II FZ 109/23

SENTENCJA Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA Antoni Hanusz, , , po rozpoznaniu w dniu 27 listopada 2023 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej zażalenia K. sp. z o.o. z siedzibą w T. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 26 kwietnia 2023 r. sygn. akt I SA/Kr 1057/22 odmawiające przywrócenia terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku w sprawie ze skargi K. sp. z o.o. z siedzibą w T. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Krakowie z dnia 27 lipca 2022 r. nr [...] w przedmiocie podatku dochodowego od osób prawnych za 2016 r. postanawia oddalić zażalenie. UZASADNIENIE 1. Zaskarżonym postanowieniem z 26 kwietnia 2023 r., I SA/Kr 1057/22, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie odmówił K. sp. z o.o. z siedzibą w T. przywrócenia terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku. W uzasadnieniu Sąd wskazał, że wyrokiem z 7 lutego 2023 r. Sąd oddalił skargę spółki. Następnie w dniu 20 marca 2023 r. (data stempla pocztowego) skarżąca spółka wniosła o prawidłowe doręczenie jej wyroku z dnia 7 lutego 2023 r., względnie, w przypadku braku przesłanek do uwzględnienia tego wniosku, o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia ww. wyroku. W treści swojego pisma strona skarżąca powołała się na treść art. 74a § 1 pkt 1-3 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2023 r. poz. 259, dalej "p.p.s.a.") i stwierdziła, że w toku postępowania nigdy nie zgłosiła wniosku o doręczanie pism procesowych za pośrednictwem platformy elektronicznej. W związku z tym spółka uważa, że doręczenie jej odpisu wyroku z dnia 7 lutego 2023 r. winno nastąpić w formie tradycyjnej (papierowej), z wykorzystaniem adresu ustanowionego pełnomocnika, jednak takie doręczenie w sprawie nigdy nie miało miejsca. Natomiast strona skarżąca o treści wydanego rozstrzygnięcia dowiedziała się przeglądając "rutynowo" swój profil ePUAP w dniu 14 marca 2023 r. Dopiero wówczas powzięto wiedzę zarówno o fakcie rozstrzygnięcia sprawy, jak i o treści samego wyroku. Zdaniem spółki, nie sposób owego powzięcia wiedzy o treści wyroku utożsamiać z jego prawidłowym doręczeniem. Ponadto strona skarżąca zaprzeczyła by doręczono jej zawiadomienie, o którym mowa w art. 74a § 3 p.p.s.a. Również z tej przyczyny brak jest, jej zdaniem, podstaw by przyjąć, że wyrok został jej prawidłowo i skutecznie doręczony. W związku z tym spółka uważa, że w sprawie wciąż zachodzi potrzeba prawidłowego doręczenia jej wyroku. Natomiast w przypadku uznania, że do doręczenia istotnie doszło, to zdaniem spółki, upływ terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia nastąpił z przyczyn przez nią niezawinionych. Strona skarżąca podniosła, że nawet gdyby przyjąć, że jej założenie o konieczności doręczenia wyroku w formie papierowej było błędne, to byłby to błąd uzasadniony okolicznościami, w tym treścią pouczeń otrzymanych przez stronę. Spółka ponownie podkreśliła, że jej intencją nigdy nie było oświadczenie o zamiarze otrzymywania korespondencji procesowej przy wykorzystaniu platformy ePUAP. Spółka jeszcze raz podniosła, że nie otrzymała zawiadomienia, o którym mowa w art. 74a § 3 p.p.s.a. Zdaniem skarżącej spółki, brak zawiadomienia strony o możliwości odbioru pisma winien być kwalifikowany bądź jako okoliczność wyłączająca możliwość uznania wyroku za doręczony, bądź też jako okoliczność przemawiająca za przyjęciem braku winy strony w niedochowaniu terminu dla dokonania czynności procesowej. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie uznał, że wniosek nie zasługuje na uwzględnienie. Sąd uznał, że skarżąca spółka nie uprawdopodobniła braku winy w uchybieniu terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku, a w związku z tym na podstawie art. 86 § 1 p.p.s.a. postanowił odmówić przywrócenia terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku 2. W zażaleniu na powyższe postanowienie spółka wniosła o jego uchylenie w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania. Postanowieniu zarzucono naruszenie: - art.74a § 1 pkt 2) p.p.s.a. poprzez uznanie, że skarżący wystąpił do Sądu o doręczanie pism za pomocą środków komunikacji elektronicznej, względnie - art.74a § 1 pkt 3) p.p.s.a. poprzez uznanie, że skarżący wyraził zgodę na doręczanie pism za pomocą środków komunikacji elektronicznej i wskazał Sądowi adres elektroniczny, -art.86 § 1 p.p.s.a. poprzez odmowę przywrócenia terminu poprzez odmowę przywrócenia terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku i doręczenie odpisu wyroku wraz z uzasadnieniem pomimo zaistnienia przesłanek do przywrócenia terminu w tym zakresie. 3. Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. W świetle art. 86 § 1 i art. 87 § 1 i 2 p.p.s.a. przywrócenie terminu następuje na wniosek uprawnionego złożony do sądu, w którym czynność miała być dokonana, w terminie 7 dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu. W składanym wniosku należy uprawdopodobnić okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu oraz wykonać czynność, której termin został uchybiony. Zarówno w doktrynie jak i orzecznictwie przyjmuje się rygorystyczne kryteria ocen postawy osoby, która dokonała czynności procesowej po terminie. Wiążą się one z obowiązkiem strony do szczególnej staranności przy dokonywaniu czynności procesowej. Przywrócenie nie jest więc dopuszczalne, gdy strona dopuściła się choćby lekkiego niedbalstwa, a o braku winy w niedopełnieniu obowiązku można mówić tylko w przypadku stwierdzenia, że dopełnienie obowiązku stało się niemożliwe z powodu przeszkody nie do przezwyciężenia. W konsekwencji brak winy w uchybieniu terminu można przyjąć tylko wtedy, gdy strona nie mogła przeszkody usunąć, nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku. Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego, oceniając merytorycznie wniosek o przywrócenie terminu do uzupełnienia braków formalnych skargi, sąd pierwszej instancji zasadnie uznał brak podstaw do jego uwzględnienia. W okolicznościach niniejszej sprawy sąd pierwszej instancji słusznie podkreślił, że w sprawie nie zostały spełnione przesłanki warunkujące przywrócenie stronie skarżącej terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku. Strona skarżąca została skutecznie zawiadomiona o terminie rozprawy, a od dnia wydania wyroku (tj. 7 lutego 2023 r.) miała siedem dni na złożenie wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku (tj. do dnia 14 lutego 2023 r.). W ustawowym terminie spółka takiego wniosku nie złożyła. W ocenie sądu, pełnomocnik strony skarżącej nie uprawdopodobnił w sposób wystarczający, że spółka nie ponosi winy w uchybieniu terminu, gdyż podnoszone przez niego okoliczności (tj. brak doręczenia wyroku w formie papierowej i brak otrzymania zawiadomienia, o którym mowa w art. 74a § 3 p.p.s.a.) nie mogły skutkować przywróceniem terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku. Strona skarżąca, reprezentowana przez profesjonalnego pełnomocnika, wiedziała bowiem o toczącym się postępowaniu sądowym oraz, że zawiadomienie o terminie rozprawy wraz z linkiem do niej zostanie jej doręczone drogą elektroniczną. Winna zatem była starannie śledzić wpływającą na jej skrzynkę elektroniczną korespondencję. Należy przy tym zauważyć, że zawiadomienie o terminie rozprawy wyznaczonej na dzień 20 grudnia 2022 r. zostało przesłane na ten sam adres elektroniczny co zawiadomienie o rozprawie w dniu 7 lutego 2023 r. i odebrane przez Spółkę. W rozprawie zdalnej w dniu 20 grudnia 2022 r. udział wzięli Prezes Zarządu Spółki i jej pełnomocnik, którzy nie kwestionowali wówczas skuteczności doręczenia Spółce zawiadomienia o terminie rozprawy drogą elektroniczną. Nie można zatem uznać, że nieodebranie przez skarżącą Spółkę zawiadomienia o rozprawie , na której wydano wyrok nastąpiło bez jej winy, gdyż zostało ono dokonane prawidłowo w trybie art. 74a p.p.s.a. Mając powyższe na uwadze należy stwierdzić, że zaskarżone postanowienie, którym odmówiono przywrócenia terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku jest prawidłowe. Z powyższych względów Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 2 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji.