II SA/Bk 892/23

SENTENCJA Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Barbara Romanczuk (spr.), , , po rozpoznaniu w Wydziale II na posiedzeniu niejawnym w dniu 13 grudnia 2023 r. sprawy ze skargi P.W. na czynność Dyrektora Aresztu Śledczego w Hajnówce z dnia 25 października 2023 r. nr D/K-P.453.42.4.2023.KW w przedmiocie wydania kserokopii opinii p o s t a n a w i a odrzucić skargę , UZASADNIENIE P.W. wniósł skargę na czynność (pismo) Dyrektora Aresztu Śledczego w Hajnówce z 25 października 2023 r. w przedmiocie wydania kserokopii opinii. Skarżący wskazał, że 21 września 2023 r. otrzymał od administracji aresztu śledczego w Hajnówce pismo stanowiące odmowę uwzględnienia wniosku o zatrudnienie w jednostce. Na podstawie art. 102 pkt 9 kodeksu karnego wykonawczego skarżący wniósł o wydanie kserokopii opinii, które miały wpływ na podjętą decyzję odmowną. W dniu 25 października 2023 r. Dyrektor Aresztu Śledczego w Hajnówce odmówił skarżącemu dostępu do tych opinii, a zdaniem skarżącego uzasadnienie podjętej decyzji nie może być uznane za opinie na podstawie, których ta decyzja została podjęta. Skarżący podkreślił, że w innych przypadkach organ zapewnia dostęp do opinii na podstawie, których podejmuje decyzje względem osadzonych, jako przykład powołał decyzje komisji penitencjarnej. Skarżący wniósł o nakazanie Dyrektorowi Aresztu Śledczego w Hajnówce udostępnienia mu w formie kserokopii opinii, o których wydanie wniósł w przedmiotowej sprawie. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, ewentualnie odrzucenie. Organ wskazał, że prośbę skazanego rozpatrzono zgodnie z przepisami Rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 14 września 2022 r. w sprawie sposobów załatwiania wniosków, skarg i próśb osadzonych w zakładach karnych i aresztach śledczych (Dz.U. z 2022 r. poz. 1960) i nie przychylono się do jego prośby. Organ zaznaczył, że wniosek skarżącego o zatrudnienie został zaopiniowany negatywnie przez wychowawcę oddziału i kierownika ochrony aresztu, zatem pismem z 21 września 2023 r. wniosek o zatrudnienie został rozpatrzony odmownie. W związku z powyższym skarżący 23 września 2023 r. złożył prośbę o wydanie kserokopii opinii będącej podstawą wydania odmownej decyzji. Przedmiotową prośbę zaopiniowała komórka realizująca zadania w zakresie zatrudniania osadzonych. Funkcjonariuszka wskazała, że powodem odmowy skierowania skarżącego do pracy były względy penitencjarno-ochronne, a stanowisko w sprawie przedstawiono skarżącemu. W związku z tym pismem z 25 października 2023 r. prośbę skazanego rozpatrzono odmownie wskazując, że w udzielonej odpowiedzi na wniosek o zatrudnienie podano pisemne uzasadnienie takiej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku zważył co następuje. Skarga jako niedopuszczalna podlega odrzuceniu. Sąd z urzędu bada dopuszczalność skargi ustalając, czy nie zachodzi jedna z przesłanek jej odrzucenia wymienionych enumeratywnie w art. 58 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2023 r. poz. 1634, dalej: p.p.s.a.). Zgodnie z art. 3 § 2 p.p.s.a. kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na: 1) decyzje administracyjne; 2) postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty; 3) postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie; 4) inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, z wyłączeniem aktów lub czynności podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2021 r. poz. 735, 1491 i 2052), postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2021 r. poz. 1540, 1598, 2076 i 2105), postępowań, o których mowa w dziale V w rozdziale 1 ustawy z dnia 16 listopada 2016 r. o Krajowej Administracji Skarbowej (Dz. U. z 2021 r. poz. 422), oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw; 4a) pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawane w indywidualnych sprawach, opinie zabezpieczające i odmowy wydania opinii zabezpieczających; 5) akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej; 6) akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone w pkt 5, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej; 7) akty nadzoru nad działalnością organów jednostek samorządu terytorialnego; 8) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a; 9) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach dotyczących innych niż określone w pkt 1-3 aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego oraz postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw. Sądy administracyjne orzekają także w sprawach sprzeciwów od decyzji wydanych na podstawie art. 138 § 2 Kodeksu postępowania administracyjnego (§2a), a także w sprawach, w których przepisy ustaw szczególnych przewidują sądową kontrolę, i stosują środki określone w tych przepisach (§ 3). Wyliczenie zawarte w powyższym katalogu ma charakter zamknięty. Zaskarżenie aktu lub czynności w nim niewymienionych oznacza, że sprawa nie jest objęta właściwością sądu administracyjnego. I z taką sytuacją mamy do czynienia w sprawie niniejszej, w której przedmiotem skargi jest czynność Dyrektora Aresztu Śledczego w przedmiocie wydania kserokopii opinii. Stosownie do treści art. 32 ustawy z dnia 6 czerwca 1997 r. Kodeks karny wykonawczy (Dz.U. z 2023 r. poz. 127, dalej: k.k.w.), nadzór nad legalnością i prawidłowością wykonywania kary pozbawienia wolności, zastępczej kary pozbawienia wolności, kary aresztu wojskowego, kary aresztu lub zastępczej kary aresztu, kary porządkowej, tymczasowego aresztowania, zatrzymania, środka przymusu skutkującego pozbawienie wolności oraz środka zabezpieczającego związanego z umieszczeniem w zakładzie psychiatrycznym sprawuje sędzia penitencjarny. W art. 2 pkt 5 k.k.w. jako organy postępowania wykonawczego wskazano dyrektora zakładu karnego, aresztu śledczego, a także dyrektora okręgowego i Dyrektora Generalnego Służby Więziennej albo osobę kierującą innym zakładem przewidzianym w przepisach prawa karnego wykonawczego oraz komisję penitencjarną. Zgodnie z art. 6 § 2 k.k.w. skazany może składać wnioski, skargi i prośby do organów wykonujących orzeczenie. Skazany, składając wniosek, skargę lub prośbę, jest obowiązany do uzasadnienia zawartych w nich żądań w stopniu umożliwiającym ich rozpoznanie, w szczególności do dołączenia odpowiednich dokumentów. Ponadto zgodnie z § 2 ust. 1 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 14 września 2022 r. w sprawie sposobów załatwiania wniosków, skarg i próśb osób osadzonych w zakładach karnych i aresztach śledczych (Dz. U. poz. 1960) skargi dotyczące działalności jednostek organizacyjnych oraz postępowania funkcjonariusza Służby Więziennej, zwanego dalej "funkcjonariuszem", i pracownika Służby Więziennej, zwanego dalej "pracownikiem", załatwiają: 1) kierownik jednostki organizacyjnej - jeżeli skarga jest do niego adresowana, a nie dotyczy jego bezpośredniej działalności lub bezpośredniej działalności jego zastępcy i podjętych przez nich decyzji, chyba że w tym zakresie zostanie uznana za zasadną; 2) dyrektor okręgowy Służby Więziennej - jeżeli skarga dotyczy działalności nadzorowanej przez niego jednostki organizacyjnej i nie została załatwiona w trybie określonym w pkt 1 lub w ust. 2; 3) Dyrektor Generalny Służby Więziennej lub osoba przez niego wyznaczona - jeżeli skarga dotyczy działalności okręgowego inspektoratu Służby Więziennej i nie została załatwiona w trybie określonym w pkt 1 lub w ust. 2. Skazany może także, na podstawie art. 7 § 1 k.k.w., zaskarżyć do sądu decyzję organu wymienionego w art. 2 pkt 3-6 i 10 (w tym decyzje dyrektora aresztu śledczego) z powodu jej niezgodności z prawem, jeżeli ustawa nie stanowi inaczej. Zgodnie jednak z art. 7 § 2 k.k.w. skargi rozpoznaje sąd właściwy zgodnie z art. 3. W sprawach dotyczących odbywania kary pozbawienia wolności, zastępczej kary pozbawienia wolności, kary aresztu wojskowego, kary aresztu lub zastępczej kary aresztu, kary porządkowej oraz środka przymusu skutkującego pozbawienie wolności, wykonywania orzeczenia o warunkowym przedterminowym zwolnieniu oraz środka zabezpieczającego polegającego na umieszczeniu w zakładzie psychiatrycznym - sądem właściwym jest sąd penitencjarny. Stosownie do treści art. 3 § 1 k.k.w. sąd, który wydał orzeczenie w pierwszej instancji, jest właściwy również w postępowaniu dotyczącym wykonania tego orzeczenia, chyba że ustawa stanowi inaczej. Jak wynika z powyższego skarżący swoje stanowisko, w tym prośby, powinien kierować do właściwych w tym zakresie organów według przepisów wyżej wskazanych. Sądy administracyjne nie sprawują bowiem kontroli nad sposobem załatwiania skarg i wniosków wnoszonych przez osoby osadzone do administracji zakładów karnych i aresztów śledczych (por: postanowienie NSA z 15 czerwca 2021 r., sygn. akt III OSK 4453/21, LEX nr 3189732). Reasumując, skoro sprawa nie należy do właściwości sądów administracyjnego to na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 p.p.s.a. skargę należało odrzucić, o czym orzeczono na wstępie.