I OZ 428/23

SENTENCJA Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Karol Kiczka po rozpoznaniu w dniu 17 października 2023 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia [...] na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 25 października 2022 r. sygn. akt I SA/Wa 2427/21 odrzucające zażalenie w sprawie ze skargi [...] na postanowienie Wojewody Mazowieckiego z dnia 12 sierpnia 2021 r., nr 40/O/2021 w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia zażalenia postanawia: oddalić zażalenie. UZASADNIENIE Postanowieniem z dnia 25 października 2022 r. sygn. akt I SA/Wa 2427/21 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie odrzucił zażalenie [...] (dalej "skarżąca") na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 14 czerwca 2022 r. sygn. akt I SA/Wa 2427/21 o oddaleniu wniosku [...] o wyłączenie sędziów – z uwagi na nieuiszczenie wpisu sądowego od zażalenia. Na postanowienie z dnia 25 października 2022 r. skarżąca pismem z dnia 2 listopada 2022 r. wniosła zażalenie domagając się jednocześnie ponownie zwolnienia od kosztów. Sprawa o przyznanie prawa pomocy została już wcześniej zarejestrowana przez Sąd I instancji pod sygn. akt I SPP/Wa 225/22. Postanowieniem z dnia 9 grudnia 2022 r. Sąd ten utrzymał w mocy zarządzenie starszego referendarza sądowego z dnia 22 września 2022 r. pozostawieniu bez rozpoznania wniosku skarżącego o przyznanie prawa pomocy. W związku z tym Sąd wezwał skarżącą do uiszczenia wpisu sądowego od złożonego zażalenia w terminie 7 dni pod rygorem jego odrzucenia. Z akt sprawy wynika, że wpisu nie uiszczono, dlatego opisanym na wstępie postanowieniem z dnia 25 października 2022 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie odrzucił złożone zażalenie. Zarządzeniem z dnia 9 grudnia 2022 r. Przewodniczący Wydziału I Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie potraktował złożony wniosek o przyznanie prawa pomocy jako uzupełnienie sprzeciwu zarejestrowanego pod sygn. akt. I SPP/Wa 225/22. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Stosownie do art. 220 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2023 r., poz. 1634, dalej p.p.s.a.), sąd nie podejmie żadnej czynności na skutek pisma, od którego nie zostanie uiszczona należna opłata. Skarga, skarga kasacyjna, zażalenie oraz skarga o wznowienie postępowania, od których pomimo wezwania nie został uiszczony należny wpis, podlegają odrzuceniu przez sąd (art. 220 § 3 p.p.s.a.). Nie ulega wątpliwości, że wnosząca zażalenie nie uiściła należnego wpisu od zażalenia, a więc Sąd I instancji zobowiązany był do odrzucenia zażalenia. Z przepisów powołanej ustawy wprost wynika obowiązek poniesienia przez stronę kosztów toczącego się z jej inicjatywy postępowania. Przejawem tej zasady jest między innymi obowiązek uiszczenia wpisu, a brak wykonania obowiązku w tym zakresie powoduje, że sąd administracyjny nie może rozpoznać wnoszonych przez stronę pism procesowych. Wyjątkiem od obowiązku ponoszenia kosztów sądowych w świetle utrwalonego orzecznictwa sądów administracyjnych zdarzeniem, które zwalnia stronę od obowiązku uiszczenia wpisu jest złożenie wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych. W takim przypadku, po zakończeniu postępowania w przedmiocie prawa pomocy w sposób niekorzystny dla skarżącego, wzywany jest on do uiszczenia wpisu sądowego. W niniejszym postępowaniu skarżąca po zakończeniu postępowania w przedmiocie przyznania prawa pomocy, zarządzeniem Przewodniczącego Wydziału z dnia 21 lipca 2022 r. została prawidłowo wezwana do uiszczenia wpisu sądowego od zażalenia z dnia 13 lipca 2022 r. na postanowienie z dnia 14 czerwca 2022 r. w wysokości 100 zł, w terminie 7 dni pod rygorem jego odrzucenia. Skoro zaś w zakreślonym przez Sąd terminie nie uczyniła zadość wezwaniu – zażalenie podlegało odrzuceniu, co prawidłowo uczynił Sąd I instancji. Wyjaśnić jednocześnie należy, że złożenie kolejnego wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych, dokonane w terminie określonym w wezwaniu do wykonania prawomocnego zarządzenia do uiszczenia wpisów sądowych, pozostaje bez wpływu na bieg terminu do uiszczenia tego wpisu. Kolejny wniosek o przyznanie prawa pomocy nie chroni bowiem skarżącego przed skutkami niezastosowania się do treści wezwania do wykonania prawomocnego zarządzenia w przedmiocie wpisów sądowych i zawartego w nim rygoru (zob. postanowienie NSA z dnia 26 maja 2022 r., sygn. akt III OZ 338/22). Z tych względów i na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 1 i 2 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji.