II GW 21/19

SENTENCJA Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Gabriela Jyż (spr.) Sędzia NSA Dorota Dąbek Sędzia del. WSA Henryka Lewandowska-Kuraszkiewicz po rozpoznaniu w dniu 29 października 2019 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej wniosku Świętokrzyskiego Zarządu Dróg Wojewódzkich w Kielcach z dnia 17 lipca 2019 r., nr [...] o rozstrzygnięcie sporu kompetencyjnego pomiędzy Świętokrzyskim Zarządem Dróg Wojewódzkich w Kielcach a Zarządem Dróg Powiatowych w Staszowie w przedmiocie wydania zezwolenia na zajęcie pasa drogowego postanawia: wyznaczyć Zarząd Powiatu Staszowskiego jako organ właściwy do rozpatrzenia sprawy. UZASADNIENIE Pismem z dnia 17 lipca 2019 r. Świętokrzyski Zarząd Dróg Wojewódzkich w Kielcach złożył wniosek o rozstrzygnięcie sporu kompetencyjnego pomiędzy Świętokrzyskim Zarządem Dróg Wojewódzkich w Kielcach, a Zarządem Dróg Powiatowych w Staszowie przez wskazanie, że jednostką właściwą do wydania decyzji w sprawie wniosku P. S. G. Sp. z o.o. O. Z. G. w K. o wyrażenie zgody na ustawienie reklamy w formie tablicy kierunkowej wskazującej na dojazd do Placówki G. w S. jest Zarząd Dróg Powiatowych w Staszowie. W motywach wniosku wskazano, że spółka P. S. G. wystąpiła pismem z dnia 30 maja 2019 r. do ŚZDW w Kielcach o wyrażenie zgody na ustawienie na ul. O. w S. wymienionej reklamy. Ulica ta poprzednio była drogą wojewódzką nr 765 jednak w związku z zakończeniem budowy obwodnicy Staszowa i uzyskaniem pozwolenia na użytkowanie obwodnicy, utraciła ona charakter drogi wojewódzkiej i stała się drogą powiatową zgodnie z art. 10 ust. 5e ustawy z dnia 21 marca 1985 o drogach publicznych (Dz.U. z 2018 r., poz. 2068, dalej: u.d.p.). Na tej podstawie ŚZDW przekazał wniosek P. S. G. do Zarządu Dróg Powiatowych w Staszowie, ten zaś powołując się na art. 243 k.p.a. zwrócił wniosek do Rejonu Dróg Wojewódzkich w Staszowie argumentując nieuregulowanym stanem własności nieruchomości przy ul. O. w S., która w rejestrze gruntów figuruje jako będąca w trwałym zarządzie Świętokrzyskiego Zarządu Dróg Wojewódzkich w Kielcach. Wnioskodawca podkreślił, że kwestie związane z organizacją ruchu i zapewnieniem bezpieczeństwa użytkowników ruchu, do których należy umieszczenie w pasie drogowym reklamy należy do zadań i obowiązków zarządcy drogi. Zwrócił również uwagę, że uprawnienia do wydania decyzji w sprawie umieszczenia reklamy w pasie drogowym nie jest związane z prawem własności gruntu, na którym usytuowana jest droga, lecz z posiadaniem statusu zarządcy drogi. Wobec tego, w ocenie wnioskodawcy, że Zarząd Dróg Powiatowych w Staszowie wykonuje zadania zarządu dróg powiatowych, których zarządcą jest Powiat Staszowski, to jest on właściwy do wydania decyzji w przedmiotowej sprawie. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 15 § 1 pkt 4 w związku z art. 4 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz.U. z 2018 r., poz. 1302 ze zm., dalej: p.p.s.a.), Naczelny Sąd Administracyjny rozstrzyga spory o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego i między samorządowymi kolegiami odwoławczymi, o ile odrębna ustawa nie stanowi inaczej, oraz spory kompetencyjne między organami tych jednostek a organami administracji rządowej. Nie ulega przy tym kwestii, że podmiotami sporów o właściwość są organy jednostek samorządu terytorialnego, natomiast podmiotami sporów kompetencyjnych są z jednej strony organy jednostek samorządu terytorialnego lub samorządowe kolegia odwoławcze, a z drugiej - organy administracji rządowej wszystkich szczebli. Zasadnie też przyjmuje się, że spory przewidziane art. 4 p.p.s.a., to obiektywnie istniejąca sytuacja prawna, w której zachodzi rozbieżność poglądów między sporzącymi się organami co do zakresu ich działania, w tym przede wszystkim co do upoważnienia do rozpatrzenia i rozstrzygnięcia tej samej sprawy administracyjnej. Spory, o których mowa w powołanym przepisie mają miejsce gdy przynajmniej dwa organy jednocześnie uważają się za właściwe do załatwienia tej sprawy (spór pozytywny), albo też kiedy każdy z tych organów uważa się za organ niewłaściwy do załatwienia tej sprawy (spór negatywny), prezentując pogląd, że organem właściwym jest ten drugi. Mając na uwadze treść wniosku Świętokrzyskiego Zarządu Dróg Wojewódzkich w Kielcach oraz związanej z wnioskiem tego organu dokumentacji, wskazania wymaga, że zgodnie z art. 39 ust. 3 ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych (Dz.U. z 2018 r., poz. 2068), w szczególnie uzasadnionych przypadkach lokalizowanie w pasie drogowym obiektów budowlanych lub urządzeń niezwiązanych z potrzebami zarządzania drogami lub potrzebami ruchu drogowego oraz reklam, może nastąpić wyłącznie za zezwoleniem właściwego zarządcy drogi wydanym w drodze decyzji administracyjnej. Bezsporne, wobec treści powołanej regulacji jest, że organem właściwym do wydania decyzji w sprawie zezwolenia na ustawienie reklamy w formie tablicy kierunkowej w pasie drogowym jest zarządca drogi. Nie nasuwa również wątpliwości, że czynnikiem przesądzającym o tym, kto jest zarządcą drogi - a zatem jednocześnie organem właściwym w rozpoznawanej sprawie do rozstrzygnięcia zgłoszonego wniosku - jest kategoria, do której droga została zaliczona (por. postanowienia NSA z dnia: 30 maja 2018 r. sygn. akt II GW 12/18; 30 sierpnia 2018 r., sygn. akt II GW 15/18; 24 maja 2013, sygn. akt I OW 2/13). Podkreślenia wymaga, na co również zwrócił uwagę wnioskodawca, że zarząd drogami publicznymi, nie jest przy tym wynikiem przysługiwania tytułu własności do danej drogi publicznej, lecz wynikiem zaliczenia drogi do jednej z ustawowo określonych w art. 2 ust. 1 ustawy o drogach publicznych kategorii dróg (por. powołane postanowienie w sprawie II GW 12/18 oraz postanowienia NSA z dnia: 25 maja 2016 r., sygn. akt I OW 18/16; 24 czerwca 2015 r., sygn. akt I OW 67/15). Wskazania również wymaga, że stosownie do art. 10 ust. 5e ustawy o drogach publicznych, odcinek drogi wojewódzkiej zastąpiony nowo wybudowanym odcinkiem drogi z chwilą oddania go do użytkowania zostaje pozbawiony dotychczasowej kategorii i zaliczony do kategorii drogi powiatowej. W przedmiotowej sprawie wniosek o wyrażenie zgody na umieszczenie reklamy w formie tablicy kierunkowej dotyczył ulicy O., która jak wynika z przedłożonej dokumentacji, była do czasu zakończenia budowy obwodnicy Staszowa zaklasyfikowana jako droga wojewódzka nr 765. Wskutek zaś zakończenia budowy wspomnianej obwodnicy i uzyskania pozwolenia na jej użytkowanie straciła ona dotychczasowy charakter na mocy powołanego art. 10 ust. 5e ustawy o drogach publicznych i stała się drogą powiatową. W takim stanie, z samej mocy prawa, zarządcą drogi, której dotyczy wniosek o umieszczenie na niej reklamy jest Zarząd Powiatu Staszowskiego. Na marginesie zauważyć należy, wobec podnoszonej przez Zarząd Dróg Powiatowych w Staszowie argumentacji ległej u podstaw przekazania wniosku Świętokrzyskiemu Zarządowi Dróg Wojewódzkich w Kielcach, na co już zwrócono uwagę, że kwestia zarządu dróg nie jest zależna od przysługiwania tytułu własności do danej drogi publicznej. W związku z powyższym Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 4 w związku z art. 15 § 1 pkt 4 i § 2 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji.