VI SA/Wa 2172/17

SENTENCJA Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Zdzisław Romanowski Sędziowie Sędzia WSA Pamela Kuraś-Dębecka (spr.) Sędzia WSA Jakub Linkowski Protokolant sekr. sąd. Katarzyna Zielińska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 7 grudnia 2017 r. sprawy ze skargi B. L. na uchwałę Prezydium Krajowej Rady Radców Prawnych z dnia [...] maja 2017 r. nr [...] w przedmiocie skreślenia z listy aplikantów radcowskich 1. uchyla zaskarżoną uchwałę oraz utrzymaną nią w mocy uchwałę Rady Okręgowej Izby Radców Prawnych w [...] z dnia [...] marca 2017 r. nr [...]; 2. zasądza od Prezydium Krajowej Rady Radców Prawnych na rzecz skarżącego B. L. kwotę 697 (sześćset dziewięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania. UZASADNIENIE Zaskarżoną uchwałą z [...] maja 2017 r. Prezydium Krajowej Rady Radców Prawnych (dalej Prezydium KRRP ) utrzymało w mocy uchwałę Rady Okręgowej Izby Radców Prawnych w [...] (dalej Rada OIRP) z [...] marca 2017 r., którą skreślono Bartosza Łągiewkę (dalej aplikant, skarżący) z listy aplikantów radcowskich. Jako postawę prawną skarżonej uchwały wskazano art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. w związku z art. 37 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 6 lipca 1982 r. o radcach prawnych (Dz. U. z 2016 r., poz. 233 ze zm. - dalej u.r.p). Powyższe rozstrzygnięcie zapadło w następującym stanie faktycznym i prawnym. B. L. został wpisany na listę aplikantów radcowskich uchwałą Nr [...] Rady Okręgowej Izby Radców Prawnych w [...] z dnia [...] października 2013 r. Ślubowanie złożył w dniu [...] grudnia 2013 r. Aplikant uzyskał zaliczenie I roku aplikacji w roku szkoleniowym 2014. W 2015 r. nie zaliczył II roku aplikacji bowiem nie przystąpił w wyznaczonych terminach do kolokwium z prawa spółek handlowych, prawa gospodarczego i prawa upadłościowego i naprawczego. W 2015 r. uzyskał pozytywne oceny z kolokwiów: Prawo karne, postępowanie karne, prawo karne skarbowe, postępowanie karnoskarbowe, kodeks wykroczeń, postępowanie w sprawach o wykroczenia oraz Prawo rodzinne i opiekuńcze. Złożył pozytywną opinię patrona, zaliczył praktyki pozasądowe i nie przekroczył dopuszczalnego limitu nieobecności na zajęciach w formie wykładów i ćwiczeń. W 2016 roku aplikant powtarzał II rok aplikacji i uzyskał pozytywną ocenę z kolokwium z prawa spółek handlowych, prawa gospodarczego, prawa upadłościowego i naprawczego oraz uzyskał zaliczenie praktyk i złożył opinię patrona. Jednakże przekroczył określoną w § 23 ust. 1 Regulaminu odbywania aplikacji radcowskiej stanowiącego załącznik do uchwały Nr 90/VII/2009 Krajowej Rady Radców Prawnych z dnia 17 października 2009 r. w sprawie uchwalenia Regulaminu odbywania aplikacji radcowskiej (dalej "Regulamin"), dopuszczalną liczbę nieobecności na zajęciach o 5 jednostek godzinowych i nie uzyskał zaliczenia II roku 2016. W związku z niezaliczeniem II roku w dniu [...] grudnia 2016 r., aplikant zwrócił się do Rady OIRP w [...] z wnioskiem o ponowne rozpatrzenie sprawy zaliczenia roku (art. 28 ust. 2 pkt. 1 Regulaminu). Wniosek aplikanta, negatywnie zaopiniowany przez kierownika szkolenia, nie uzyskał akceptacji Rady OIRP w [...] na posiedzeniu w dniu [...] stycznia 2017 r. Uchwałą z [...] marca 2017 r. Rada OIRP postanowiła skreślić B. L. z listy aplikantów radcowskich prowadzonej przez Radę Okręgowej Izby Radców Prawnych w [...] uzasadniając to niezakończeniem aplikacji w ustawowym terminie bez usprawiedliwionej przyczyny. Uzasadniając swoją uchwałę organ I instancji wskazał, że aplikant dwukrotnie nie zaliczył roku szkoleniowego aplikacji radcowskiej (II rok 2015 i II rok 2016). Po zaliczeniu