II SAB/Bk 17/09

TEZY W sprawach zainicjowanych tzw. skargą obywatelską wniesioną w trybie Działu VIII ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Tekst jedn. Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm.) nie przysługuje skarga do sądu administracyjnego, a w konsekwencji nie przysługuje również skarga na bezczynność. SENTENCJA Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku w składzie następującym: Przewodniczący sędzia NSA Anna Sobolewska-Nazarczyk, Sędziowie sędzia NSA Grażyna Gryglaszewska, sędzia NSA Danuta Tryniszewska-Bytys (spr.), Protokolant Sylwia Tokajuk, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 26 listopada 2009 r. sprawy ze skargi S. T. na bezczynność Samorządowego Kolegium Odwoławczego w B. w przedmiocie niezałatwienia skargi na nieprawidłowe działanie organu niższego szczebla p o s t a n a w i a - odrzucić skargę.- UZASADNIENIE II SAB/Bk 17/09 UZASADNIENIE W dniu 12 listopada 2008 r. do Starosty Powiatowego w B. P. wpłynęło pismo S. T., w którym informuje on o podejrzeniu popełnienia przestępstwa przez uprawnionego geodetę (wskazanego z nazwiska) dotyczącego potwierdzenia nieprawdziwych danych w zakresie stwierdzonych odległości szamba w stosunku do granicy działki. Pismo powyższe zawierało w podsumowaniu następujący wniosek: "Z uwagi na nieprawidłowości wnoszę o wyjaśnienie całości zagadnień związanych z poruszonym zagadnieniem oraz powiadomienie o sposobie prowadzenia i załatwienia sprawy". W odpowiedzi Starosta Powiatowy pismem z dnia 12 grudnia 2008 r. wyjaśnił, że nie jest urzędem właściwym do załatwienia spraw związanych z podejrzeniem popełnienia przestępstwa, w związku z czym nie mogą być udzielone wyjaśnienia żądane w piśmie wyżej wskazanym. Reakcją S. T. było żądanie przekazania całości dokumentacji i jego pisma do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w B. celem ustalenia prawidłowości zajętego przez Starostę stanowiska. Zostało to wykonane w dniu 15 stycznia 2009 r. i korespondencja wpłynęła do SKO dnia 16 stycznia 2009 r. W dniu 18 marca 2009 r. S. T. wniósł skargę do WSA za pośrednictwem SKO na "niewłaściwe załatwienie jego zażalenia na decyzję Starosty B. odmawiającą wszczęcia postępowania w sprawie popełnienia przestępstwa przez uprawnionego geodetę ...". Z uzasadnienia skargi wynika, że jego dokumenty i pisma wyżej wskazane zostały przez SKO nieprawidłowo dołączone do zakończonej sprawy o sygn. [...]. Organ wyższego szczebla nie zajął stanowiska w "sprawie postępowania starostwa". Skarga została zarejestrowana w repertorium SAB. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej odrzucenie. Powołało się na kognicję sądów administracyjnych w sprawach skarg na bezczynność określoną w art. 3 § 2 pkt 8 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.). Podniesiono, że w przedmiotowej sprawie organy administracyjne nie były uprawnione do wydania aktów administracyjnych określonych w powołanym przepisie, stąd nie można postawić zarzutu bezczynności "wobec postępowania SKO". Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Skarga na bezczynność Samorządowego Kolegium Odwoławczego polegającą na nienadaniu procesowego biegu zawiadomieniu o nieprawidłowościach działań uprawnionego geodety oraz urzędników Starostwa Powiatowego w B. P. podlegała odrzuceniu. Z mocy art. 3 § 2 pkt 8 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), dalej p.p.s.a., sądy administracyjne rozpoznają skargi na bezczynność organów nie we wszystkich przypadkach, a wyłącznie w przypadkach określonych w pkt 1 – 4 tego przepisu. Oznacza to dopuszczalność skargi na bezczynność wyłącznie w sprawach, w których organ administracji powinien zakończyć postępowanie: 1) wydaniem decyzji administracyjnej (pkt 1 przepisu), 2) wydaniem postanowienia, na które służy zażalenie albo kończącego postępowanie, a także postanowienia rozstrzygającego sprawę co do istoty (pkt 2 przepisu), 3) wydaniem postanowienia w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie (pkt 3 przepisu), 4) wydaniem innego niż określone w pkt 1- 3 aktu lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczącego uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa (pkt 4 przepisu). Bezspornie postępowanie w sprawie niniejszej nie mieści się w katalogu spraw wyszczególnionych powyżej wskazanych przepisem. Wniosek S. T. inicjujący postępowanie zawiera doniesienie o popełnieniu nieprawidłowości (przestępstwa) przez uprawnionego geodetę z opisem tychże nieprawidłowości i kończy się żądaniem: "z uwagi na nieprawidłowości wnoszę o wyjaśnienie całości zagadnień związanych z poruszonym zagadnieniem oraz powiadomienie o sposobie prowadzenia i załatwienia sprawy". Zdaniem sądu była to skarga obywatelska złożona w trybie Działu VIII Kpa w związku z wykonywaniem zadań przez Starostwo Powiatowe. Przepis art. 221 § 1 – 3 Kpa gwarantuje każdemu składanie petycji, skarg i wniosków do organów państwowych, organów jednostek samorządu terytorialnego, organów samorządowych jednostek organizacyjnych oraz do organizacji i instytucji społecznych. Postępowanie skargowo – wnioskowe uregulowane Działem VIII Kpa stanowi rodzaj uproszczonego postępowania administracyjnego (brak stron, mniej sformalizowany tok postępowania, zastąpienie rozstrzygnięć zawiadomieniami). Uproszczenie to przejawia się m.in. w tym, że organ otrzymujący skargę o ile stwierdzi, iż nie jest właściwy do jej rozpoznania, nie wydaje postanowienia z art. 65 § 1 Kpa o przekazaniu według właściwości, ale przekazuje skargę niezwłocznie właściwemu organowi zawiadamiając o tym skarżącego lub wskazując mu organ właściwy. Nadto w postępowaniu tym nie ma podstaw do wydania przez organ jakiegokolwiek aktu jurysdykcji (decyzji, postanowienia), a więc aktu z art. 3 § 2 p.p.s.a. Dlatego przyjąć należy, że w sprawach zainicjowanych tzw. skargą obywatelską wniesioną w trybie Działu VIII Kpa nie przysługuje skarga do sądu administracyjnego, a w konsekwencji nie przysługuje również skarga na bezczynność. Działania podejmowane przez organy na podstawie przepisów przedmiotowego działu nie przybierają zatem formy władczej, zaskarżalnej do sądu administracyjnego (vide postanowienie NSA z 01 lutego 2007 r., I OSK 395/06, Lex nr 362475 oraz postanowienie WSA w Warszawie z dnia 10 października 2007 r., I SAB/Wa 42/07, Lex nr 437949). Zatem w sprawie niniejszej, aczkolwiek SKO nie wykazało w jaki sposób "załatwiło" pismo skarżącego z dnia 12 listopada 2008 r. przesłane przez Starostę Powiatowego w dniu 15 stycznia 2009 r., w szczególności nie wykazało prawidłowego postępowania według przepisów Działu VIII Kpa – to zachowanie organu w spornej sprawie nie podlega kognicji sądu administracyjnego i merytorycznemu załatwieniu. Biorąc powyższe pod uwagę na podstawie art. 58 §1 pkt 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzeczono jak w sentencji.