III OSK 2917/23

SENTENCJA Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Rafał Stasikowski po rozpoznaniu w dniu 15 listopada 2023 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej Gminy Ścinawa od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 14 czerwca 2023 r., sygn. akt II SA/Wr 9/23 w sprawie ze skargi Gminy Ścinawa na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Legnicy z dnia 7 października 2022 r., nr SKO/OS-414/53/2022 w przedmiocie zobowiązania do zapłaty opłaty z tytułu usunięcia drzew postanawia: odmówić zawieszenia postępowania przed Naczelnym Sądem Administracyjnym. UZASADNIENIE Wyrokiem z 14 czerwca 2023 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu oddalił przedmiotową skargę w całości. Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wniósł skarżący, w której zawarł wniosek o zawieszenie postępowania z urzędu, gdyż rozstrzygnięcie przedmiotowej sprawy zależy od wyniku innego toczącego się postępowania, tj. postępowania o stwierdzenie nieważności decyzji Starosty Lubińskiego z 16 sierpnia 2016 r., znak: RO.613.118.2016, w sprawie wydania zezwolenia na wycinkę drzew i krzewów, a także o stwierdzenie nieważności postanowienia Starosty Lubińskiego z 12 maja 2022 r., znak: RO.613.118.2016, w sprawie sprostowania oczywistej omyłki. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z treścią art. 125 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2023 r., poz. 259 ze zm. –dalej "p.p.s.a.") sąd może zawiesić postępowanie z urzędu, jeżeli rozstrzygnięcie sprawy zależy od wyniku innego toczącego się postępowania administracyjnego, sądowoadministracyjnego, sądowego, przed Trybunałem Konstytucyjnym lub Trybunałem Sprawiedliwości Unii Europejskiej. Treść powyższego przepisu wskazuje więc na konieczność wystąpienia pomiędzy toczącym się postępowaniem sądowoadministracyjnym a innym postępowaniem ścisłego związku (kwestia prejudycjalna), polegającego na tym, że rozstrzygnięcie zagadnienia wstępnego stanowi podstawę rozstrzygnięcia sprawy głównej. Ponadto, stwierdzić trzeba, że posłużenie się w ww. przepisie sformułowaniem sąd może świadczyć o tym, że decyzja w tym przedmiocie została pozostawiona uznaniu sądu. Obowiązkiem sądu jest zatem zbadanie, czy w rozpoznawanej sprawie zachodzą przesłanki wskazane w niniejszym przepisie oraz czy wstrzymanie biegu sprawy z uwagi na te okoliczności jest celowe. Zawieszenie postępowania powinno być uzasadnione ze względów celowości, sprawiedliwości, jak i ekonomiki procesowej. W warunkach rozpoznawanej sprawy Sąd rozpoznający przedmiotowy wniosek nie dopatrzył się takiego związku pomiędzy przedmiotową sprawą a wskazywanymi we wniosku sprawami o stwierdzenie nieważności orzeczeń, który uzasadniałby konieczność zawieszenia niniejszego postępowania kasacyjnego. Decyzją z 16 sierpnia 2016 r., znak: RO.613.118.2016, Starosta Lubiński m.in. umorzył postępowanie w części dotyczącej wydania zezwolenia na usunięcie określonych w niej drzew (pkt 1), zezwolił Gminie na usunięcie określonych w niej drzew (pkt 2 i 6, przy czym w pkt 6 pod warunkiem dokonania nasadzeń następczych), postanowił nie pobierać opłaty za usunięcie określonych drzew (pkt 3), naliczył opłatę za usunięcie drzew wymienionych w pkt 6 w wysokości 11 636 690,61 zł (pkt 7), odroczył termin uiszczenia naliczonej opłaty (pkt 8), wskazał termin usunięcia drzew (pkt 9), zobowiązał Gminę do dokonania nasadzeń następczych, złożenia informacji Staroście o dokonanych