I roku aplikacji, w 2015 roku aplikant przystąpił do zajęć na II roku i nie uzyskał zaliczenia, otrzymując negatywną ocenę z kolokwium. W 2016 roku aplikant nie zaliczył II roku szkoleniowego, przekraczając dopuszczalną liczbę nieobecności na zajęciach, czego konsekwencją jest powtórne niezaliczenie roku szkoleniowego. Biorąc pod uwagę przepis § 28 ust. 4 Regulaminu odbywania aplikacji radcowskiej, Bartosz Łągiewka nie był uprawniony do powtarzania II roku szkoleniowego w 2017 roku, co w niniejszej sprawie skutkuje niezakończeniem aplikacji w ustawowym terminie bez usprawiedliwionej przyczyny. Od powyższej uchwały aplikant złożył odwołanie, w którym podniósł, że w toku II roku aplikacji w 2016 r. był nieobecny podczas 34 jednostek godzinowych i nie przekroczył limitu nieobecności, o którym mowa w § 23 ust. 1 Regulaminu aplikacji tj. 54 jednostek godzinowych. Ponadto wskazał, że nie został mu zakomunikowany fakt podjęcia przez Radę uchwały z [...] stycznia 2017 r., którą to uchwałą Rada rozpoznała jego wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy zaliczenia roku. Utrzymując w mocy zaskarżoną uchwałę organ odwoławczy podzielił ocenę organu I instancji, że w niniejszej sprawie zaistniały przesłanki do skreślenia B. L. z listy aplikantów radcowskich. Decyzja organu I instancji jest decyzją związaną zaś upływ trzech lat obliguje Radę do skreślenia aplikanta z listy, chyba, że niezakończenie przez niego aplikacji było usprawiedliwione. Związanie organu wynika już z samego literalnego brzmienia normy zawartej w art. 37 ust. 1 pkt 2 ustawy o radcach prawnych, która stanowi że "aplikanta radcowskiego skreśla się" w określonych sytuacjach, nie pozostawiając przy tym możliwości do rozstrzygnięcia według uznania organu. Organ odwoławczy wskazał, że aplikant został wpisany na listę aplikantów radcowskich na rok aplikacji, zaczynający się od 1 stycznia 2014 r., co oznacza, że trzyletni okres aplikacji upływał z dniem 31 grudnia 2016 r. W tym czasie aplikant zaliczył tylko I rok aplikacji. Nie zaliczył II roku aplikacji w roku 2015 z powodu nie przystąpienia do jednego z obowiązkowych kolokwiów, a w 2016 r. ponownie nie zaliczył II roku szkoleniowego – tym razem z powodu przekroczenia dopuszczalnego limitu nieobecności na zajęciach. W związku z powyższym, skoro nie mógł, zgodnie z Regulaminem, powtarzać kolejnego roku aplikacji, obowiązkiem Rady Okręgowej Izby Radców Prawnych w [...] było podjęcie uchwały skreśleniu go z listy aplikantów. Zgodnie z brzmieniem § 28 ust. 4 Regulaminu nie mógł powtarzać kolejnego roku szkoleniowego bowiem skutkowało to niezakończeniem przez niego aplikacji radcowskiej w terminie wskazanym w art. 32 ust. 2 u.r.p., a więc zasadnym było skreślenie go z listy aplikantów radcowskich na podstawie art. 37 ust. 1 pkt 2 u.r.p. Zdaniem organu odwoławczego nie zasługują na uwzględnienie argumenty odwołania dotyczące naruszenia art. 37 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 32 ust. 2 u.r.p. w zw. z § 23 ust. 1 Regulaminu odbywania aplikacji poprzez przyjęcie, że aplikant przekroczył limit nieobecności określony w § 23 ust. 1 Regulaminu. § 23 ust. 1 Regulaminu odbywania aplikacji stanowi, że aplikant ma prawo do nieobecności na zajęciach w łącznym wymiarze 54 jednostek godzinowych zajęć w formie wykładów lub ćwiczeń oraz 4 dni praktyk w roku szkoleniowym, niezależnie od przyczyny tej nieobecności. Jednak w przypadku gdy aplikant powtarza rok szkoleniowy, co miało miejsce w przedmiotowej sprawie, zgodnie z § 23 ust. 2 w zw. z § 28 ust. 5 Regulaminu odbywania aplikacji, liczbę dopuszczalnych nieobecności, o których mowa w ust. 1 § 23, ustala się proporcjonalnie do