II OZ 621/23

SENTENCJA Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący sędzia NSA Leszek Kiermaszek po rozpoznaniu w dniu 8 listopada 2023 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia Z. S. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 7 sierpnia 2023 r. sygn. akt VII SA/Wa 634/23 o odmowie przywrócenia terminu do uzupełnienia braków formalnych skargi w sprawie ze skargi A. S. i Z. S. na decyzję Mazowieckiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Warszawie z dnia 12 grudnia 2022 r. nr 1316/22 w przedmiocie nakazu rozbiórki postanawia: oddalić zażalenie. UZASADNIENIE Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie postanowieniem z dnia 7 sierpnia 2023 r., sygn. akt VII SA/Wa 634/23 odmówił A. S. i Z. S. (dalej określanych jako skarżący) przywrócenia terminu do uzupełnienia braków formalnych wniesionej przez nich skargi na decyzję Mazowieckiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Warszawie z dnia 12 grudnia 2022 r., nr 1316/22 w przedmiocie nakazu rozbiórki. Motywując rozstrzygnięcie przytoczył najpierw twierdzenia wniosku, z którego wynika, że skarżący nie odczytali wezwań do końca. Skoncentrowali się jedynie na opłacie sądowej, pominęli zaś braki formalne w postaci numerów PESEL i odpisów skargi. Zapewnili, że nie było ich intencją unikanie uzupełnienia wskazanych braków, a było to ewidentne przeoczenie z ich strony. Oceniając wniosek Sąd doszedł do przekonania, że wskazane okoliczności należy potraktować jako brak należytej staranności skarżących, którzy prawidłowo wezwani do uzupełnienia braków formalnych skargi nie dopilnowali swoich interesów. Nienależyte zapoznanie się z tym wezwaniem nie może być uznane, zdaniem Sądu, za okoliczność uprawdopodabniającą brak winy w uchybieniu terminu do dokonania czynności. Uznał zatem, że w tej sprawie nie jest możliwe przyznanie skarżącym dobrodziejstwa przywrócenia terminu i oddalił wniosek na zasadzie art. 86 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2023 r. poz. 259, ze zm., obecnie Dz. U. z 2023 r. poz. 1634, ze zm.; dalej zwanej P.p.s.a.). Skarżący wniósł zażalenie na opisane wyżej postanowienie, domagając się jego uchylenia i zmiany poprzez przywrócenie terminu do uzupełnienia braków formalnych skargi. Podniósł, że nie ze swojej winy nie wskazał numeru PESEL, jak również nie dostarczył odpisów skargi. Skarżący otrzymali bowiem różniące się zarządzenia. W Sądzie popełniono błąd i nie poinformowano skarżącego o brakach formalnych skargi, a jedynie zobligowano do uiszczenia wpisu sądowego. W ocenie skarżącego Sąd powinien nadal procedować w tej sprawie, ponieważ nie z jego winy powstało nieporozumienie. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Zażalenie nie jest zasadne. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego zaskarżonym postanowieniem zasadnie odmówiono skarżącym przywrócenia terminu do uzupełnienia braków formalnych skargi. Powołane zarówno we wniosku o przywrócenie terminu, jak i w zażaleniu okoliczności nie uzasadniają przyjęcia braku winy w terminowym dokonaniu czynności procesowej, gdyż nie sposób dopatrzyć się w nich obiektywnych i niezależnych od skarżących przeszkód w prawidłowym wykonaniu wezwania sądu w tym przedmiocie. Wniosek o przywrócenie terminu, co wynika z art. 87 § 2 P.p.s.a., powinien powoływać okoliczności wskazujące na brak winy strony w uchybieniu terminu, które zapewniają uprawdopodobnienie zasadności żądania zawartego we wniosku. Brak winy w uchybieniu terminu powinien być przy tym oceniany z uwzględnieniem wszystkich okoliczności konkretnej sprawy, w sposób uwzględniający obiektywny miernik staranności, jakiej można i należy wymagać od strony dbającej należycie o własne interesy, uwzględniając także uchybienia spowodowane nawet niewielkim niedbalstwem. Z brakiem winy mamy bowiem do czynienia tylko w przypadku zaistnienia niezależnych od strony, która uchybiła terminowi i niemożliwych do przezwyciężenia okoliczności, z powodu których doszło do przekroczenia wyznaczonego przepisami prawa terminu. Stwierdzić więc trzeba, że skarżący nie wskazał na tego rodzaju okoliczności. We wniosku o przywrócenie terminu przyznał wprost, że skarżący nie doczytali wezwań do końca. W zażaleniu utrzymuje zarazem, że w przeciwieństwie do skarżącej, nie otrzymał wezwania do uzupełnienia braków formalnych skargi. Jednakże analiza akt sprawy stanowiska tego nie potwierdza. Znajduje się w nich bowiem wezwanie z dnia 27 marca 2023 r. (k. 32), którym zobowiązano skarżącego do solidarnego nadesłania dwóch odpisów skargi, wskazania numeru PESEL i nadesłania skargi własnoręcznie podpisanej. Otrzymanie przesyłki sądowej zostało zaś potwierdzone przez skarżącą własnoręcznym podpisem (k. 35). Co istotne, skarżący wykonał część tego wezwania i nadesłał do Sądu własnoręcznie podpisaną skargę zatytułowaną jako "uzupełnienie skargi wniesionej do WSA" wraz z dokumentacją (k. 36). Nie można w tej sytuacji przyjąć, że nieuzupełnienie przez skarżącego braków formalnych skargi nastąpiło w wyniku omyłki Sądu i niedoręczeniu mu wezwania, jak wskazuje się w zażaleniu. Jednocześnie prawidłowość działania Sądu w tym zakresie została potwierdzona przez Naczelny Sąd Administracyjny w postanowieniu z dnia 22 czerwca 2023 r., sygn. akt II OZ 359/23 oddalającym zażalenie skarżących na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 27 kwietnia 2023 r., sygn. akt VII SA/Wa 634/23 odrzucające skargę skarżących. Podkreślić trzeba, na co wskazał również Sąd pierwszej instancji, że skarżący otrzymał wezwanie z jasnym i prawidłowym pouczeniem o terminie i sposobie uzupełnienia braków formalnych skargi oraz o skutkach uchybienia temu terminowi. Wojewódzki Sąd Administracyjny wywiązał się zatem z określonego w art. 6 P.p.s.a. obowiązku udzielenia stronie występującej w sprawie bez adwokata lub radcy prawnego potrzebnych wskazówek co do czynności procesowych oraz pouczenia jej o skutkach prawnych tych czynności i skutkach zaniedbań. Nie można uznać, aby wadliwe odczytanie wezwania stanowiło obiektywną, a więc niezależną od skarżącego okoliczność, która miała wpływ na niezawinione uchybienie przez niego terminu do uzupełnienia braków formalnych skargi. Błędne odczytanie pouczenia, skutkiem którego było niewykonania wezwania sądu w pełni, nie świadczy bowiem o wystąpieniu okoliczności niezależnych od strony. Nieuwaga lub zaniedbania strony nie usprawiedliwiają przyjęcia braku winy będącej przesłanką przywrócenia uchybionego terminu (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z 28 maja 2004 r., sygn. akt FZ 93/04; H. Knysiak - Molczyk Uchybienie i przywrócenie terminu w postępowaniu sądowoadministracyjnym, Przegląd Sądowy 2006/7-8/122). Wobec tego Sąd pierwszej instancji miał podstawy do nieuwzględnienia żądania skarżącego. Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny, w oparciu o art. 184 w związku z art. 197 § 1 i 2 P.p.s.a., postanowił jak w sentencji.