II FSK 1726/18

SENTENCJA Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Bogusław Dauter (sprawozdawca) Sędziowie NSA Jerzy Płusa WSA (del.) Bogusław Woźniak po rozpoznaniu w dniu 7 grudnia 2018 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej skargi kasacyjnej R.F. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 24 stycznia 2018 r. sygn. akt I SA/Łd 1025/17 w sprawie ze skargi R.F. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w L. z dnia 7 września 2017 r. nr [...] w przedmiocie podatku dochodowego od osób fizycznych za 2008 r. 1. oddala skargę kasacyjną, 2. zasądza od R.F. na rzecz Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w L. kwotę 5.400 (słownie: pięć tysięcy czterysta) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego. UZASADNIENIE Zaskarżonym wyrokiem z 24 stycznia 2018 r., sygn. akt I SA/Łd 1025/17, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi oddalił skargę R.F. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Łodzi z 7 września 2017 r. w przedmiocie podatku dochodowego od osób fizycznych za 2008 r. W skardze kasacyjnej od powyższego wyroku skarżący zarzucił na podstawie art. 174 pkt 2) ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2018, poz. 1302 ze zm., dalej: p.p.s.a.) naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, tj.: 1) art. 121 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (t.j. Dz.U. z 2015, poz. 613 ze zm., dalej: o.p.) przez przyjęcie z góry założonego przebiegu zdarzeń i prowadzenie postępowania w kierunku potwierdzenia tego założenia, z pominięciem okoliczności, które przeczyłyby założonemu przebiegowi, jak i stanowi wiedzy skarżącego co do zgodności z prawem działań jego kontrahentów, z których współpracy korzystał w dacie zaistnienia poszczególnych zdarzeń, w sytuacji, kiedy skarżący dokonał sprawdzenia rzetelności firm M. Spółka z o.o. i C. w dostępnych rejestrach i informacjach źródłowych w dacie nawiązywania i przebiegu współpracy, zaś organy skarbowe oraz WSA w Łodzi oparły swoje twierdzenia na podstawie wiedzy posiadanej w dacie orzekania decyzjami/wyrokiem, a więc już po kilku latach; 2) art. 122 o.p. przez odmienne od zaistniałego w rzeczywistości stanu faktycznego przyjęcie, że skarżący - wbrew logice i życiowemu doświadczeniu – świadczył w 2008 r. na rzecz inwestorów usługę budowy domu jednorodzinnego, w sytuacji, kiedy za powierzone mu jedynie czasowo środki finansowe nabywał on materiały budowlane oraz opłacał inne wydatki występujące przy budowie. Na podstawie art. 174 pkt 1) p.p.s.a. skarżący zarzucił naruszenie przepisów prawa materialnego, tj.: 1) art. 14 ust. 1c u.p.d.o.f. przez nieuprawnione uznanie, iż datą powstania przychodu po stronie skarżącego był dzień uregulowania należności, w sytuacji kiedy przekazane skarżącemu przez inwestorów środki finansowe przeznaczone były na zakup materiał budowlanych na potrzeby budowy ich domu oraz niezbędne opłaty towarzyszące realizacji inwestycji a więc nie stanowiły wynagrodzenia za usługi budowlane; 2) art. 9 ust. 3 ustawy z dnia 20 listopada 1998 o zryczałtowanym podatku dochodowym od niektórych przychodów osiąganych przez osoby fizyczne (Dz.U z 2016, poz. 2180 ze zm., dalej: u.z.p.d.f.) przez nieprawidłowe uznanie, że przekazanie przez inwestorów środków finansowych z przeznaczeniem na zakup materiałów budowlanych i opłaty związane z procesem budowy ich domu mieszkalnego, stanowią honorarium za prace na rzecz przedsiębiorstwa skarżącego. Skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy sądowi administracyjnemu pierwszej instancji do ponownego rozpoznania. W odpowiedzi na skargę kasacyjną Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Łodzi wniósł o oddalenie skargi kasacyjnej oraz o zasądzenie na jego rzecz od skarżącego zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga kasacyjna nie ma usprawiedliwionych podstaw, dlatego podlega oddaleniu. Przystępując do rozpoznania wniesionej w niniejszej sprawie skargi kasacyjnej, zaznaczyć należy, że zagadnienie kwalifikacji spornych transakcji gospodarczych, których stroną był skarżący, było już przedmiotem rozpoznania Naczelnego Sądu Administracyjnego w sprawie dotyczącej podatku od towarów i usług za 2008 r. Wyrokiem z 26 czerwca 2018 r., sygn. akt I FSK 792/18, Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną skarżącego od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z 21 