III SA/Wr 772/22

SENTENCJA Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Andrzej Nikiforów (sprawozdawca), Sędziowie Sędzia WSA Sędzia WSA Kamila Paszowska – Wojnar, Anna Kuczyńska – Szczytkowska, , po rozpoznaniu w Wydziale III w dniu 20 czerwca 2023 r. na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym sprawy ze skargi S.S. na Wojewodę Dolnośląskiego w przedmiocie niewykonania wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 2 marca 2022 r., sygn. akt III SAB/Wr 3235/21 I. wymierza Wojewodzie Dolnośląskiemu grzywnę w wysokości 100 (sto) złotych; II. stwierdza, że bezczynność Wojewody Dolnośląskiego w wykonaniu wyroku nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa; III. dalej idącą skargę oddala; IV. zasądza od Wojewody Dolnośląskiego na rzecz strony skarżącej kwotę 697 (sześćset dziewięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowoadministracyjnego. Sędzia WSA Sędzia WSA Asesor WSA UZASADNIENIE Pismem z 23 sierpnia 2022 r. (data wpływu do organu – 25 sierpnia 2022 r.) S. S. (dalej: strona, strona skarżąca) wniósł skargę na niewykonanie przez Wojewodę Dolnośląskiego (dalej: Wojewoda, organ) wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z 2 marca 2022 r., sygn. akt III SAB/Wr 3235/21. W wyroku tym Sąd stwierdził, że organ dopuścił się bezczynności, a bezczynność ta miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa, zobowiązał organ do załatwienia sprawy w terminie 60 dni od dnia otrzymania odpisu prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy, przyznał stronie skarżącej sumę pieniężną w kwocie 1.200,00 złotych oraz zasądził od organu na rzecz strony skarżącej zwrot kosztów postępowania. Akta sprawy administracyjnej wraz z odpisem wyroku ze stwierdzoną prawomocnością zostały doręczone Wojewodzie 2 czerwca 2022 r. 60 dniowy termin załatwienia sprawy wyznaczony przez Sąd upływał zatem 1 sierpnia 2022 r. Pismem z 18 sierpnia 2022 r. (data wpływu do organu – 23 sierpnia 2022 r.) pełnomocnik strony skierował do Wojewody wezwanie do wykonania powyższego wyroku. W skardze na niewykonanie wyroku strona wniosła o: 1. wymierzenie organowi grzywny; 2. stwierdzenie, że bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa; 3. przyznanie od organu na rzecz strony skarżącej maksymalnej sumy pieniężnej na podstawie art. 154 § 6 i § 7 p.p.s.a; 4. dopuszczenie dowodów zawnioskowanych w uzasadnieniu skargi na okoliczności tam wskazane; 5. zasądzenia od organu na rzecz strony skarżącej kosztów postępowania wg norm przepisanych. Odpowiadając na skargę organ wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu zważył, co następuje: Zgodnie z art. 154 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnym (Dz. U. z 2023 r. poz. 259; dalej: p.p.s.a.) w razie niewykonania wyroku uwzględniającego skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania strona, po uprzednim pisemnym wezwaniu właściwego organu do wykonania wyroku lub załatwienia sprawy, może wnieść skargę w tym przedmiocie, żądając wymierzenia temu organowi grzywny. Zgodnie z art. 154 § 2 p.p.s.a., sąd, w przypadku, o którym mowa w § 1, może ponadto orzec o istnieniu lub nieistnieniu uprawnienia lub obowiązku, jeżeli pozwala na to charakter sprawy oraz niebudzące uzasadnionych wątpliwości okoliczności jej stanu faktycznego i prawnego. Jednocześnie sąd stwierdza, czy bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Z przepisu art. 154 § 1 p.p.s.a. wynika zatem, że ustawodawca formułuje dwie przesłanki, które muszą być spełnione łącznie, aby sąd administracyjny mógł organowi administracji publicznej wymierzyć grzywnę. Po pierwsze, organ musi pozostawać w bezczynności po wyroku uwzględniającym skargę na podstawie art. 149 p.p.s.a. i zobowiązującym organ do wydania w określonym terminie stosownego aktu lub dokonania czynności. Przy tym niewykonaniem wyroku jest przede wszystkim sytuacja, gdy rozstrzygnięcie organu – bez względu na jego treść i zakres poprzedzającego go postępowania – nie zostało wydane bądź nie podjęto innych czynności zmierzających do załatwienia