III SA/Gl 749/23

SENTENCJA Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Marzanna Sałuda, Sędziowie Sędzia WSA Adam Gołuch, Sędzia WSA Małgorzata Herman (spr.), , po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 12 grudnia 2023 r. sprawy ze skargi P. N. na decyzję Prezesa Sądu Okręgowego w Bielsku-Białej z dnia 14 lipca 2023 r. nr A-0191-62/23 w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej oddala skargę. UZASADNIENIE Zaskarżoną decyzją z 14 lipca 2023 r., nr A-0191-62/23, Prezes Sądu Okręgowego w Bielsku-Białej (dalej: organ), działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 127 § 1 i 2 ustawy z 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz.U. z 2021r., poz.735, dalej: k.p.a.) oraz art. 3 ust. 1 pkt 1 ustawy z 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (t.j. Dz.U. z 2020 r., poz. 2176, dalej: u.d.i.p.), po rozpoznaniu odwołania P. N. (dalej, wnioskodawca, skarżący) z 28 czerwca 2023 r. od decyzji Prezesa Sądu Rejonowego w B. z 5 czerwca 2023 r., nr [...], o odmowie udostępnienia informacji publicznej w postaci skorowidza aktów notarialnych Repertorium A sporządzonych w 1995 r. z udziałem strony o nazwisku N. oraz kserokopii strony [...] skorowidza z 1995 r. Repertorium A, utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. Decyzja została wydana w następującym stanie faktycznym i prawnym: Skarżący, na podstawie art. 2 ust. 1 u.d.i.p. złożył do Prezesa Sądu Rejonowego w B. wniosek o udostępnienie następujących informacji: 1.Fragmentu alfabetyczno-numerowego skorowidza aktów notarialnych Repertorium A sporządzonych w 1995 r. wyłącznie z udziałem strony o nazwisku N. i przekazanych przez notariusza W. K. do Archiwum Ksiąg Wieczystych po upływie 10 lat od ich sporządzenia. Wskazał oczekiwany sposób udostępnienia informacji publicznej: Poświadczona za zgodność kserokopia fragmentu alfabetyczno-numerowego skorowidza z roku 1995 przesłana na adres do doręczeń. W przypadku nie występowania nazwiska N. w roku 1995, alternatywnie kserokopia fragmentu skorowidza aktów notarialnych może dotyczyć roku 1994 lub 1996. 2. Kserokopii strony nr [...] skorowidza aktów notarialnych Repertorium A sporządzonych w 1995 r. przez ww. notariusza bez względu na nazwiska i imiona wpisanych stron czynności prawnej. Wskazał oczekiwany sposób udostępnienia informacji publicznej: Kserokopia strony [...] alfabetyczno-numerowego skorowidza z roku 1995 przesłana na adres do doręczeń. Decyzją z 5 czerwca 2023 r., nr [...], Prezesa Sądu Rejonowego w B. powołując przepisy ustawy Prawo o notariacie odmówił udostępnienia informacji publicznej w zakresie objętym wnioskiem. W odwołaniu od decyzji Prezesa Sądu Rejonowego w B., skarżący wniósł o jej uchylenie podnosząc, że każdy skorowidz Rep. A został sporządzony na podstawie przepisów Prawa o Notariacie i ma służyć do szybkiego znajdywania szukanych dokumentów zarówno notariuszowi, pracownikowi sądu i jako informacja publiczna każdej zainteresowanej osobie fizycznej. Podniósł ponadto, że Prezesa Sądu Rejonowego w B. błędnie podał tryb przepisów prawa o notariacie. Organ odwoławczy, wymienioną na wstępie decyzją z 14 lipca 2023 r., utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia podzielił stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, że akt notarialny może w swej treści zawierać informację publiczną podlegającą udostępnieniu, jednak nie implikuje to możliwości uzyskania jego kopii, odpisu czy skanu nawet w postaci zanonimizowanej. Udostępnianiu aktów notarialnych w ramach dostępu do informacji