listopada 2017 r., sygn. akt I SA/Łd 746/17. Wobec częściowej zbieżności powołanych w obu sprawach zarzutów, a przede wszystkim z uwagi na tożsamość transakcji kształtujących w obu sprawach podstawę opodatkowania, skład orzekający w niniejszej sprawie uznał za uzasadnione wykorzystanie argumentacji zawartej w pisemnych motywach powołanego powyżej wyroku NSA. Przede wszystkim jako chybione ocenić należy zarzuty naruszenia przepisów postępowania. Autor skargi kasacyjnej zarzut naruszenia art. 121 o.p. wiąże z przyjęciem przez organy i sąd pierwszej instancji "z góry założonego przebiegu zdarzeń i prowadzenie postępowania w kierunku potwierdzenia tego założenia, z pominięciem okoliczności, które przeczyłyby założonemu przebiegowi, jak i stanowi wiedzy skarżącego co do zgodności z prawem działań jego kontrahentów, z których współpracy korzystał w dacie zaistnienia poszczególnych zdarzeń w sytuacji, kiedy skarżący dokonał sprawdzenia rzetelności firm M. Spółka z o.o. i C. w dostępnych rejestrach i informacjach źródłowych w dacie nawiązywania i przebiegu współpracy". Tymczasem zgodnie ze wskazanym przepisem, postępowanie podatkowe powinno być prowadzone w sposób budzący zaufanie do organów podatkowych, a organy podatkowe w postępowaniu podatkowym obowiązane są udzielać niezbędnych informacji i wyjaśnień o przepisach prawa podatkowego pozostających w związku z przedmiotem tego postępowania. Naruszenie tej zasady przejawia się w a) odmowie udzielania informacji lub wyjaśnień; b) nienależycie udzielonej informacji lub wyjaśnienia przez udzielenie informacji lub wyjaśnienia niejasnych, błędnych lub niewyczerpujących. Skutki prawne udzielenia nieprawidłowej informacji lub wyjaśnienia nie powinny obciążać jednostki, dlatego też, aby mogła powołać się na wadliwe działanie, powinna zadbać o to, aby organ udzielił informacji w formie pisemnej (Ordynacja Podatkowa. Komentarz 2017, UNIMEX, Wrocław 2017, s. 747, pkt 6). Oczywistym jest zatem, że w zaskarżonym wyroku, sąd pierwszej instancji nie mógł naruszyć powyższego przepisu, gdyż w żaden sposób strona skarżąca nie przełożyła go na kwestię oceny ustaleń okoliczności faktycznych wymienionych w skardze kasacyjnej. Nie jest zasadny zarzut naruszenia art. 122 o.p. oparty na przyjęciu "odmiennego od zaistniałego w rzeczywistości stanu faktycznego sprawy i przyjęcie, że skarżący - wbrew logice i życiowemu doświadczeniu - świadczył w 2008 r. na rzecz małżonków S. usługę budowy domu jednorodzinnego w sytuacji, kiedy za powierzone mu jedynie środki finansowe nabywał on materiały budowlane oraz opłacał inne wydatki występujące przy budowie". Zgodnie z art. 122 o.p., w toku postępowania organy podatkowe podejmują wszelkie niezbędne działania w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy w postępowaniu podatkowym. Przepis ten statuuje zasadę prawdy materialnej (obiektywnej) w postępowaniu podatkowym. Skuteczne zakwestionowanie kontroli sądowoadministracyjnej przeprowadzonej przez sąd pierwszej instancji w zakresie poczynionych przez organy ustaleń faktycznych sprawy, wymagałoby skonkretyzowania tego zarzutu i wskazania przez kasatora, jakie konkretnie normy, określające przebieg postępowania dowodowego, naruszyły organy podatkowe. Ponieważ wniesiony środek zaskarżenia nie precyzuje powyższej kwestii, a jedynie zawiera polemikę ze sformułowanymi przez sąd ocenami, odnośny zarzut uznać należało za nietrafny. Wadliwe konstrukcyjnie są zgłoszone w skardze kasacyjnej zarzuty materialnoprawne, które w istocie zmierzają do podważenia ustaleń faktycznych sprawy zaaprobowanych w zaskarżonym wyroku przez WSA w Łodzi. Ponieważ skarżący — z przyczyn wskazanych powyżej — nie zakwestionował skutecznie oceny sądu administracyjnego pierwszej instancji, odnoszącej się do sposobu prowadzenia i wyniku postępowania dowodowego, stan faktyczny przyjęty w zaskarżonym wyroku uznać należy za w pełni miarodajny. W konsekwencji dokonana przez organy subsumcja ustaleń faktycznych pod wskazane normy materialnoprawne była zgodna z prawem. W związku z powyższym zarzuty naruszenia art. 14 ust. 1c u.p.d.o.f. oraz art. 9 ust. 3 u.z.p.d.o.f. należy uznać za oczywiście chybione. Ponieważ skarga kasacyjna nie zawierała usprawiedliwionych podstaw, Naczelny Sąd Administracyjny skargę tę oddalił na podstawie art. 184 p.p.s.a. O zwrocie kosztów postępowania kasacyjnego orzeczono na podstawie art. 204 pkt 1) tej ustawy.