II OZ 639/23

SENTENCJA Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Roman Ciąglewicz (spr.) po rozpoznaniu w dniu 9 listopada 2023 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia W. M. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie z dnia 29 sierpnia 2023 r., sygn. akt II SA/Rz 1076/23 o odmowie wstrzymania zaskarżonego postanowienia w sprawie ze skargi W. M. na postanowienie Podkarpackiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 31 maja 2023 r. nr OA.7722.12.1.2023 w przedmiocie zmiany terminu przedłożenia projektu budowlanego postanawia: oddalić zażalenie. UZASADNIENIE Uzasadnienie. Postanowieniem z dnia 31 maja 2023 r., nr OA.7722.12.1.2023, Podkarpacki Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego uchylił w postępowaniu zażaleniowym postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Mielcu z dnia 23 grudnia 2022 r., wydane w przedmiocie zmiany terminu przedłożenia projektu budowlanego. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie, skarżący zawarł wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonego postanowienia. Postanowieniem z dnia 29 sierpnia 2023 r., sygn. akt II SA/Rz 1076/23, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie, odmówił wstrzymania wykonania zaskarżonego postanowienia. Sąd wskazał, że skarżący domaga się wstrzymania wykonania rozstrzygnięcia, którym właściwy organ odwoławczy w toku zwyczajnej kontroli instancyjnej uchylił postanowienie organu I instancji. Zgodnie z przyjętym rozumieniem wykonalności aktu administracyjnego, nie każdy akt administracyjny kwalifikuje się do wykonania i w związku z tym nie każdy wymaga wykonania. Przez wykonanie aktu administracyjnego należy rozumieć spowodowanie w sposób dobrowolny lub doprowadzenie w trybie przymusu państwowego (egzekucji) do takiego stanu rzeczy, który jest zgodny z rozstrzygnięciem zawartym w danym akcie. Cechy wykonalności - co do zasady - nie mają zatem rozstrzygnięcia odmowne lub uchylające inne decyzje lub postanowienia, gdyż nie rodzą jakiegokolwiek uprawnienia po stronie skarżącego i nie nadają się do wykonania w postępowaniu egzekucyjnym. Ponadto z rozstrzygnięć tych nie wynika bezpośrednio żadna powinność określonego zachowania strony. W świetle powyższego brak było podstaw prawnych do uwzględnienia wniosku skarżącego o wstrzymanie wykonania zaskarżonego kasacyjnego postanowienia PWINB. W zażaleniu na powyższe postanowienie skarżący wniósł o zmianę zaskarżonego postanowienia poprzez wstrzymanie wykonania zaskarżonego postanowienia. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z treścią art. 61 § 3 P.p.s.a. sąd może, na wniosek skarżącego, wydać postanowienie o wstrzymaniu zaskarżonego aktu, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Pod pojęciem wyrządzenia znacznej szkody należy rozumieć taką szkodę majątkową lub niemajątkową, której nie będzie można wynagrodzić przez późniejszy zwrot spełnionego świadczenia lub nie będzie można jej wyegzekwować, ani też nie będzie możliwe przywrócenie rzeczy do stanu pierwotnego (por. postanowienie NSA z dnia 20 grudnia 2004 r., GZ 138/04, dostępne na stronie internetowej: http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Natomiast trudne do odwrócenia skutki to takie skutki prawne lub faktyczne, które raz zaistniałe spowodują istotną bądź trwałą zmianę rzeczywistości, przy czym powrót do stanu poprzedniego może nastąpić tylko po dłuższym czasie lub przy stosunkowo dużym nakładzie sił i środków. Odnosząc się do wniosku skarżącego wyjaśnić należy, że obejmuje on wstrzymanie wykonania postanowienia, który ma charakter kasacyjny (na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 w zw. z art. 144 K.p.a. organ odwoławczy uchylił postanowienie organu I instancji w przedmiocie zmiany terminu przedłożenia projektu budowlanego) i w związku z tym nie podlega wykonaniu. Wniosek o wstrzymanie wykonania może zaś zostać uwzględniony jedynie w stosunku do aktów lub czynności, które mają przymiot wykonalności, tj. nadają się do wykonania. Przez pojęcie wykonania aktu administracyjnego należy rozumieć spowodowanie w sposób dobrowolny lub przymusowy zaistnienia takiego stanu rzeczy, który jest zgodny z rozstrzygnięciem zawartym w danym akcie. Zatem wykonalność dotyczy aktów zobowiązujących, które ustalają dla ich adresatów nakazy lub zakazy określonego zachowania, aktów, na podstawie których określony podmiot uzyskuje równocześnie uprawnienie i mocą którego zostają na niego nałożone określone obowiązki oraz aktów, na podstawie których jeden podmiot jest do czegoś zobowiązany, a drugi wyłącznie uprawniony (por. T. Woś [w:], T. Woś, H. Knysiak-Sudyka, M. Romańska, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz do art. 61, WK 2016, Wyd. VI, Lex). Decyzja uchylająca decyzję organu pierwszej instancji nie należy do aktów kwalifikujących się do wykonania. Kasacyjny charakter rozstrzygnięcia oznacza, że decyzja administracyjna nie przyznaje uprawnień ani nie nakłada obowiązków na adresata tego rodzaju decyzji. Nie ma zatem możliwości wstrzymania wykonania decyzji kasacyjnej (por. postanowienie NSA z dnia 25 lipca 2017 r., sygn. akt II GZ 563/17). Stanowisko to odnosi się odpowiednio do postanowień. W niniejszej sprawie doszło co prawda do wydania postanowienia na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 K.p.a. w związku z art. 144 K.p.a., ale nie miało ono charakteru reformatoryjnego. Sprowadzało się do uchylenia postanowienia organu I instancji w przedmiocie zmiany terminu przedłożenia projektu budowlanego. Miało, jak wyżej stwierdzono, charakter wyłącznie kasacyjny. Dodać można, że było to, w myśl art. 144 K.p.a., dopuszczalne, z uwagi na odpowiednie stosowanie art. 138 K.p.a. do zażaleń (patrz: Barbara Adamiak [w:] B. Adamiak, J. Borkowski "Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz", C.H. Beck 2017, s. 746). Zatem zaskarżone postanowienie Sądu pierwszej instancji odpowiada prawu. Z powyższych względów Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 1 i 2 P.p.s.a. orzekł, jak w sentencji.