III FZ 415/23

SENTENCJA Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA Jolanta Sokołowska po rozpoznaniu w dniu 15 listopada 2023 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej zażalenia A. M. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 22 maja 2023 r. sygn. akt I SA/Gd 1134/18 w przedmiocie odrzucenia skargi w sprawie ze skargi A. M. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Gdańsku z dnia 5 marca 2018 r. nr SKO Gd/609/18 w przedmiocie podatku od nieruchomości za 2017 r. postanawia oddalić zażalenie. UZASADNIENIE Postanowieniem z dnia 22 maja 2023 r., Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku odrzucił skargę A. M. (dalej: "Skarżący") na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Gdańsku (dalej: "Organ") z dnia 5 marca 2018 r. nr SKO Gd/609/18 w przedmiocie podatku od nieruchomości za 2017 r., na podstawie art. 220 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r. poz. 1369 z późn. zm., dalej jako: P.p.s.a.) z uwagi na nieuiszczenie wpisu od skargi pomimo wezwania do uzupełnienia braków fiskalnych skargi. Skarżący w dniu 16 czerwca 2023 r. wniósł zażalenie na postanowienie z dnia 22 maja 2023 r., zaskarżając je w całości. Zarzucił rażące naruszenie art. 220 § 3 P.p.s.a. oraz art. 45 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej. W uzasadnieniu wskazał, że wniósł wniosek o wyłączenie sędziego WSA Ireny Wesołowskiej, a postanowienie w tym przedmiocie nie zostało zakończone. Zarzuca również, że nie odmówiono mu przyznania prawa pomocy oraz że w uzasadnieniu przedmiotowego postanowienia nie wskazano daty z jaką zdaniem pierwszej instancji upłynął termin do uiszczenia wpisu od skargi. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Sąd pierwszej instancji prawidłowo przyjął, że w następstwie prawomocnego zakończenia postępowania z wniosku o przyznanie prawa pomocy należało − stosownie do art. 220 § 1 p.p.s.a. − wezwać stronę do uiszczenia wpisu od skargi, wyznaczając ustawowy termin do dokonania tej czynności oraz wskazując rygor jej niewykonania. Mimo że skarżący po doręczeniu mu wezwania a przed upływem siedmiodniowego terminu do uiszczenia wpisu, wystąpił do sądu z ponownym wnioskiem o przyznanie prawa pomocy, bieg terminu do opłacenia skargi nie został przerwany, a jego bezskuteczny upływ skutkować musiał odrzuceniem skargi. Zarządzeniem z dnia 14 stycznia 2019 r., Przewodniczący Wydziału wezwał Skarżącego do uiszczenia wpisu sądowego od skargi. Skarżący w dniu 5 lutego 2019 r. wniósł na ww. zarządzenie zażalenie. Postanowieniem z dnia 8 maja 2019 r. wydanym w sprawie II FZ 143/19 Naczelny Sąd Administracyjny odrzucił zażalenie Skarżącego. W związku z powyższym, zarządzeniem z dnia 16 sierpnia 2019 r. Skarżący został wezwany do wykonania prawomocnego zarządzenia z dnia 14 stycznia 2019 r. do uiszczenia wpisu sądowego w kwocie 100 zł z pouczeniem, że nieuczynienie zadość wezwaniu w terminie 7 dni od doręczenia odpisu zarządzenia skutkować będzie odrzuceniem skargi. W odpowiedzi Skarżący złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie z wpisu sądowego od skargi. Wniosek został pozostawiony bez rozpoznania zarządzeniem starszego referendarza sądowego WSA w Gdańsku z dnia 14 listopada 2019 r., wydanym w sprawie o sygn. akt I SPP/Gd 343/19. Przedmiotowe zarządzenie zostało utrzymane w mocy postanowieniem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 23 grudnia 2019 r. Zarządzeniem z dnia 8 stycznia 2020 r. Skarżący został ponownie wezwany do wykonania prawomocnego zarządzenia z 14 stycznia 2019 r. w przedmiocie wezwania do uiszczenia wpisu sądowego od skargi z dnia 3 grudnia 2018 r. na postanowienie z dnia 5 marca 2018 r., w terminie 7 dni od daty doręczenia wezwania, pod rygorem odrzucenia skargi. W odpowiedzi Skarżący złożył ponowny wniosek o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie z wpisu sądowego od skargi. Zarządzeniem z dnia 9 kwietnia 2020 r. wydanym w sprawie I SPP/Gd 41/20 starszy referendarz sądowy pozostawił wniosek o przyznanie prawa pomocy bez rozpoznania. Postanowieniem z dnia 31 sierpnia 2020 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku odrzucił sprzeciw Skarżącego na zarządzenie starszego referendarza sądowego z dnia 9 kwietnia 2020 r. o pozostawieniu bez rozpoznania wniosku o przyznanie prawa pomocy. Na przedmiotowe postanowienie, pismem z dnia 25 września 2020 r. strona wniosła zażalenie. Postanowieniem z dnia 16 grudnia 2020 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku odrzucił zażalenie Skarżącego na postanowienie Sądu z dnia 31 sierpnia 2020 r. o odrzuceniu sprzeciwu. Na przedmiotowe postanowienie, pismem z dnia 13 stycznia 2021 r. strona wniosła zażalenie. Postanowieniem z dnia 22 marca 2021 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku odrzucił zażalenie Skarżącego na postanowienie tego Sądu z dnia 16 grudnia 2020 r. o odrzuceniu zażalenia. Na przedmiotowe postanowienie, pismem z dnia 19 kwietnia 2021 r. strona wniosła zażalenie. Postanowieniem z dnia 30 czerwca 2021 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku odrzucił zażalenie Skarżącego na postanowienie tego Sądu z dnia 22 marca 2021 r. o odrzuceniu zażalenia. Na przedmiotowe postanowienie, pismem z dnia 26 lipca 2021 r. strona wniosła zażalenie. Postanowieniem z dnia 7 października 2021 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku odrzucił zażalenie Skarżącego na postanowienie tego Sądu z dnia 30 czerwca 2021 r. o odrzuceniu zażalenia. Na przedmiotowe postanowienie, pismem z dnia 2 listopada 2021 r. strona wniosła zażalenie. Postanowieniem z dnia 15 marca 2022 r. wydany w sprawie III FZ 23/22 Naczelny Sąd Administracyjny odrzucił zażalenie na postanowienie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku z dnia 7 października 2021 r. Uwzględniając powyższy przebieg czynności w sprawie należało uznać, że Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku prawidłowo odrzucił skargę A. M. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Gdańsku z dnia 5 marca 2018 r., nr SKO Gd/609/18, na podstawie 220 § 3 P.p.s.a. Prawomocność postanowienia w sprawie odmowy zwolnienia od kosztów sądowych oznacza, że strona ma obowiązek uiszczenia wymaganego wpisu (por. postanowienia NSA z dnia: 10 lipca 2014 r., sygn. akt II OZ 667/14, 10 czerwca 2016 r., sygn. akt I GZ 379/16). Od obowiązku tego nie zwalnia strony ponowne złożenie wniosku o przyznanie prawa pomocy, choć strona ma prawo do złożenia takiego wniosku w wypadku zmiany okoliczności sprawy na podstawie art. 165 P.p.s.a. Ponowne złożenie wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych, nawet dokonane w terminie określonym w ponownym wezwaniu do uiszczenia wpisu wystosowanym do strony po wydaniu prawomocnego postanowienia odmawiającego zwolnienia od kosztów, nie uchyla skutków tego prawomocnego rozstrzygnięcia (por. postanowienia NSA z dnia: 10 maja 2010 r., sygn. akt II FZ 115/10, 8 stycznia 2014 r., sygn. akt II GZ 761/13). Nie przerywa też biegu terminu do uiszczenia wpisu wskazanego przez sąd w wezwaniu do dokonania tej czynności oraz nie chroni strony przed skutkami niezastosowania się do treści wezwania we wskazanym przez sąd terminie. Dopiero bowiem wydanie przez Sąd prawomocnego postanowienia innej treści w przedmiocie udzielania stronie prawa pomocy skutkuje utratą mocy pierwszego postanowienia. Odmienne postępowanie w sprawie mogłoby prowadzić do uniemożliwienia prowadzenia postępowania wskutek rozpoznawania kolejnych wniosków strony o przyznanie prawa pomocy i skutkować nieuzasadnionym wydłużeniem postępowania, a nawet trudnością w jego zakończeniu orzeczeniem rozstrzygającym sprawę co do meritum (zob. postanowienie NSA z dnia 17 stycznia 2017 r., sygn. akt II FZ 969/16). W tych okolicznościach Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że sąd I instancji zasadnie odrzucił skargę Skarżącego, który − mimo prawidłowego wezwania − nie uiścił wpisu od skargi. Z treści dokumentów znajdujących się w aktach sprawy wynika, że nieuprawnione są zarzuty Skarżącego co do braku pouczenia odnośnie terminu w jakim należy uiścić wpis od skargi. Należy również podkreślić, że w trakcie trwającego postępowania strona złożyła wniosek o wyłączenie sędziego WSA Ireny Wesołowskiej, który został oddalony w dniu 17 lutego 2020 r., postanowieniem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku. Postępowanie w przedmiocie wniosku o wyłączenie sędziego zakończyło się prawomocnie, w dniu 20 marca 2023 r. sygn. akt III FZ 177/23 postanowieniem wydanym przez Naczelny Sąd Administracyjny o odrzuceniu złożonego przez stronę zażalenia. Zatem zarzut Skarżącego, który jest zdania, że postępowanie w przedmiocie wyłączenia sędziego WSA nie zostało zakończone jest nieuzasadniony. Sąd pierwszej instancji podkreślił, iż toczące się postępowanie wpadkowe uniemożliwiało wcześniejsze wydanie postanowienia o odrzuceniu skargi przez sędziego, co do którego złożono wniosek o wyłączenie. Wydaniu takiego postanowienia sprzeciwiał się bowiem przepis art. 20 § 3 P.p.s.a., który stanowi, że do czasu rozstrzygnięcia sprawy o wyłączenie sędzia może spełniać tylko czynności niecierpiące zwłoki. Z tych względów Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 2 P.p.s.a. orzekł jak w sentencji.