I SA/Wa 1160/23

SENTENCJA Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Magdalena Durzyńska Sędziowie Sędzia WSA Jolanta Dargas Sędzia WSA Marta Kołtun-Kulik (spr.) po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 17 listopada 2023 r. sprawy ze skargi J. D. i P. L. w przedmiocie niewykonania przez Prezydenta [...] wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 1 sierpnia 2018 r., sygn. akt I SAB/Wa 143/18 1. wymierza Prezydentowi [...] grzywnę w wysokości 4 000 (cztery tysiące ) złotych; 2. stwierdza, że bezczynność organu w wykonaniu wyroku miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa; 3. przyznaje od Prezydenta [...] J. D. i P. L. sumę pieniężną w kwocie po 2 000 (dwa tysiące) złotych na rzecz każdego z nich; 4. zasądza od Prezydenta [...] na rzecz J. D. i P. L. solidarnie kwotę 680 (sześćset osiemdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. UZASADNIENIE J. D. i P. L. (dalej jako: "skarżący"), reprezentowani przez profesjonalnego pełnomocnika, pismem z 11 maja 2023 r. wnieśli skargę na niewykonanie przez Prezydenta m. st. Warszawy (dalej jako: "organ") wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 1 sierpnia 2018 r., sygn. akt I SAB 143/18. Wyrokiem tym Sąd zobowiązał organ do rozpoznania wniosku o przyznanie prawa użytkowania wieczystego gruntu nieruchomości położonej w [...] przy ul. [...], ozn. nr hip. [...] w terminie trzech miesięcy od daty doręczenia odpisu prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy (pkt 1) oraz stwierdził, że organ dopuścił się bezczynności, która miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa (pkt 2). Skarżący wnieśli o: 1) wymierzenie Prezydentowi m. st. Warszawy grzywny z tytułu niewykonania ww. wyroku w wysokości 10 000 zł; 2) stwierdzenie, że bezczynność organu w wykonaniu wyroku miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa; 3) przyznanie od organu na rzecz skarżących w równych częściach sumy pieniężnej; 4) zasądzenie od organu na rzecz skarżących zwrotu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych. W uzasadnieniu skargi wskazali, że z uwagi na nierozpoznanie sprawy w zakreślonym przez Sąd terminie, skarżąca E. D. pismem z 19 lutego 2019 r. wezwała organ do wydania decyzji, pismem z 29 marca 2019 r. złożyła skargę do organu w celu spowodowania pilnego wydania rozstrzygnięcia, zaś pismem z 11 grudnia 2019 r. złożyła ponowną skargę do organu w celu spowodowania pilnego zakończenia sprawy. Skarżąca E. D. zmarła w dniu 14 października 2022 r., a spadek po niej w dniu 11 lutego 2023 r. na podstawie aktu poświadczenia dziedziczenia nabyli ww. skarżący, o czym pismem z dnia 14 lutego 2023 r. został powiadomiony organ. W odpowiedzi na ww. skargę, organ wniósł o jej oddalenie. W uzasadnieniu wskazał, że nieruchomość położona w [...], przy ul. [...], hip. [...] znajduje się na terenie objętym działaniem dekretu z dnia 26 października 1945 r. o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze m. st. Warszawy (Dz. U. 1945, Nr 50, poz. 279). Dalej wskazał, że postępowanie o przyznanie prawa własności czasowej (obecnie użytkowania wieczystego) prowadzone jest, w trybie art. 7 ww. dekretu. Pismem z 16 kwietnia 2019 r. organ zwrócił się do Biura Organizacji Urzędu m. st. Warszawy, Archiwum Akt Nowych i Archiwum Państwowego w Warszawie o udzielenie informacji, czy ww. instytucjach znajduje się wniosek W. L., złożony w dniu 12 grudnia 1946 r. dotyczący przedmiotowej nieruchomości. Kolejnym pismem z 16 kwietnia 2019 r. organ wezwał pełnomocnika skarżących o dokumenty potwierdzające następstwa prawne oraz dokumenty potwierdzające, że E. C. jest tą samą osobą, co E. P. Pismem z 16 maja 2023 r. organ wezwał G. C. do złożenia do akt sprawy oryginału lub kopii poświadczonej za zgodność z oryginałem przez notariusza, dokumentu potwierdzającego następstwo prawne po E. C., pod rygorem zawieszenia postępowania. Postanowieniem z dnia 7 czerwca 2023 r., nr 252/SD/2023 organ zawiesił z urzędu postępowanie administracyjne w sprawie rozpatrzenia wniosku W. L. z 12 grudnia 1946 r., ponowionego wnioskiem E. D. z 13 czerwca 2017 r., do czasu przedłożenia do akt sprawy prawomocnego postanowienia o nabyciu spadku po E. C. przyjętego przez sąd powszechny na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Skarga jest zasadna. Przedmiotowa skarga została złożona w trybie art. 154 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z2023 r. poz. 1634, dalej jako: "p.p.s.a."). Przepis ten stanowi, że w razie niewykonania wyroku uwzględniającego skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania strona, po uprzednim pisemnym wezwaniu właściwego organu do wykonania wyroku lub załatwienia sprawy, może wnieść skargę w tym przedmiocie, żądając wymierzenia temu organowi grzywny. Sąd może ponadto orzec o istnieniu lub nieistnieniu uprawnienia lub obowiązku, jeżeli pozwala na to charakter sprawy oraz niebudzące uzasadnionych wątpliwości okoliczności jej stanu faktycznego i prawnego. Jednocześnie sąd stwierdza, czy bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa (art. 154 § 2 p.p.s.a.). Z wymienionego przepisu wynikają zatem dwie przesłanki, które muszą zostać spełnione łącznie, aby sąd administracyjny mógł organowi administracji publicznej wymierzyć grzywnę. Po pierwsze, organ musi pozostawać w bezczynności po wyroku uwzględniającym skargę (wydanym na podstawie art. 149 p.p.s.a.) i zobowiązującym organ do wydania w określonym terminie stosownego aktu lub dokonania czynności. Po drugie, strona przed wniesieniem skargi musi wystąpić do właściwego organu z pisemnym wezwaniem do wykonania wyroku. W przedmiotowej sprawie obie wskazane wyżej przesłanki zostały spełnione. Ze zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego wynika, że wyrokiem z 1 sierpnia 2018 r., sygn. akt I SAB 143/18 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uwzględnił skargę na bezczynność organu i zobowiązał organ do rozpoznania wniosku o przyznanie prawa użytkowania wieczystego gruntu nieruchomości położonej w [...] przy ul. [...], ozn. nr hip. [...] -w terminie trzech miesięcy od daty doręczenia odpisu prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy. Zgodnie z art. 286 § 2 p.p.s.a. termin do załatwienia sprawy przez organ administracji określony w przepisach prawa lub wyznaczony przez sąd liczy się od dnia doręczenia organowi akt albo, w przypadku, o którym mowa w § 1a, odpisu orzeczenia. Z akt sprawy wynika, że odpis prawomocnego wyroku z dnia 1 sierpnia 2018 r. wraz z uzasadnieniem oraz aktami administracyjnymi zostały doręczone organowi w dniu 7 listopada 2018 r. (potwierdzenie odbioru k. 54, akt sprawy o sygn. I SAB/Wa 143/18). Zatem, termin załatwienia sprawy, który został wyznaczony przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie upłynął w dniu 7 lutego 2019 r. Z akt administracyjnych wynika także, że w sprawie został spełniony drugi z warunków dopuszczalności skargi (art. 154 § 1 p.p.s.a.), który dotyczy uprzedniego pisemnego wezwania organu do wykonania wyroku sądu. Skarżąca E. D., pismem z 19 lutego 2019 r. wezwała organ do wykonania wyroku z 1 sierpnia 2018 r., sygn. akt I SAB/Wa 143/18. Zatem, obie przesłanki, o których mowa w art. 154 § 1 p.p.s.a. zostały spełnione, a okoliczności sprawy uzasadniają wymierzoną organowi grzywnę. Zgodnie z art. 154 § 3 p.p.s.a. wykonanie wyroku lub załatwienie sprawy po wniesieniu skargi w przedmiocie niewykonania wyroku nie stanowi podstawy do umorzenia postępowania lub oddalenia skargi. Załatwienie sprawy po wniesieniu skargi może mieć natomiast wpływ na wysokość orzeczonej grzywny. Organ, postanowieniem z dnia 7 czerwca 2023 r., nr 252/SD/2023 zawiesił z urzędu postępowanie administracyjne w sprawie rozpatrzenia wniosku W. L. z 12 grudnia 1946 r., ponowionego wnioskiem E.D. z 13 czerwca 2017 r., do czasu przedłożenia do akt sprawy prawomocnego postanowienia o nabyciu spadku po E. C. przyjętego przez sąd powszechny na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej. Natomiast skarga na niewykonanie przez organ wyroku z 1 sierpnia 2018 r., sygn. akt I SAB 143/18 została wniesiona w dniu 11 maja 2023 r., a zatem została wniesiona przed wydaniem ww. postanowienia. Stosownie do art. 154 § 6 p.p.s.a., grzywnę, o której mowa w § 1, wymierza się do wysokości dziesięciokrotnego przeciętnego wynagrodzenia miesięcznego w gospodarce narodowej w roku poprzednim, ogłaszanego przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego na podstawie odrębnych przepisów. W rozpoznawanej sprawie, biorąc pod uwagę długość przekroczenia terminu na załatwienie sprawy wyznaczonego wyrokiem z 1 sierpnia 2018 r., Sąd uznał, że represyjną funkcję spełni grzywna w wysokości 4 000 zł. Ustalając wysokość grzywny Sąd wziął pod uwagę fakt, iż po zwrocie akt administracyjnych wraz z odpisem prawomocnego wyroku przez Sąd - w dniu 7 listopada 2018 r. - organ do dnia wydania postanowienia z 7 czerwca 2019 r. nie zakończył postępowania niezwłocznie. Stan ten trwa na dzień wyrokowania. Ponadto, jak wskazano wyżej - stosownie do art. 154 § 2 zd. 2 p.p.s.a. - Sąd stwierdza czy bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa. O rażącym naruszeniu prawa można mówić, gdy zwłoka w załatwieniu sprawy jest znaczna i jest efektem działań (zaniechań) organów, które można zinterpretować jako unikanie podejmowania rozstrzygnięcia, bądź lekceważenie praw stron domagających się czynności organu, które to czynności organ prowadzi w sposób nieefektywny, poprzez wykonywanie czynności w dużym odstępie czasu, bądź wykonywanie czynności pozornych, powodujących, że formalnie organ nie jest bezczynny. W ocenie Sądu bezczynność organu po wyroku z dnia 1 sierpnia 2018 r. miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Okoliczności podnoszone przez organ w odpowiedzi na skargę nie mogą usprawiedliwiać niewykonania wyroku przez tak długi okres czasu. Wobec powyższego Sąd stwierdził, że w realiach tej sprawy zaistniały podstawy do przyznania na rzecz skarżących sumy pieniężnej. Suma pieniężna z art. 154 § 7 p.p.s.a. ma charakter kompensacyjny. Z treści tego przepisu wynika, że ustawodawca pozostawił sądowi ocenę, czy okoliczności sprawy wskazują na potrzebę zadośćuczynienia skarżącym za oczekiwanie na rozpoznanie ich sprawy. W związku z powyższym Sąd uznał za zasadne przyznanie na rzecz każdego ze skarżących sumy pieniężnej w wysokości 2 000 zł. Przyznanie przedmiotowej kwoty, w ocenie Sądu, uzasadnia rażący charakter zwłoki w rozpoznaniu sprawy i jest swego rodzaju zadośćuczynieniem za zaniechanie organu w toku prowadzonego postępowania. Mając na uwadze powyższe, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 154 § 1 i § 2 zd. 2 w zw. z art. 154 § 6 p.p.s.a. orzekł jak w pkt 1 i 2 sentencji wyroku. Na podstawie art. 154 § 7 p.p.s.a. Sąd orzekł jak w pkt 3 sentencji wyroku. W przedmiocie kosztów postępowania w pkt 4 sentencji wyroku orzeczono na podstawie art. 200 i art. 205 § 2 p.p.s.a. w zw. z § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c) rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie (Dz. U. z 2015 r. poz. 1800 ze zm.).