nasadzeniach, wskazał, że jeżeli posadzone drzewa zachowają żywotność po określonym czasie i na określonych warunkach, to należność z tytułu ustalonej "w punkcie 3" opłaty zostanie umorzona. Postanowieniem z 12 maja 2022 r., znak: RO.613.118.2016, Starosta Lubiński sprostował z urzędu oczywistą omyłkę w ww. decyzji i w pkt. 7 naliczył niższą opłatę za usunięcie drzew wymienionych w pkt 6 w wysokości 3 817 763,94 zł. Z kolei w ramach postępowania administracyjnego będącego przedmiotem kontroli w niniejszym postępowaniu sadowym decyzją z 25 maja 2022 r., znak: BOŚ.613.1.30.2021, Starosta Lubiński stwierdził, że część nasadzeń zastępczych została wykonana niezgodnie z ww. decyzją zmienioną decyzją tego organu z 23 października 2017 r. (pkt 1), umorzył w części w wysokości 297 488,16 zł ustaloną opłatę z tytułu usunięcia drzew (pkt 2) i zobowiązał Gminę do zapłaty opłaty z tytułu usunięcia drzew w wysokości 3 520 275, 78 zł. Decyzja ta została utrzymana w mocy zaskarżoną decyzją Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Legnicy. Biorąc powyższe pod uwagę, w ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego wprawdzie rację ma strona skarżąca kasacyjnie, że ewentualne stwierdzenie nieważności wskazanych wyżej orzeczeń administracyjnych będzie mogło mieć wpływ na wynik niniejszej sprawy, to na obecnym etapie sprawy przedmiotowa decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Legnicy korzysta z przymiotu ostateczności i nie sposób w ramach niniejszej sprawy wpadkowej dotyczącej zawieszenia postępowania sądowego rozstrzygać wstępnie o losach wniosków strony skarżącej kasacyjnie o stwierdzenie nieważności ww. orzeczeń. Za takim stanowiskiem dodatkowo przemawia fakt, że wbrew treści skargi kasacyjnej skarżąca kasacyjnie Gmina nie załączyła do akt niniejszej sprawy wniosków o stwierdzenie nieważności orzeczeń, na które się powołuje, a więc nie uprawdopodobniła okoliczności toczenia się postępowania administracyjnego, o którym mowa w art. 125 § 1 pkt 1 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny nie jest uprawniony do oceny prawdopodobieństwa stwierdzenia nieważności ww. orzeczeń i zawieszenia przedmiotowego postępowania wyłącznie na podstawie twierdzeń strony. Dodatkowo zauważyć należy, że przedmiotem niniejszej sprawy jest należność pieniężna, więc jej ewentualne wykonanie ma charakter odwracalny. Zatem nawet w przypadku ewentualnej zapłaty przez Gminę opłaty z tytułu usunięcia drzew, a następnie stwierdzenia nieważności wskazanych wyżej orzeczeń, to Gmina będzie mogła w ramach stosownych postępowań dochodzić zwrotu zapłaconej opłaty. Co więcej, na obecnym etapie postępowania interesy Gminy w tym zakresie zostały zabezpieczone postanowieniem sądu pierwszej instancji o wstrzymaniu wykonania zaskarżonej decyzji, które to orzeczenie ma moc prawną aż do uprawomocnienia się orzeczenia oddalającego skargę. Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego w niniejszej sprawie, na obecnym jej etapie, nie ma potrzeby zawieszenia postępowania sądowego, zwłaszcza, że nie został w niej jeszcze wyznaczony ani skład orzekający, ani nie wyznaczono terminu rozprawy. Skład rozpoznający skargę kasacyjną Gminy będzie mógł dojść do odmiennych wniosków i zawiesić postępowanie przed Naczelnym Sądem Administracyjnym. Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 125 § 1 pkt 1 w związku z art. 131 i art. 193 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji postanowienia.