publicznej sprzeciwiają się przede wszystkim przepisy ustawy z dnia 14 lutego 1991 r. Prawo o notariacie. Ograniczenie dostępu do aktów notarialnych wynika także z treści ustawy z 6 lipca 1982 r. o księgach wieczystych i hipotece oraz z ustawy z 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne. Dalej uznał za trafne stanowisko Prezesa Sądu Rejonowego w B., że przeciwko udostępnianiu aktu notarialnego w ramach dostępu do informacji publicznej przemawia wykładnia systemowa przepisów wskazanych wyżej ustaw, potwierdzona wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z 31 maja 2019 roku, sygn. akt II SA/Kr 335/19. Prezesa Sądu Rejonowego w B prawidłowo przyjął, że częścią systemu prawnego chroniącego akty notarialne przed nieuprawnionym dostępem jest art. 110 § 1 i 2 ustawy z 14 lutego 1991 r. - Prawo o notariacie, który w § 1 stanowi, że akty notarialne wydaje się stronom aktu lub osobom, dla których zastrzeżono w akcie prawo otrzymania wypisu, a także ich następcom prawnym. Wypis aktu notarialnego może być wydany także innym osobom, ale tylko za zgodą stron lub na podstawie prawomocnego postanowienia sądu okręgowego. Wbrew twierdzeniom wnioskodawcy żądany skorowidz zawiera w istocie informację o akcie notarialnym dotyczącym w dodatku konkretnej osoby, a zatem znajdują w tym zakresie zastosowanie przepisy dotyczące dostępu do aktów notarialnych. Ustawodawca taki dostęp ograniczył. Prezesa Sądu Rejonowego w B. trafnie przyjął, że przy założeniu, że dostęp taki mógłby uzyskać każdy w oparciu o przepisy ustawy o dostępie do informacji publicznej istnienie normy art. 110 § 1 i 2 Prawa o notariacie byłoby bezcelowe, a sytuacja osób mających interes prawny w zakresie dostępu do aktu notarialnego byłaby gorsza niż każdej z osób ubiegających się o udostępnienie w oparciu o przepisy ustawy o dostępie do informacji publicznej. Ponadto akty notarialne są częścią akt będących podstawą wpisu w księdze wieczystej. Akta księgi wieczystej może przeglądać, w obecności pracownika sądu, osoba mająca interes prawny oraz notariusz (art. 36 ust.2 ustawy z 6 lipca 1982 r. o księgach wieczystych i hipotece), (t.j. Dz. U. z 2023 r. poz. 146 z późn. zm.). Oznacza to, że interes prywatny, związany z czynnościami notarialnymi wyprzedza interes publiczny. Udostępnienie skorowidza żądanego przez wnioskodawcę służyłoby obejściu wyżej wskazanych ograniczeń. Ponadto dokumenty zawierające informację publiczną podlegają anonimizacji. Udostępniana jest bowiem informacja publiczna, a zatem zgodnie z art. 1 ust. 1 ustawy ma to być informacja o sprawach publicznych, a nie sprawach prywatnych określonych podmiotów, w tym przypadku stron aktu notarialnego. Ponadto stwierdził, że dostęp do informacji publicznej nie ma charakteru absolutnego i może podlegać ograniczeniom, o czym świadczy treść art. 61 ust. 3 Konstytucji RP. Jak natomiast prawidłowo wskazał Prezesa Sądu Rejonowego w B. wnioskodawca może starać się o uzyskanie żądanej informacji w przewidzianym do tego trybie. Uznał również, że nie ma także podstaw do uwzględniania alternatywnego wniosku wnioskodawcy co do sposobu udostępnienia żądanej informacji. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach, skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz decyzji organu I instancji i zobowiązanie organu I instancji do udostępnienia informacji publicznej zgodnie z wnioskiem lub wnioskiem alternatywnym. Zaskarżonej decyzji zarzucił naruszenie prawa materialnego przez jego błędną wykładnię, naruszenie prawa przez jego niewłaściwe zastosowanie naruszenie prawa materialnego przez jego błędną wykładnię oraz naruszenie przepisów postępowania poprzez utrzymanie w mocy wadliwej decyzji organu pierwszej instancji. Skorowidz alfabetyczno-numerowy rep. A jest księgą notarialną i nie jest dokumentem tożsamym z aktem notarialnym ani też z księgą wieczystą. Zdaniem skarżącego nie sposób wskazać żadnej szczególnej regulacji dotyczącej udostępniania tego typu dokumentów, a więc ma do niej zastosowanie ustawa o dostępie do informacji publicznej. Zgodnie z brzmieniem art. 1 ust. 1 ustawy z 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej każda informacja o sprawach publicznych stanowi informację publiczną w rozumieniu ustawy i polega udostępnieniu na zasadach i trybie określonych w niniejszej ustawie. Na podstawie art. 5 ust. 1 i 2 powołanej ustawy prawo do informacji publicznej podlega ograniczeniu w zakresie i na zasadach określonych w przepisach o ochronie informacji niejawnych oraz o ochronie innych ustawowo chronionych (ust. 1.). Prawo do informacji publicznej podlega ograniczeniu ze względu na prywatność osoby fizycznej lub tajemnice przedsiębiorcy. Ograniczenie to nie dotyczy informacji o osobach pełniących funkcje publiczne, mających związek z pełnieniem tych punkcji, w tym o warunkach powierzania i wykonywania funkcji oraz przypadku gdy osoba fizyczna lub przedsiębiorca zrezygnują z przysługującego im prawa. (ust. 2). Przedmiotowe skorowidze w przeciwieństwie do aktów notarialnych, czy akt ksiąg wieczystych, nie są dokumentami, do których dostęp jest chroniony przepisami ustawy o Notariacie. Nie zawierają one (skorowidze rep. A) również danych chronionych przez RODO, ponieważ w myśl tych przepisów nazwisko i imię to dane osobowe, które nie są wystarczające do rozpoznania, zidentyfikowania osoby fizycznej, a samo nazwisko i imię nawet w kontekście daty zawarcia aktu i wskazania notariusza sporządzającego akt, nie indywidualizuje danej osoby. Skorowidz Rep. A obejmujący rok 1995, którego fragmentu kserokopii domaga się wnioskodawca, jest tak jak i wszystkie inne skorowidze, dokumentem urzędowym sporządzonym przez notariusza z mocy prawa, co oznacza, że osoby przystępujące do aktu notarialnego wyrażają zgodę na wpis podstawowych danych o tym akcie do skorowidza rep. A. w tym swojego nazwiska i imienia. Nie indywidualizuje danej osoby zamieszczonej w skorowidzu alfabetyczno- numerowym nazwa czynności prawnej ani numer kolejny wpisu w danym roku, ponieważ nie są to dane określające osobę fizyczną, a stroną czynności prawnej może być każdy. Zdaniem skarżącego przykładowy 200-stronicowy, alfabetyczno-numerowy skorowidz rep. A z danego roku sporządzony przez jednego notariusza, może praktycznie zawierać około 3000 do 4000 wpisów nazwisk i imion stron dokonujących tyle samo różnych czynności prawnych, nie zawiera jednak żadnych danych osobowych chronionych, pozwalających na identyfikację przykładowej osoby fizycznej. Dopiero dostęp do innych, dalszych danych aktu notarialnego, a ten dostęp w pełni reguluje ustawa Prawo o Notariacie, umożliwia zidentyfikowanie takiej osoby fizycznej. Nie jest możliwe, bez złożenia wniosku do Sądu Ksiąg Wieczystych o wydanie wypisu danego aktu notarialnego i bez wykazania interesu prawnego, pozyskanie danych osobowych prowadzących do identyfikacji osoby o konkretnym nazwisku i imieniu, co mogłoby doprowadzić do naruszenia jej prywatności. Taką identyfikację osób może przeprowadzić jedynie Sąd, któremu Archiwum powierzono Księgi Wieczyste, akty notarialne i inne księgi lub Sąd Okręgowy. Wobec tego dostęp do przejrzenia ww. skorowidzów, wykonania, czy wnioskowania o kserokopie powinien być możliwy na podstawie dostępu do informacji publicznej bez nieuzasadnionych ograniczeń, właśnie na gruncie wpisów dotyczących niezidentyfikowanych osób fizycznych, jako stron czynności prawnych. Skarżący uważa, że okazanie interesu prawnego do przeglądu/przejrzenia każdego lub wszystkich skorowidzów alfabetyczno-numerowych rep. A sporządzonych przez każdego lub wszystkich notariuszy nie jest ani możliwe, ani celowe. W innym wypadku obywatelom poszukującym akty notarialne, zaginione przez przypadki losowe, lata i pokolenia, utrudnione a nawet uniemożliwione zostaje dotarcie do nich, zainteresowani obywatele nie są w stanie odnaleźć poszukiwanych dokumentów, a wpis w skorowidzu ze względu na niezidentyfikowanie strony, jednak przynajmniej, ale i tylko uprawdopodobnia istnienie poszukiwanego aktu, mimo iż nie stanowi to żadnej pewności i gwarancji. Skarżący podkreślił, że nie wiąże wnioskowanej informacji publicznej z żadnym osobistym interesem faktycznym. Z tych powodów skarżący nie zgadza się, również ze stwierdzeniem kończącym uzasadnienie odmownej decyzji Prezesa Sądu Okręgowego w Bielsku-Białej co do nieuwzględnienia alternatywnego wniosku o udzielenie zgody w formie decyzji administracyjnej na osobisty wgląd, przejrzenie oraz samodzielne wykonanie przez wnioskodawcę fotokopii ww. fragmentu skorowidza. Ocena czy prawo do informacji publicznej danego rodzaju podlega ograniczeniu, ze względu na prywatność osoby fizycznej, winna być przy tym dokonana w sposób zindywidualizowany, odrębnie dla każdej z żądanych informacji, z wyraźnym wskazaniem, jakie konkretnie przesłanki przemawiają za odmową udzielenia konkretnej informacji. W odpowiedzi na skargę, Prezes Sądu Okręgowego w Bielsku-Białej wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie i wskazując, że dostęp do aktów notarialnych czy ich skorowidzów nie jest informacją publiczną. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje: Skarga okazała się nieuzasadniona, z innych względów niż wskazane w skardze. Zgodnie z art. 3 § 1 oraz art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j.: Dz.U. z 2022 r., poz. 2492 ze zm., dalej p.p.s.a.), wojewódzkie sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, co oznacza, że w zakresie dokonywanej kontroli sąd zobowiązany jest zbadać, czy organy administracji w toku postępowania nie naruszyły przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania w sposób, który miał lub mógł mieć wpływ na wynik sprawy. Sądowa kontrola legalności zaskarżonych orzeczeń administracyjnych sprawowana jest wyłącznie w granicach danej sprawy, a sąd nie jest związany zarzutami, wnioskami skargi, czy też powołaną w niej podstawą prawną (art. 134 § 1 p.p.s.a.). Przedmiotem kontroli w niniejszej sprawie była odmowa udostępnienia skarżącemu informacji, o które wnosił w trybie u.d.i.p. we wniosku skierowanego do Prezesa Sądu Rejonowego w B.. Materialnoprawną podstawę rozstrzygnięcia w niniejszej sprawie stanowiły przepisy ustawy z 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej, która kształtuje prawo do informacji publicznej, a także określa zasady i tryb jej udostępniania. Realizacja prawa dostępu do informacji publicznej w przewidzianych ustawą formach i na przewidzianych ustawą zasadach wymaga jednoczesnego zaistnienia dwóch pozytywnych przesłanek: przedmiotem żądania musi być informacja mająca charakter publiczny w rozumieniu art. 1 ust. 1 ustawy, a adresatem żądania musi być podmiot obowiązany do jej udostępnienia w świetle art. 4 ust. 1 lub 2 ustawy. Przepis art. 2 ust. 2 u.d.i.p. stanowi, że od osoby wykonującej prawo do informacji publicznej nie wolno żądać wykazania interesu prawnego lub faktycznego. Zgodnie z treścią art. 1 ust. 1 u.d.i.p. każda informacja o sprawach publicznych stanowi informację publiczną w rozumieniu ustawy i podlega udostępnieniu i ponownemu wykorzystywaniu na zasadach i w trybie określonych w niniejszej ustawie. Wskazane przez skarżącego we wniosku informacje dotyczą udostępnienia określonych fragmentów skorowidzów A sporządzonych przez konkretnego notariusza w roku 1995 i ewentualnie w latach wcześniejszych. W przedmiotowej sprawie poza sporem pozostaje, że organ jest podmiotem zobowiązanym do udostępnienia posiadanej informacji publicznej. Zgodnie bowiem z treścią art. 4 ust. 1 pkt 3 u.d.i.p. obowiązane do udostępnienia informacji publicznej są podmioty reprezentujące zgodnie z odrębnymi przepisami Skarb Państwa. Drugim warunkiem koniecznym dla zastosowania u.d.i.p. jest charakter żądanej informacji. Przedmiot informacji publicznej szeroko określa art. 6 tej ustawy, zgodnie z którym udostępnieniu podlega w informacja publiczna w szczególności o: polityce wewnętrznej i zagranicznej, organach władzy publicznej, zasadach funkcjonowania organów władz publicznej, danych publicznych (w tym treść i postać dokumentów urzędowych) i majątku publicznym. Dokumenty urzędowe (art. 6 ust. 2 u.d.i.p.) podlegają udostępnieniu nie tylko co do treści, ale i postaci, a więc można żądać udostępnienia ich kopii. Zgodnie z art. 6 ust.1 pkt 3 ppkt f) u.d.i.p. przedmiot informacji publicznej obejmuje również zasady funkcjonowania podmiotów, o których mowa w art. 4 ust. 1, w tym o prowadzonych rejestrach, ewidencjach i archiwach oraz o sposobach i zasadach udostępniania danych w nich zawartych. Jednak informacja o prowadzonym rejestrze nie jest równoznaczna z informacją o konkretnych czynnościach, w indywidualnych sprawach. Prowadzenie ksiąg notarialnych oraz przekazywanie na przechowanie dokumentów sądom rejonowym zostało uregulowane w Rozporządzeniu Ministra Sprawiedliwości z 12 kwietnia 1991 r.(t.j. 2018 r., poz. 2039, dalej: rozporządzenie). I tak, §1 rozporządzenia wymienia księgi prowadzone przez notariusza, a zgodnie z § 2 ust. 1, do repertorium A wpisuje się w porządku chronologicznym wszystkie czynności notarialne, z wyjątkiem protestów. Zgodnie z § 2 ust. 3 rozporządzenia do repertorium A wpisuje się: 1) numer bieżący od początku roku kalendarzowego; 2) datę czynności; 3) imiona, nazwiska i miejsce zamieszkania stron, nazwę i siedzibę osób prawnych lub innych podmiotów biorących udział w akcie, imiona, nazwiska i miejsce zamieszkania ich przedstawicieli; 4) krótką treść czynności; 5) oznaczenie wartości przedmiotu; 6) pobrane wynagrodzenie notariusza, opłaty skarbowe i podatki - każdą pozycję oddzielnie; 7) potwierdzenie odbioru dokumentu przez stronę lub przesłanie dokumentu stronie. Z kolei, ust. 4 stanowi, że o wydaniu wypisu, odpisu lub wyciągu sporządza się adnotację w rubryce "uwagi" pod numerem repertorium A, pod którym został zapisany oryginał aktu notarialnego. Z § 7 ust. 1 rozporządzenia wynika, że Notariusz przechowuje u siebie oryginały aktów, testamentów i protokołów, odpisy dokonanych protestów oraz księgi notarialne wymienione w § 1 ust. 1 pkt 1 i 2, a także w § 6 z okresu ostatnich dziesięciu lat; po upływie tego okresu przekazuje je do archiwum ksiąg wieczystych sądu rejonowego właściwego ze względu na siedzibę kancelarii. Przepisu ust. 1 nie stosuje się do dokumentów przyjętych na przechowanie (ust. 2). Do dokumentów przekazanych przez notariusza do archiwum ksiąg wieczystych sądu rejonowego stosuje się odpowiednio przepisy o przekazywaniu akt sądowych do archiwum państwowego (ust. 3). W ocenie Sądu orzekającego w sprawie, wniosek zmierzający do ujawnienia zawartych w skorowidzu za dany rok konkretnych, szczegółowych informacji nie jest wnioskiem o informację publiczną. Skorowidz jest zbiorem informacji o wykonanych przez notariusza czynnościach i jako taki jest dokumentem urzędowym, nie jest jednak dokumentem skierowanym do podmiotów zewnętrznych i nie jest wyrazem stanowiska organu. Zawiera przy tym informacje pozwalające zidentyfikować strony czynności, jej datę, treść i wartość, zatem wbrew twierdzeniom skarżącego nie można przyjąć, że zbiór tych informacji jest informacją publiczną podlegającą ujawnieniu w trybie u.d.i.p. Wniosek o udzielenie informacji publicznej powinien być załatwiony albo przez udzielenie żądanych informacji (w formie czynności materialno–technicznej), albo przez wydanie decyzji o odmowie jej udostępnienia na podstawie art. 16 ust. 1 ustawy, albo przez zawiadomienie wnioskodawcy, że żądana informacja nie może być udzielona w trybie ustawy, albo przez wydanie decyzji o umorzeniu postępowania w sytuacji określonej w art. 14 ust. 2 i w sytuacji określonej w art. 15 ust. 2, gdy wnioskujący wycofa uprzednio złożony wniosek. Art. 16 ust. 1 ustawy ma przy tym zastosowanie wówczas, gdy konieczna jest odmowa udzielenia informacji lub umorzenie postępowania i spełniony jest warunek przedmiotowy (informacja ma charakter informacji publicznej) i podmiotowy (podmiot jest zobowiązany do udzielenia informacji publicznej). Tym samym, w sytuacji, gdy wnioskodawca żąda udzielenia informacji, która nie jest informacją publiczną, organ nie ma obowiązku wydawania decyzji o odmowie udzielenia informacji, lecz zawiadamia jedynie wnoszącego, że żądane dane nie mieszczą się w pojęciu objętym przedmiotową ustawą. Natomiast, w razie stwierdzenia, że informacje, o które wnioskuje strona są co do zasady objęte zakresem wskazanej ustawy, nie podlegają jednak udostępnieniu ze szczególnych powodów (np. ze względu na prywatność osoby fizycznej lub tajemnicę przedsiębiorcy), organ ma obowiązek wydać odmowną decyzję administracyjną, w której uzasadni szczegółowo, dlaczego odmówił wnioskującemu dostępu do poszczególnych informacji. W myśl art. 5 u.d.i.p. prawo do informacji publicznej podlega ograniczeniu w zakresie i na zasadach określonych w przepisach o ochronie informacji niejawnych oraz o ochronie innych tajemnic ustawowo chronionych (ust. 1). Prawo do informacji publicznej podlega ograniczeniu ze względu na prywatność osoby fizycznej lub tajemnicę przedsiębiorcy (ust 2). Organ odmówił udzielenia informacji powołując się na ochronę informacji o sprawach prywatnych określonych podmiotów. Jeśli żądana przez stronę informacja jest poza kręgiem informacji publicznej, wówczas organ nie ma podstaw do wydania decyzji w sprawie, lecz powinien wnioskodawcę poinformować pismem, że sprawa nie dotyczy informacji publicznej bądź dotyczy takiej informacji, w stosunku do której istnieje odmienny tryb dostępu. Zdaniem Sądu, żądane informacje nie mają charakteru publicznego o czym wystarczyło zawiadomić wnioskodawcę. Jednak sposób załatwienia wniosku przez wydanie zaskarżonej decyzji nie miał wpływu na końcowy wynik tj. nieudzielenie skarżącemu informacji objętych wnioskiem. Podsumowując powyższe rozważania Sąd, na podstawie art. 151 p.p.s.a. oddalił skargę.