I GZ 338/24

SENTENCJA Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Michał Kowalski po rozpoznaniu w dniu 29 października 2024 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej zażalenia B. B. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 2 września 2024 r., sygn. akt I SA/Gl 173/24 w zakresie oddalenia wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżanego postanowienia w sprawie ze skargi B. B. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Katowicach z dnia 15 listopada 2023 r., nr 2401-IEE.7192.412.2023.2.MT UNP:2401-23-255081 w przedmiocie skargi na czynności egzekucyjne oddalić zażalenie. UZASADNIENIE Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach postanowieniem z dnia 2 września 2024 r., sygn. akt I SA/Gl 173/24 oddalił wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji w sprawie ze skargi B. B. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Katowicach z dnia 15 listopada 2023 r., w przedmiocie skargi na czynność egzekucyjną. W uzasadnieniu Sąd wskazał, że przedmiotem skargi jest postanowienie organu utrzymujące w mocy postanowienie o oddaleniu skarg na czynności egzekucyjne. Akt ten nie przyznaje skarżącej praw ani nie nakłada na nią obowiązków, w tym nie jest źródłem powinności zapłaty egzekwowanej należności. W sferze materialnoprawnej nie wywołuje zatem jakichkolwiek innych skutków aniżeli te, które istniały przed jego wydaniem. Nie dokonuje więc zmian w zakresie praw lub obowiązków skarżącej i tym samym nie podlega wykonaniu, co oznacza, że wniosek o wstrzymanie jego wykonania nie może zostać uwzględniony. Skarżąca wniosła zażalenie na powyższe postanowienie domagając się uwzględnienie zażalenia i wydania postanowienia zgodnego z wnioskiem skarżącej, tj. wstrzymującym wykonalność zaskarżonego postanowienia - względnie, wniosła o uchylnie zaskarżonego orzeczenia w całości oraz przekazania sprawy do ponownego rozpoznania. Jednocześnie wniosła o przyznanie prawa pomocy i zwolnienie od kosztów sądowych w nin. spawie w całości, bowiem nie jest ona w stanie ich uiścić bez uszczerbku dla swojego niezbędnego utrzymania - jednocześnie powołała się na dokumenty znajdujące się w aktach sprawy o sygn. I SPP/Gl 61/24 wykazujące swoją sytuację majątkową. Poza tym wniosła o zasądzenie na rzecz pełnomocnika z urzędu zwrotu kosztów pomocy prawnej świadczonej z urzędu w postępowaniu zażaleniowym według norm przepisanych, a które nie zostały uiszczone w całości ani w części. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 61 § 3 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 z późn. zm., dalej: p.p.s.a.) sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w części zaskarżonego aktu lub czynności, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Oznacza to, że chodzi o taką szkodę, która nie będzie mogła być wynagrodzona przez późniejszy zwrot spełnionego bądź wyegzekwowanego świadczenia, ani też nie będzie możliwe przywrócenie rzeczy do pierwotnego stanu. Wprowadzona w omawianym przepisie ochrona tymczasowa w postępowaniu sądowoadministracyjnym stanowi wyjątek od zasady wynikającej z art. 61 § 1 p.p.s.a., w myśl której wniesienie skargi nie wstrzymuje wykonania aktu lub czynności. Naczelny Sąd Administracyjny w pełni aprobuje stanowisko WSA, że przedmiotem wstrzymania mogą być jedynie takie akty lub czynności, które nadają się do wykonania i wymagają wykonania. Przez pojęcie wykonania aktu administracyjnego należy rozumieć spowodowanie w sposób dobrowolny lub doprowadzenie w trybie egzekucji do takiego stanu rzeczy, który jest zgodny z rozstrzygnięciem zawartym w tym akcie. Nie każdy akt administracyjny kwalifikuje się do tak rozumianego wykonania i w związku z tym nie każdy wymaga wykonania (por. postanowienie NSA z dnia 30 czerwca 2015 r. o sygn. akt II GZ 306/15). W rozpoznawanej sprawie do Sądu I instancji zaskarżone zostało postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Katowicach z dnia 15 listopada 2023 r. w przedmiocie skargi na czynność egzekucyjną. Takie postanowienie ze względu na zakres i charakter prawny nie nadaje się do wykonania. Akt administracyjny, który będzie podlegał ocenie sądu administracyjnego pod kątem legalności, nie nakłada na stronę powinności określonego zachowania się, jak również nie przyznaje jej żadnego uprawnienia. Wobec tego, zaskarżone postanowienie organu nie podlega wykonaniu w trybie egzekucyjnym, a zatem Sąd I instancji prawidłowo nie uwzględnił wniosku skarżącej o wstrzymanie jego wykonalności (por. postanowienie NSA z dnia 6 czerwca 2019 r., sygn. akt I GZ 169/19, postanowienie NSA z dnia 25 kwietnia 2019 r., sygn. akt I GZ 100/19). Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 2 p.p.s.a orzekł jak w sentencji. W odniesieniu do wniosku pełnomocnika skarżącej ustanowionego w ramach prawa pomocy o przyznanie wynagrodzenia za zastępstwo prawne w niniejszym postanowieniu nie zawarto rozstrzygnięcia dotyczącego tej kwestii. Zgodnie bowiem z art. 250 § 1 oraz art. 258 § 2 pkt 8 p.p.s.a. wynagrodzenie dla pełnomocnika ustanowionego na zasadzie prawa pomocy przyznaje się przez wydanie odrębnego postanowienia przez właściwy wojewódzki sąd administracyjny.