sprawy. Niewykonanie wyroku, o jakim mowa w art. 154 § 1 p.p.s.a., ma miejsce również wtedy, gdy organ wprawdzie wykonał wyrok, lecz z przekroczeniem wyznaczonego terminu. Stwierdzenie powyższej okoliczności następuje zaś zawsze według stanu na dzień wniesienia skargi (wyrok WSA w Łodzi z 24 maja 2017 r., III SA/Łd 278/1). Po drugie, strona przed wniesieniem skargi musi wystąpić do właściwego organu z pisemnym wezwaniem do wykonania wyroku. Z akt niniejszej sprawy wynika, że WSA w wyroku z 2 marca 2022 r., sygn. akt III SAB/Wr 3235/21, wyznaczył Wojewodzie termin 60 dni na załatwienie sprawy od otrzymania odpisu prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy. Akta sprawy administracyjnej wraz z odpisem wyroku ze stwierdzoną prawomocnością zostały doręczone organowi 2 czerwca 2022 r. 60 dniowy termin załatwienia sprawy wyznaczony przez Sąd upływał zatem 1 sierpnia 2022 r. Na datę wniesienia rozpatrywanej skargi, tj. do dnia 25 sierpnia 2022 r. decyzja w przedmiotowej sprawie nie została wydana. Oznacza to, że na dzień wniesienia skargi organ nie wykonywał prawomocnego wyroku przez okres 24 dni (liczony od daty upływu terminu wyznaczonego przez Sąd). Rozstrzygnięcie kończące sprawę wydano dopiero w dniu 22 września 2022 r., czyli po wniesieniu skargi. Takiego zaniechania organu nie sposób interpretować inaczej jak ignorowanie prawomocnego wyroku. Wskazanie przez sąd administracyjny w trybie art. 149 p.p.s.a. terminu załatwienia sprawy jest bowiem elementem wyroku. Co istotne, żaden przepis k.p.a. czy p.p.s.a. nie nadaje organowi kompetencji do ingerowania i zmiany prawomocnego orzeczenia sądu administracyjnego przez przedłużenie terminu procedowania w sprawie. Ze względu na doniosłość skutków prawomocnego wyroku, usprawiedliwieniem dla niewykonania takiego wyroku w wyznaczonym terminie, nie może być żadna okoliczność o charakterze faktycznym (np. brak kadr do obsługi spraw i liczba podobnych wniosków wnoszonych przez cudzoziemców). Biorąc zatem pod uwagę okoliczności dotyczące niniejszej sprawy, Sąd uznał, że grzywna w wysokości 100 zł będzie adekwatna do stopnia, w jakim organ naruszył termin załatwienia sprawy po przesłaniu mu prawomocnego wyroku, a jednocześnie spełni wystarczająco represyjną funkcję. W związku z tym Sąd orzekł jak w punkcie I sentencji wyroku na podstawie art. 154 § 1 i 6 p.p.s.a. Niemniej w ocenie Sądu, bezczynność organu w wykonaniu wyroku – chociaż naganna - nie miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa (art. 154 § 2 in fine p.p.s.a.), o czym orzekł w pkt II sentencji wyroku. Odnosząc się z kolei do kwestii zasądzenia sumy pieniężnej, to zgodnie z art. 154 § 7 p.p.s.a., uwzględniając skargę sąd może przyznać od organu na rzecz skarżącego sumę pieniężną do wysokości połowy kwoty określonej w art. 154 § 6 p.p.s.a. Treść tego przepisu wskazuje, że to, czy i w jakiej wysokości suma pieniężna będzie przyznana, zależy od uznania Sądu, który ocenia zasadność jej zasądzenia w oparciu o całokształt okoliczności sprawy. Zasądzana suma pieniężna poza rolą dysyplinująco-represyjną, powinna pełnić przede wszystkim również funkcję kompensacyjną, będąc swoistym zadośćuczynieniem dla skarżącej za oczekiwanie na zakończenie jej sprawy i ta jej funkcja ma szczególne znaczenie. Strona skarżąca uzasadniając wniosek o przyznanie sumy pieniężnej powinna zatem nawiązać do krzywdy wywołanej bezczynnością i przedstawić argumentację uzasadniającą jej zrekompensowanie. Nie wystarczy ogólnie powołać się na samą okoliczność bezczynności organu. Aktywność sądu jest w takiej sytuacji uwarunkowana argumentacją strony skarżącej (por. m.in. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 5 lipca 2018 r., I SA/Wa 125/18, z dnia 29 maja 2018 r., I SA/Wa 324/18). Skarga w niniejszej sprawie nie zawiera natomiast żadnej konkretnej argumentacji w tym zakresie. Z powyższych powodów Sąd – w tym zakresie - dalej idąca skargę oddalił (pkt III sentencji wyroku). O kosztach orzeczono w pkt IV sentencji wyroku na podstawie art. 200 p.p.s.a. i art. 205 § 2 p.p.s.a.