III OW 48/24

SENTENCJA Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Piotr Korzeniowski Sędziowie sędzia NSA Jerzy Stelmasiak (spr.) sędzia del. WSA Tadeusz Kiełkowski po rozpoznaniu w dniu 26 listopada 2024 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej wniosku Starosty Polkowskiego z 24 lipca 2024 r. znak [...] o rozstrzygnięcie sporu o właściwość pomiędzy Starostą Polkowickim a Burmistrzem Przemkowa przez wskazanie organu właściwego w sprawie zakłócania spokoju ciszy nocnej przez emisję infradźwięków z użytkowanej przez mieszkańców sąsiedniej nieruchomości klimatyzacji oraz pompy ciepła postanawia: 1. odrzucić wniosek, 2. zwrócić ze środków budżetowych Naczelnego Sądu Administracyjnego na rzecz Starosty Polkowskiego kwotę 100 (sto) złotych uiszczoną tytułem wpisu sądowego od wniosku. UZASADNIENIE Pismem z 24 lipca 2024 r. Starosta Polkowicki wniósł o rozstrzygnięcie sporu o właściwość przez wskazanie Burmistrza Przemkowa jako organu właściwego w sprawie zakłócania ciszy nocnej przez emisję infradźwięków z użytkowanej przez mieszkańców sąsiedniej nieruchomości klimatyzacji oraz pompy ciepła. W uzasadnieniu wniosku Starosta Polkowicki wskazał, że 2 lipca 2024 r. wpłynęło do niego pismo Burmistrza Przemkowa z 28 czerwca 2024 r. przekazujące wniosek Z.W. dotyczący zakłócania ciszy nocnej przez emisję infradźwięków z użytkowanej poprzez mieszkańców sąsiedniej nieruchomości klimatyzacji oraz pompy ciepła. Jako podstawę przekazania sprawy Burmistrz Przemkowa powołał art. 378 ustawy z 27 kwietnia 2001 r. Prawo ochrony środowiska (Dz.U. z 2024 r., poz. 54 ze zm. – dalej: p.o.ś.), zgodnie z którym organem ochrony środowiska właściwym w sprawach, o których stanowi art. 115a ust. 1 p.o.ś. jest starosta. Następnie Burmistrz Przemkowa pismem uzupełnił akta sprawy o wniosek o postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z 21 maja 2024 r. III OW 147/23. Ponadto 5 lipca 2024 r. Wojewódzki Inspektor Ochrony Środowiska we Wrocławiu poinformował Starostę Polkowickiego, że zgodnie z postanowieniem Naczelnego Sądu Administracyjnego z 21 maja 2024 r. to starosta jest właściwy w sprawie. Nie podzielając tego stanowiska Starosta Polkowicki wskazał, że przepis art. 115a ust. 1 p.o.ś. dotyczy zakładów w rozumieniu art. 3 pkt 48 p.o.ś. Natomiast ta sprawa dotyczy zakłócania spokoju ciszy nocnej przez emisję infradźwięków z użytkowanej przez mieszkańców sąsiedniej nieruchomości klimatyzacji oraz pompy ciepła. Nie dotyczy zatem przedsiębiorcy, który ma zarejestrowaną działalność w danym miejscu, ale osoby fizycznej niebędącej przedsiębiorcą, która na terenie posesji wykorzystuje urządzenia typu klimatyzacja i pompa ciepła. Zastosowanie w sprawie może mieć zatem art. 378 ust. 3 p.o.ś. albo art. 363 ust. 1 p.o.ś. albo też art. 237 tej ustawy. W odpowiedzi na wniosek Burmistrz Przemkowa wniósł o wskazanie Starosty Polkowickiego jako organu właściwego w sprawie, powołując się na postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z 21 maja 2024 r. III OW 147/23. Naczelny Sąd Administracyjny zważył co następuje: Zgodnie z art. 4 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2024 r., poz. 935 ze zm., dalej: p.p.s.a.), sądy administracyjne rozstrzygają spory o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego i między samorządowymi kolegiami odwoławczymi, o ile odrębna ustawa nie stanowi inaczej, oraz spory kompetencyjne między organami tych jednostek, a organami administracji rządowej. Rozstrzyganie sporów polega na wskazaniu organu właściwego do rozpoznania sprawy (art. 15 § 2 p.p.s.a.). Zgodnie z art. 115a ust. 1 p.o.ś., w przypadku stwierdzenia przez organ ochrony środowiska, na podstawie pomiarów własnych lub pomiarów podmiotu obowiązanego do ich prowadzenia, że poza zakładem, w wyniku jego działalności, są przekroczone dopuszczalne poziomy hałasu, organ ten wydaje decyzję o dopuszczalnym poziomie hałasu. Za przekroczenie dopuszczalnego poziomu hałasu uważa się przekroczenie wskaźnika hałasu LAeq D lub LAeq N. Jeżeli jednak hałas powstaje w związku z eksploatacją dróg, linii kolejowych, linii tramwajowych, kolei linowych, portów oraz lotnisk lub z działalnością osoby fizycznej niebędącej przedsiębiorcą, decyzji, o której mowa w art. 115a ust. 1, nie wydaje się (art. 115a ust. 2 p.o.ś.). Ogólna właściwość organów ochrony środowiska została uregulowana w art. 378 ust. 1 p.o.ś., z którego wynika, że organem ochrony środowiska właściwym między innymi w sprawach decyzji z art. 115a p.o.ś., jest starosta. Okoliczność, że to starosta jest organem właściwym w sprawie decyzji z art. 115a p.o.ś. nie budzi zatem wątpliwości, na co wskazał już Naczelny Sąd Administracyjny w postanowieniu z 21 maja 2024 r. III OW 147/23, którym oddalono wniosek o rozstrzygnięcie sporu do jakiego doszło między Burmistrzem Przemkowa, a Wojewódzkim Inspektorem Ochrony Środowiska we Wrocławiu. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, należało jednak w pierwszej kolejności odpowiedzieć na pytanie, czy pisma dotyczące uciążliwości hałasowej zainicjowały postępowanie administracyjne w sprawie. Należy podzielić pogląd zaprezentowany m.in. w postanowieniach Naczelnego Sądu Administracyjnego z 14 czerwca 2022 r., sygn. akt III OW 200/21, z 21 kwietnia 2021 r., sygn. akt III OW 20/21 oraz z 18 sierpnia 2020 r., sygn. akt II OW 56/20, że do wszczęcia postępowania administracyjnego w przedmiocie wydania decyzji, o której stanowi art. 115a p.o.ś., dochodzi dopiero z momentem stwierdzenia przekroczenia hałasu, czyli dopiero po wykonaniu badań, o których stanowi ten przepis. Pismo zainteresowanego podmiotu nie inicjuje jeszcze postępowania administracyjnego w przedmiocie wydania decyzji, o której stanowi art. 115a p.o.ś. Powyższe oznacza, że żadne postępowanie administracyjne nie jest jeszcze w toku, ponieważ wnioski o interwencję w sprawie uciążliwości hałasu jeszcze takiego postępowania nie uruchomiły. Należy jednak podkreślić, że dokonanie wskazanych w art. 115a ust. 1 p.o.ś. pomiarów, oznacza dokonanie pewnych czynności technicznych, które w zależności od ich wyniku, mogą być podstawą do wszczęcia postępowania administracyjnego w sprawie wydania decyzji o dopuszczalnym poziomie hałasu, o ile oczywiście hałas emitowany jest przez zakład, a nie osoby fizyczne niebędące przedsiębiorcami (art. 115a ust. 2 p.o.ś.). Tym samym w niniejszej sprawie nie zaistniał spór o właściwość, bowiem warunkiem powstania takiego sporu jest istnienie toczącego się postępowanie administracyjnego, na którego tle powstał dany spór, lub przynajmniej żądanie jego wszczęcia, co w niniejszej sprawie jak już wskazano powyżej, nie miało miejsca (zob. np. postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego z 10 maja 2022 r., sygn. akt III OW 153/21, LEX nr 3347697; z 26 listopada 2019 r., sygn. akt I OW 138/19, LEX nr 2772151 oraz z 21 października 2008 r., sygn. akt II OW 48/08, ONSAiWSA 2009 r., nr 3, poz. 53). Warunkiem powstania sporu jest również precyzyjne określenie jego ram prawnych, a nie przykładowe wymienienie kompetencji innego organu, jak to uczynił Starosta Polkowicki w uzasadnieniu wniosku. Spór o właściwość może bowiem zostać rozstrzygnięty na gruncie prawidłowo ustalonego stanu faktycznego i prawnego. Rolą Naczelnego Sądu Administracyjnego nie jest natomiast niejako "poszukiwanie" podstawy prawnej, na której może zostać rozstrzygnięta dana sprawa, ponieważ w takiej sytuacji mamy do czynienia ze sporem o charakterze abstrakcyjnym. Mając powyższe na uwadze należało uznać, że wniosek o rozstrzygnięcie sporu o właściwość nie był dopuszczalny. Z tych względów i na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 i art. 4 w związku z art. 64 § 3 oraz w związku z art. 15 § 2 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny orzekł o odrzuceniu wniosku. O zwrocie wpisu sądowego orzeczono na podstawie art. 232 § 1 pkt 1 p.p.s.a.