liczby jednostek godzinowych zajęć, w których aplikant powinien uczestniczyć z zaokrągleniem w górę do pełnej jednostki godzinowej. W przypadku Pana B. L. dopuszczalny limit nieobecności wynosił 29 godzin, a więc skoro jego nieobecności wyniosły 34 godziny, zatem przekroczył on dopuszczalny limit o 5 godzin. Odnosząc się do zarzutów naruszenia przepisów postępowania w związku z niezakomunikowaniem stronie faktu podjęcia uchwały z [...] stycznia 2017 r. w sprawie rozpatrzenia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy zaliczenia roku szkoleniowego, organ odwoławczy wskazał, że decyzja co do zaliczenia bądź odmowy zaliczenia roku szkoleniowego w związku z takim wnioskiem aplikanta nie zapada w formie zaskarżalnej uchwały. Regulamin odbywania aplikacji radcowskiej przyznaje kompetencję Radzie do zaliczenia roku szkoleniowego mimo przekroczenia dopuszczalnego limitu nieobecności, wskutek rozpatrzenia wniosku aplikanta zaopiniowanego przez kierownika szkolenia bądź komisję do spraw aplikacji. W aktach szkoleniowych Pana B. L. znajduje się opinia Kierownika Szkolenia zawierająca negatywną rekomendację co do zaliczenia aplikantowi roku szkoleniowego. Rada rozpatrzyła wniosek na posiedzeniu w dniu [...] stycznia 2017 r., co znajduje odzwierciedlenie w treści protokołu, ale nie podejmowała w tym zakresie odrębnej uchwały, która podlegałaby doręczeniu. Decyzja co do zaliczenia bądź odmowy zaliczenia roku szkoleniowego mimo przekroczenia dopuszczalnego limitu nieobecności jest dyskrecjonalną decyzją Rady i nie podlega zaskarżeniu. Zdaniem Prezydium Rada prawidłowo ustaliła, że aplikacja powinna być ukończona z końcem roku 2016, a do tego czasu aplikant zaliczył tylko I rok aplikacji i nie zaliczył II roku aplikacji, który po raz pierwszy odbywał w 2015 r. i powtarzał w roku 2016. Ani ustawa o radcach prawnych ani Regulamin odbywania aplikacji nie wskazują na przesłanki usprawiedliwiające nieukończenie aplikacji w terminie. Regulamin przewiduje jedynie możliwość powtarzania tylko jednego roku szkoleniowego w okresie trwania aplikacji (§28 ust. 4) oraz możliwość udzielenia przez dziekana zezwolenia na przerwę w zajęciach na okres nieprzekraczający dwóch lat (§ 24). Pan B. L. raz już powtarzał rok szkoleniowy (II rok aplikacji), więc nie mógłby go powtarzać po raz drugi. Natomiast argumentacja podnoszona przez aplikanta dotycząca stanowiska Rady w przedmiocie wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy zaliczenia roku szkoleniowego nie jest zasadna. Ocena okoliczności przedstawianych przez aplikanta, które w jego ocenie usprawiedliwiają przekroczenie dopuszczalnego limitu nieobecności, leży wyłącznie w gestii Rady. Okoliczności tych nie można rozpatrywać jako okoliczności usprawiedliwiających nieukończenie aplikacji w ustawowym terminie. Aplikant jako okoliczność usprawiedliwiającą przekroczenie dopuszczalnego limitu nieobecności wskazywał fakt świadczenia pomocy prawnej na rzecz swojego pracodawcy w ramach swoich obowiązków służbowych. Zgodnie zaś z § 7 Regulaminu odbywania aplikacji radcowskiej praca zawodowa wykonywana przez aplikanta nie może zwalniać z wypełniania obowiązków aplikanta. Ten też przepis został przywołany przez Kierownika Szkolenia jako uzasadnienie negatywnej rekomendacji co do zaliczenia roku szkoleniowego. Skarżący B. L. niezgadzając się z uchwałą Prezydium KRRP w terminie zaskarżył ją do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie zarzucając: 1. naruszenie prawa procesowego, tj. - art. 7, art. 77 § 1, art. 75 § 1 i art. 107 § 3 k.p.a. w zw. z art. 37 ust. 1 pkt 2 ustawy o radcach prawnych, które miało wpływ na wynik sprawy, poprzez brak przeprowadzenia