dokonania określonej czynności procesowej. Pozytywne rozpatrzenie wniosku o przywrócenie terminu wiąże się z wystąpieniem czterech przesłanek łącznie, takich jak: złożenie wniosku o przywrócenie terminu, dochowanie terminu do złożenia tego rodzaju wniosku, uprawdopodobnienie braku winy w niedokonaniu czynności procesowej w przewidzianym terminie oraz jednoczesne dokonanie wraz ze składanym wnioskiem o przywrócenie terminu czynności procesowej. Jednakże, zgodnie z art. 88 p.p.s.a. spóźniony albo niedopuszczalny z mocy ustawy wniosek o przywrócenie terminu podlega odrzuceniu. Spóźniony jest ten wniosek, który został wniesiony po upływie siedmiodniowego terminu liczonego od chwili ustania przyczyny uchybienia terminowi. Naczelny Sąd Administracyjny w składzie niniejszym podziela stanowisko Sądu pierwszej instancji, że złożony w niniejszej sprawie wniosek o przywrócenie terminu był spóźniony. Jak bowiem wynika z akt sprawy pierwotnie złożony wniosek o przywrócenie terminu do złożenia skargi kasacyjnej oznaczony był sygn. akt VI SA/Wa 2354/22 i tylko ta sygnatura widniała w jego treści. Podobnie rzecz się ma ze skargą kasacyjną. Ani w aktach niniejszej sprawy ani w aktach sprawy o sygn. akt VI SA/Wa 2354/22, które NSA poddał analizie, nie znajdowało się rzekomo dołączone do pierwotnie złożonego wniosku o przywrócenie terminu potwierdzenie uiszczenia wpisu sądowego w sprawie o sygn. akt VI SA/Wa 2355/22. Wobec tego Sąd pierwszej instancji nie miał żadnych podstaw, aby przyjąć, że jeden ze złożonych 26 maja 2023 r. wniosków dotyczył sprawy VI SA/Wa 2355/22. W okolicznościach niniejszej sprawy nie można było uznać, że dopuszczalne było sprostowanie omyłki w tak złożonym wniosku. O ile bowiem co do zasady dopuszczalne jest sprostowanie oczywistej omyłki w piśmie, to w okolicznościach niniejszej sprawy nie doszło do jej popełnienia jedynie we wniosku, lecz również dołączono skargę kasacyjną do innej sprawy niż niniejsza. Z tych powodów NSA uznał, że za datę złożenia wniosku o przywrócenie terminu należało uznać 13 czerwca 2023 r., kiedy nadano pismo prostujące omyłkę w pierwotnie złożonym wniosku. W konsekwencji złożony wniosek należało uznać za spóźniony i odrzucić na podstawie art. 88 p.p.s.a., co słusznie uczynił Sąd pierwszej instancji. Zdaniem NSA, nie znajduje żadnego uzasadnienia oczekiwanie przez skarżącego, że to Sąd powinien był zweryfikować, czy wobec tych samych stron prowadzone są równolegle inne postępowania, a przynajmniej zweryfikować otrzymane na rachunek Sądu płatności i wezwać stronę do uzupełnienia braków formalnych pisma. Jak bowiem zostało już powiedziane, Sąd pierwszej instancji nie miał żadnych przesłanek, żeby uznać, że jeden ze złożonych 26 maja 2023 r. wniosków dotyczył niniejszej sprawy. Ponadto, Sąd nie może z urzędu sprawdzać, czy między tymi stronami nie toczą się inne sprawy niż ta, w której dane pismo zostało złożone, i domyślać się bądź zgadywać, że jeden z wniosków powinien był być złożony właśnie do innej sprawy niż określono. Prowadziłoby to zbyt dużej dyskrecjonalności działania sądu. Skoro zaś skarżący w żadnym piśmie nie określił sygn. akt niniejszej sprawy ani nie załączył – wbrew swoim twierdzeniom – potwierdzenia uiszczenia wpisu od skargi kasacyjnej złożonej w niniejszej sprawie, to Sąd nie mógł przypuszczać, że wniosek został złożony w innej sprawie niż w nim określona. Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 1 i 2 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji.