II OZ 670/23

SENTENCJA Dnia 22 listopada 2023 r. Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Paweł Miładowski, , , po rozpoznaniu w dniu 22 listopada 2023 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia A. G. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie z dnia 9 sierpnia 2023 r., sygn. akt II SA/Lu 120/23 o zawieszeniu postępowania w sprawie ze skargi A. G. na decyzję Wojewody Lubelskiego z dnia 28 listopada 2022 r., znak: IF-VII.7840.2.44.2022.RG w przedmiocie zatwierdzenia projektu zagospodarowania terenu, projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę postanawia: oddalić zażalenie. UZASADNIENIE Postanowieniem z dnia 9 sierpnia 2023 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie, na podstawie art. 124 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2023 r. poz. 259), zwanej "p.p.s.a.", zawiesił postępowanie, ponieważ w toku postępowania uzyskał informację o śmierci dwóch uczestników postępowania, tj. E. K. i L. B.. Sąd wskazał na obligatoryjność zawieszenia postępowania z przesłanki z art. 124 § 1 pkt 1 p.p.s.a. Ponadto podniósł, że z informacji pochodzących z ewidencji gruntów i budynków wynika, że E. K. była współwłaścicielką działki nr [...] (obręb [...]), zaś L. B. właścicielem lub współwłaścicielem działek nr [...], [...] (obręb [...]) i nr [...] (obręb [...]). Przez wszystkie te działki przebiega linia napowietrzna objęta zaskarżonym pozwoleniem na budowę. Podmioty te są obligatoryjnymi (z mocy prawa) uczestnikami postępowania na prawach strony w postępowaniu przed sądem administracyjnym (art. 33 § 1 p.p.s.a. w zw. z art. 5a ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. – Prawo budowlane; Dz. U. z 2023 r. poz. 682 ze zm.). Przedmiot postępowania odnosi się zatem do praw i obowiązków związanych z własnością nieruchomości, a zatem przechodzących na następców prawnych. Zażalenie na ww. postanowienie wniosła skarżąca, wnosząc o jego uchylenie. W zażaleniu wskazano na naruszenie art. 124 § 1 w zw. z art. 33 § 1 i § 1a, i art. 12 p.p.s.a. oraz art. 179 p.p.s.a. i wskazano, że postanowienie Sądu zostało doręczone z pominięciem ustanowionego pełnomocnika, a okoliczność w postaci śmierci osób (zresztą okoliczność nie ustalona, a domniemana) nie biorących udziału w toczącym się postępowaniu, nie może stanowić przesłanki do zawieszenie postępowania wywołanego wniesieniem skargi kasacyjnej. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 124 § 1 pkt 1 p.p.s.a. Sąd zawiesza postępowanie z urzędu w razie śmierci strony lub jej przedstawiciela ustawowego, utraty przez nich zdolności procesowej, utraty przez stronę zdolności sądowej lub utraty przez przedstawiciela ustawowego charakteru takiego przedstawiciela, z zastrzeżeniem § 3. Z ww. przepisu wynika, że z zawieszeniem postępowania możemy mieć do czynienia wówczas, gdy w toku postępowania powstaną przemijające przeszkody uniemożliwiające jego prowadzenie. Niewątpliwie śmierć uczestnika postępowania co do zasady jest podstawą do zawieszenia postępowania z urzędu (art. 124 § 1 pkt 1 p.p.s.a.), ale tylko wówczas, gdy zdarzenie to nastąpi w jego toku (por. postanowienie NSA z 26 listopada 2013 r., II OZ 927/13). Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi stanowi o obowiązku zawieszenia postępowania w razie śmierci strony. Postępowanie sądowe nie może się toczyć gdy nie są znani następcy prawni zmarłej strony (por. postanowienie NSA z 28 marca 2012 r., I OSK 565/11). Z takimi okolicznościami mamy do czynienia w niniejszej sprawie, ponieważ dwóch uczestników postępowania zmarło w toku postępowania sądowoadministracyjnego, a nie są znani ich następcy prawni. Odnosząc się do argumentacji zażalenia należy stwierdzić, że, po pierwsze, Sąd I instancji zawiesił postępowania po uzyskaniu z Urzędu Stanu Cywilnego w C. skróconych aktów zgonu, co nie potwierdza twierdzeń zażalenia jakoby okoliczność śmierci ww. osób nie została ustalona przez Sąd. Po drugie, w zażaleniu nie wykazano aby ww. osoby nie były uczestnikami postępowania sądowoadministracyjnego. Jak wynika z akt sprawy, ww. osoby były stronami postępowania administracyjnego, ponieważ przedmiotowa linia napowietrzna została zaprojektowana przez nieruchomości, do których przysługiwał im tytuł prawny wynikający z prawa własności. Dlatego Sąd I instancji niewadliwie powołał się na art. 33 § 1 p.p.s.a. w zw. z art. 5a ust. 2 Prawa budowlanego i wskazał, że ww. podmioty są obligatoryjnymi (z mocy prawa) uczestnikami postępowania na prawach strony w postępowaniu przed sądem administracyjnym. Zgodnie z art. 33 § 1 w zw. z art. 12 p.p.s.a. wynika, że osoba, która brała udział w postępowaniu administracyjnym, a nie wniosła skargi, jeżeli wynik postępowania sądowego dotyczy jej interesu prawnego, jest uczestnikiem tego postępowania na prawach strony (zgodnie z art. 12 p.p.s.a. – stroną). Natomiast z uwagi na treść art. 5a ust. 2 Prawa budowlanego nie mógł mieć w niniejszej sprawie zastosowania art. 33 § 1a p.p.s.a., ponieważ zgodnie z tym pierwszym przepisem trybu z art. 49 K.p.a. o zawiadomieniu o decyzji nie stosuje się do inwestora oraz właścicieli, użytkowników wieczystych i zarządców nieruchomości, jeżeli na tych nieruchomościach są lub będą wykonywane roboty budowlane. W tych warunkach wymagane było zawieszenie postępowania, a aktualnie wymagane będzie ustalenie przez Sąd I instancji następców prawnych, celem zagwarantowania im m.in. realizacji uprawnień z art. 179 p.p.s.a. Odnośnie zaś wskazania w zażaleniu, że postanowienie doręczono z pominięciem pełnomocnika – wada ta nie umożliwiła stronie terminowego wniesienia zażalenia, co oznacza, że wada w tym zakresie nie miała istotnego wpływu na wynik sprawy. Dlatego nie można doszukać się wskazywanego w zażaleniu naruszenia art. 124 § 1 w zw. z art. 33 § 1 i § 1a, i art. 12 p.p.s.a. oraz art. 179 p.p.s.a. Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 2 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w postanowieniu.