postępowania dowodowego w przedmiocie tego czy w istocie zachodziła usprawiedliwiona przyczyna niezakończenia aplikacji w terminu ustawowym, - art. 40 § 2 k.p.a. poprzez pominięcie pełnomocnika przy doręczeniu decyzji organu II instancji art. 10 k.p.a poprzez niezapewnienie czynnego udziału stronie postępowania i nieumożliwienie wypowiedzenie się co do zebranych dowodów w związku z uzupełnieniem materiału dowodowego, - nierozpoznanie istoty sprawy poprzez brak ustaleń faktycznych w zakresie ustalenia uzasadnienia stanowiska Rady w zakresie niezaliczenia przez skarżącego II roku aplikacji radcowskiej wskutek przekroczenia limitu nieobecności, pomimo złożenia przez skarżącego przewidzianego w § 28 ust. 3 Regulaminu odbywania aplikacji wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy zaliczenia roku szkoleniowego zasady prawdy materialnej wyrażonej w art. 7 w zw. z art. art. 77 § 1, art. 75 § 1 i art. 107 § 3 k.p.a. w zw. z art. 37 ust. 1 pkt 2 ustawy o radcach prawnych poprzez brak odniesienia się Krajowej Rady Radców Prawnych w uzasadnieniu zaskarżonej uchwały do całokształtu okoliczności oraz dowodów podnoszonych przez skarżącego we wniosku do Rady, w których wyjaśnił przyczyny nieobecności, - naruszenie prawa materialnego, tj. art. 37 ust. 1 pkt 2 ustawy o radcach prawnych przez jego niewłaściwe zastosowanie w sytuacji, w której ze stanu faktycznego wynikało, że nie została wypełniona hipoteza tego przepisu, tj. w chwili wydania zaskarżonej uchwały nie upłynął jeszcze okres, w którym powinna zostać ukończona aplikacja radcowska. Skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej uchwały (omyłkowo nazwanej decyzją) na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit c p.p.s.a w całości oraz o rozważenie zastosowania art. 135 p.p.s.a. i uchylenie również uchwały organu I instancji w całości. Na podstawie art. 200 p.p.s.a. wniósł o zwrot kosztów postępowania według norm przepisanych. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Skarga zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym ta kontrola stosownie do § 2 powołanego artykułu sprawowana jest pod względem zgodności z prawem. Sąd w ramach swojej właściwości dokonuje zatem kontroli aktów z zakresu administracji publicznej z punktu widzenia ich zgodności z prawem materialnymi jak i prawem procesowym. Sąd rozstrzyga przy tym w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi dalej p.p.s.a. - Dz. U. z 2016 poz.718 ze zm.). Oceniając zaskarżone uchwały wg powyższych kryteriów Sąd uznał, że naruszają ono prawo w stopniu mogącym mieć wpływ na rozstrzygnięcie sprawy. Istota sprawy dotyczyła oceny, czy uzasadnione było, w świetle obowiązujących przepisów prawa, skreślenie skarżącego B. L. z listy aplikantów radcowskich w sytuacji, gdy, jak wynika z akt sprawy, aplikant zdał wszystkie kolokwia i egzaminy wymagane na drugim roku aplikacji, lecz powtarzając drugi rok aplikacji, przekroczył limit nieobecności na zajęciach o 5 godzin. Jak przyjęto w zaskarżonych uchwałach skarżący w 2016 roku powtarzał II rok aplikacji i uzyskał pozytywną ocenę z kolokwium z prawa spółek handlowych, prawa gospodarczego, prawa upadłościowego i naprawczego oraz uzyskał zaliczenie praktyk i złożył opinię patrona. Jednakże przekroczył określoną w § 23 ust. 1 Regulaminu odbywania aplikacji radcowskiej dopuszczalną liczbę nieobecności na zajęciach o 5 jednostek godzinowych i nie uzyskał zaliczenia II roku 2016. Zgodnie z art. 37 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 6 lipca 1982 r. o radcach prawnych (Dz. U. z 2016 r. poz. 233) aplikanta radcowskiego skreśla się z listy aplikantów radcowskich w przypadku niezakończenia przez niego bez usprawiedliwionej przyczyny aplikacji radcowskiej w terminie, o którym mowa w art. 32 ust. 2 ustawy. Przepis do którego odsyła powyższa norma stanowi natomiast, że aplikacja radcowska rozpoczyna się 1 stycznia każdego roku i trwa trzy lata. Na podstawie delegacji ustawowej, stosownie do treści art. 60 pkt 8 lit c ustawy o radcach prawnych, uchwalono regulamin odbywania aplikacji radcowskiej. Jak wyjaśnił organ obecna treść Regulaminu odbywania aplikacji radcowskiej stanowiącego załącznik do uchwały Nr 90/VI1/2009 Krajowej Rady Radców Prawnych z dnia 17 października 2009 r. w sprawie uchwalenia Regulaminu odbywania aplikacji radcowskiej nie została zakwestionowana przez Ministra Sprawiedliwości w trybie art. 47 ust. 2 ustawy o radcach prawnych. Zgodnie z § 28 ust. 4 Regulaminu odbywania aplikacji, jest możliwość powtarzania przez aplikanta tylko jednego roku szkoleniowego w okresie trwania aplikacji. Skarżący powtarzał drugi rok aplikacji (czyli 2015 rok) w 2016 roku i zaliczył go merytorycznie (zdał wszystkie egzaminy) lecz nie zaliczył go z powodu nadprogramowych nieobecności w liczbie 5 godzin. Mając to na uwadze , w ocenie Sądu, ta sama okoliczność tj. powtarzanie roku nie może stanowić okoliczności usprawiedliwiającej niezakończenie aplikacji w terminie ustawowym, a jednocześnie okoliczności uzasadniającej skreślenie skarżącego z listy aplikantów. Już sam fakt, że organ zgodził się na powtarzanie roku oznaczało, że skarżący nie ukończy aplikacji w ustawowym terminie trzech lat, tj. do dnia 31 grudnia 2016 r. Sąd, w składzie orzekającym, podzielił w tym zakresie pogląd zawarty w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 30 marca 2017 r. sygn. akt VI SA/Wa 1843/16. Zasadniczym problemem w niniejszej sprawie, którym zajęły się organy w sposób niedostateczny była kwestia czy skarżący usprawiedliwił przyczyny przekroczenia dopuszczalnego limitu nieobecności w roku szkoleniowym 2016. Z akt sprawy wynika, że w piśmie z [...] lutego 2017 r. skarżący wskazał, że jego nieobecność na zajęciach była spowodowana okolicznościami, które w jego ocenie powinny być uznane przez Radę za usprawiedliwione. Nieobecności w dniach [...] maja, [...] czerwca i [...] września 2016 r. były związane z realizacją obowiązków zawodowych jako Prawnik oraz Inspektor Nadzoru zatrudniony w c. S.A. Wskazał, że świadczenie przez niego usług prawych na rzecz Towarzystwa stanowi praktyczną formę zdobywania i pogłębiania wiedzy prawniczej, w szczególności w zakresie nieprzewidzianym programem aplikacji tj. przepisów dotyczących funkcjonowania funduszy inwestycyjnych oraz towarzystw funduszy inwestycyjnych. Wyjaśnił również, że [...] czerwca 2016 r. i [...] lipca 2016 r. był nieobecny na zajęciach ze względu na konieczność sprawowania opieki na niespełna roczną córką ze względu na jej stan zdrowia. Ponadto skarżący wyjaśnił, że nikt nie mógł go zastąpić w pracy i był niezbędny pracodawcy. Co do opieki na dzieckiem wskazał, że nie było możliwości, by ktoś inny zajmował się dzieckiem ze względu na jego stan zdrowia - ząbkowało i miało wysoką temperaturę. Zdaniem Sądu powyższe okoliczności jako decydujące dla rozstrzygnięcia przedmiotowej sprawy nie zostały przez orzekające w sprawie organy należycie rozważone. Sąd zwraca uwagę, że cytowany wyżej art. 32 ust. 1 pkt 2 u.r.p. mówi o konieczności każdorazowego badania podstaw skreślenia i dokonaniu ustaleń czy w danym przypadku przyczyna niezakończenia aplikacji radcowskiej była "usprawiedliwiona".(...)"aplikanta radcowskiego skreśla się z listy aplikantów radcowskich w przypadku niezakończenia przez niego bez usprawiedliwionej przyczyny aplikacji radcowskiej w terminie"). W rozpoznawanej sprawie brak jest jakichkolwiek rozważań organu w tym zakresie, a mianowicie wyjaśnienia dlaczego wskazane przez skarżącego powody absencji na zajęciach, a dotyczące ważnych obowiązków zawodowych oraz konieczności opieki na chorym dzieckiem nie mogły być uznana za usprawiedliwione. Organ ograniczył się do zacytowania treści pisma skarżącego z [...] lutego 2017 r. oraz wskazał, że ocena w tym zakresie jest "dyskrecjonalna". Opinia kierownika szkolenia sprowadza się natomiast do stwierdzenia, że przekroczono limit dopuszczalnych nieobecności o 5 godzin. Wobec powyższego na uwzględnienie zasługują zarzuty skargi, że zaskarżona uchwała została wydana z naruszeniem zasady prawdy materialnej wyrażonej w art. 7 w zw. z art. art. 77 § 1, art. 75 § 1 i art. 107 § 3 k.p.a. w zw. z art. 37 ust. 1 pkt 2 ustawy o radcach prawnych poprzez brak odniesienia się organów samorządu radcowskiego do całokształtu okoliczności oraz dowodów podnoszonych przez skarżącego w toku postępowania, a w szczególności w piśmie z 24 lutego 2014 r. oraz wyjaśnień skarżącego usprawiedliwiających przekroczenie limitu obecności na zajęciach. Sprawia to , że obie zaskarżone uchwały nie poddają się kontroli sądowej bowiem nie można poznać stanowiska organu w tej kwestii. Mając na uwadze, że sąd administracyjny nie czyni własnych ustaleń w sprawie, a jedynie ocenia zaskarżony akt pod względem jego zgodności z prawem materialnym i przepisami procesowymi, a taka kontrola jest jednak możliwa tylko w warunkach wyczerpujących istotę zagadnień ustaleń faktycznych i prawnych dokonanych przez organ administracyjny rozstrzygający sprawę, za niezbędne Sąd uznał uchylenie zaskarżonych uchwał. Sąd zauważa, że organy korporacji prawniczych obowiązane są do działania zgodnie z ogólnymi zasadami kodeksu postępowania administracyjnego, zwłaszcza art. 7 k.p.a. - zasada prawdy obiektywnej i biorąc pod uwagę wagę uchwał powinny, przed podjęciem uchwały o skreśleniu z list aplikantów, dokonać wszechstronnej oceny wszystkich okoliczności faktycznych sprawy. Organy samorządu radcowskiego obu instancji, wbrew obowiązkowi wynikającemu z art. 7 k.p.a. nie podjęły wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, uwzględniając interes społeczny i słuszny interes strony. Zdaniem Sądu, brak jednoznacznych ustaleń organów w powyższym zakresie, czyni zarzut naruszenia przepisów procesowych i przepisów prawa materialnego zasadnym. Przy ponownym rozpoznaniu sprawy przeprowadzonym z zachowaniem reguł postępowania administracyjnego wyrażonych w art. 7, 77 § 1, 80, 107 § 3 k.p.a., organy samorządu radcowskiego ustalą w oparciu o całokształt zebranego w sprawie materiału dowodowego, czy zostały spełnione usprawiedliwione przyczyny z art. 37 ust. 1 pkt 2 u.r.p. do skreślenia skarżącego z listy aplikantów radcowskich. W szczególności rozważenia wymaga także czy niemożność praktycznego wzięcia udziału w zajęciach szkoleniowych z ważnych powodów osobistych i zawodowych przekreśla możliwość usprawiedliwienia tej nadprogramowej nieobecności i powoduje automatyczne skreślenie aplikanta z listy. Mając na uwadze powyższe, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit a i c p.p.s.a. uchylił zaskarżone uchwały. W oparciu o art. 200, art. 205 § 1 i 2 oraz art. 209 p.p.s.a., Sąd zasądził od organu na rzecz skarżącego kwotę 680 zł, w tym kwotę 200 zł, stanowiącą wartość uiszczonego wpisu od skargi, i kwotę 480 zł, poniesioną tytułem wynagrodzenia pełnomocnika, zgodnie z § 14 ust. 1 pkt 1 lit. "c" rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz. U. z 2015 r., poz. 1804 ze zm.) oraz kwotę 17 zł tytułem opłaty skarbowej od pełnomocnictwa.